Thực hiện Chiến dịch theo Quyết định số 595/QĐ-CT ngày 8/5/2026 của Cục Thuế, Thuế tỉnh Phú Thọ đã triển khai đồng bộ các giải pháp rà soát, chuẩn hóa dữ liệu người nộp thuế trên toàn địa bàn. Trọng tâm là các mã số thuế ở trạng thái 03, tức người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Gần một nửa số mã số thuế đã được làm sạch

Ông Nguyễn Huy Hồng, Trưởng Thuế tỉnh Phú Thọ cho biết, tính đến ngày 20/10/2026, toàn tỉnh đã rà soát và làm sạch thành công 10.523 trên tổng số 21.352 mã số thuế ở trạng thái 03, đạt 49,3% so với kế hoạch. Trong đó, khối doanh nghiệp, tổ chức đã làm sạch 2.682/5.804 mã số thuế, đạt 46,2%. Khối hộ kinh doanh làm sạch 7.841/15.548 mã số thuế, đạt 50,4%.

Lãnh đạo Thuế tỉnh Phú Thọ kiểm tra việc làm sạch mã số thuế

Dù đã đạt gần một nửa kế hoạch, song vẫn còn 10.829 mã số thuế cần tiếp tục xử lý, gồm 3.122 mã số thuế của doanh nghiệp, tổ chức và 7.707 mã số thuế của hộ kinh doanh.

Ông Hồng cho rằng, làm sạch mã số thuế không chỉ là rà soát, cập nhật thông tin trên hệ thống. Công việc này còn phải giải quyết nhiều hồ sơ tồn đọng, trong đó có những trường hợp đã ngừng hoạt động từ lâu, thông tin không đầy đủ hoặc còn nghĩa vụ thuế chưa xử lý dứt điểm.

Với doanh nghiệp, tổ chức, tình trạng phổ biến là thay đổi người đại diện theo pháp luật hoặc địa chỉ nhưng chậm thông báo với cơ quan thuế. Có doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, nhưng chưa làm thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế. Đáng chú ý, có trường hợp người đại diện theo pháp luật là người nước ngoài đã xuất cảnh hoặc chuyển công tác, khiến cơ quan thuế khó liên hệ, hướng dẫn thực hiện thủ tục.

Công chức Thuế tỉnh Phú Thọ rà soát tình trạng hoạt động của doanh nghiệp phục vụ công tác làm sạch mã số thuế. Ảnh: Văn Học

Với hộ kinh doanh, khó khăn chủ yếu đến từ việc thay đổi địa điểm hoặc tạm ngừng kinh doanh nhưng không khai báo. Nhiều hồ sơ thiếu số CMND/CCCD; ngày, tháng, năm sinh, số điện thoại hoặc địa chỉ cụ thể, làm việc xác minh và liên lạc tốn nhiều thời gian. Ngoài ra, một bộ phận người nộp thuế chưa chủ động cập nhật giấy tờ tùy thân khi chuyển từ CMND sang CCCD gắn chip, khiến dữ liệu quản lý thuế chưa đồng bộ với thông tin hiện hành.

Nghĩa vụ tài chính tồn đọng là nút thắt lớn

Theo lãnh đạo Thuế tỉnh Phú Thọ, khó khăn lớn nhất hiện nay là xác minh, truy vết hồ sơ và liên lạc với người nộp thuế. Dữ liệu lịch sử lưu trữ không liên tục, thiếu thông tin hoặc đã quá cũ, buộc cơ quan thuế phải dành nhiều thời gian đối chiếu, xác minh lại trước khi xử lý hồ sơ.

Việc giải quyết nghĩa vụ tài chính của những người nộp thuế đã ngừng hoạt động nhiều năm cũng gặp không ít vướng mắc. Thực tế ghi nhận nhiều người nộp thuế có thiện chí phối hợp hoàn thành nghĩa vụ, song do ngừng kinh doanh từ lâu, họ không còn đầy đủ sổ sách, hóa đơn, chứng từ để đối chiếu. Có trường hợp tiền thuế nợ, tiền chậm nộp và tiền phạt cộng dồn qua nhiều năm đã vượt quá khả năng chi trả hiện tại, khiến hồ sơ kéo dài dù người nộp thuế mong muốn chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Ông Hồng cho biết, hiện chưa có cơ chế đặc thù hoặc văn bản hướng dẫn cụ thể để tháo gỡ những vướng mắc của nhóm đối tượng này. Vì vậy, bên cạnh nỗ lực rà soát của cơ quan thuế địa phương, việc xử lý dứt điểm các hồ sơ tồn đọng còn phụ thuộc vào cơ chế giải quyết nghĩa vụ tài chính phù hợp với từng trường hợp.

Phối hợp liên ngành để đẩy nhanh tiến độ

Để đẩy nhanh tiến độ, Thuế tỉnh Phú Thọ đang khai thác Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư theo Đề án 06 và tăng cường phối hợp với các cơ quan chức năng trong xác minh thông tin. Thay vì chỉ xác minh thủ công tại địa chỉ kinh doanh cũ, cơ quan thuế đề nghị lực lượng công an tra cứu, đối chiếu thông tin qua số CMND/CCCD hoặc mã định danh cá nhân của người đại diện theo pháp luật, chủ hộ kinh doanh. Cách làm này giúp xác định nơi cư trú hiện tại, rút ngắn thời gian xác minh và hạn chế việc đi lại nhiều lần.

Ông Nguyễn Huy Hồng cho biết, chính quyền cơ sở, đặc biệt là công an xã, phường và chính quyền cấp xã, cũng được phát huy vai trò trong việc nắm địa bàn, xác minh tình trạng cư trú và hoạt động thực tế của người nộp thuế. Đây được xác định là giải pháp quan trọng, vì lực lượng cơ sở có điều kiện tiếp cận, nắm bắt thông tin về các hộ kinh doanh, doanh nghiệp đã thay đổi địa chỉ hoặc ngừng hoạt động từ nhiều năm trước.

Ngoài ra, cơ quan thuế tăng cường đối chiếu, liên thông dữ liệu với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan bảo hiểm xã hội. Việc cập nhật biến động về tình trạng pháp lý, thông tin đăng ký kinh doanh và sử dụng lao động giúp cơ quan thuế có thêm căn cứ để phân loại, khoanh vùng các trường hợp cần rà soát, xác minh.

Theo Thuế tỉnh Phú Thọ, các giải pháp này được kỳ vọng sẽ đẩy nhanh tiến độ làm sạch mã số thuế, từng bước xử lý hồ sơ tồn đọng và nâng cao chất lượng dữ liệu phục vụ công tác quản lý thuế./.