Tăng tính minh bạch, ổn định môi trường đầu tư

Theo quy định hiện hành, APA là thỏa thuận bằng văn bản giữa cơ quan thuế với người nộp thuế, hoặc giữa các cơ quan thuế đối tác, xác định trước phương pháp xác định giá trong các giao dịch liên kết, phù hợp với nguyên tắc giao dịch độc lập để làm căn cứ xác định nghĩa vụ thuế thu nhập doanh nghiệp của doanh nghiệp có giao dịch liên kết trong một khoảng thời gian cụ thể.

Về bản chất, APA sẽ thúc đẩy quan hệ đối tác giữa cơ quan quản lý và doanh nghiệp dựa trên nguyên tắc minh bạch và tin tưởng lẫn nhau, phù hợp với các cơ chế được thiết lập bởi Luật Quản lý thuế 2025, các nghị định và thông tư hướng dẫn thực hiện APA. Trong bối cảnh biến động địa chính trị đáng kể, việc xác lập APA giữa cơ quan thuế Việt Nam và người nộp thuế giúp đảm bảo sự ổn định nguồn thu trong ngắn hạn, giảm thiểu thời gian kiểm tra thuế và ngăn ngừa việc đánh thuế hai lần trong các APA song phương.

APA là một trong những biện pháp giúp thực hiện hóa các nghị quyết của Chính phủ về thu hút đầu tư nước ngoài. Ảnh minh họa

Chính phủ đã có Nghị quyết số 58/NQ-CP ban hành Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 50-NQ/TW ngày 20/8/2019 của Bộ Chính trị về định hướng hoàn thiện thể chế, chính sách, nâng cao chất lượng, hiệu quả hợp tác đầu tư nước ngoài đến năm 2030. Nghị quyết 58/NQ-CP là “kim chỉ nam” về chủ trương Chính phủ cho việc hoàn thiện chính sách, thủ tục quản lý thuế đối với các doanh nghiệp FDI. Trong bối cảnh đó, APA sẽ là một trong những biện pháp giúp thực hiện hóa các nghị quyết của Chính phủ về thu hút đầu tư nước ngoài.

Có thể thấy rằng, việc áp dụng APA cho người nộp thuế là một chính sách then chốt của Chính phủ đối với các doanh nghiệp, đặc biệt là các doanh nghiệp đa quốc gia, với mục tiêu tăng cường tính minh bạch và ổn định môi trường đầu tư. Điều này góp phần thu hút mạnh mẽ hơn dòng vốn FDI chất lượng cao vào Việt Nam. Việc áp dụng APA sẽ giúp nâng cao tính minh bạch trong các giao dịch liên kết, tạo sự ổn định, và giúp nhà đầu tư dự đoán tốt hơn nghĩa vụ thuế của mình, đặc biệt trong bối cảnh nhiều yếu tố bất định trong kinh doanh, đầu tư.

Chủ động nghĩa vụ thuế, ổn định chiến lược

Việc áp dụng APA cũng mang lại lợi ích rất lớn cho nhà đầu tư. Thực tế, nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt là các tập đoàn đa quốc gia, luôn đặt tính chắc chắn về chính sách thuế là tiêu chí hàng đầu khi quyết định rót vốn dài hạn. APA giúp doanh nghiệp chủ động dự báo nghĩa vụ thuế, từ đó ổn định chiến lược tài chính trong dài hạn, giảm thiểu rủi ro bị đánh thuế hai lần cho các giao dịch xuyên biên giới. Điều này tạo lợi thế cạnh tranh vượt trội cho Việt Nam so với các quốc gia trong khu vực khi thu hút dòng vốn FDI chất lượng cao.

Thông qua APA song phương và đa phương, doanh nghiệp được bảo vệ khỏi rủi ro đánh thuế hai lần. Đây là yếu tố then chốt để Việt Nam hội nhập sâu rộng hơn với các thông lệ của Tổ chức Hợp tác và phát triển kinh tế (OECD) và Diễn đàn chống xói mòn cơ sở thuế và chuyển dịch lợi nhuận (BEPS), nâng cao uy tín của ngành thuế Việt Nam trên trường quốc tế trong hợp tác quốc tế, đặc biệt với các quốc gia mà Việt Nam đã ký kết Đối tác Chiến lược toàn diện như Nhật Bản, Hàn Quốc,...

Với việc triển khai Nghị định 122/2025/NĐ-CP (Nghị định 122) của Chính phủ về quy định phân cấp, phân quyền trong lĩnh vực quản lý thuế ban hành giữa năm 2025, có hiệu lực từ 1/7/2025, quy trình APA đã có những bước tiến đột phá. Về phân cấp thẩm quyền, Nghị định 122 đã trao quyền cho Cục Thuế chủ động đàm phán và Bộ trưởng Bộ Tài chính thực hiện thẩm quyền cho ý kiến và quyết định ký nội dung APA đối với các APA song phương, đa phương. Việc phân cấp đã giúp rút ngắn thời gian và loại bỏ các nút thắt hành chính.

Về chuẩn hóa dữ liệu, Công văn 175/TCT-CNTT ngày 13/1/2025, Cục Thuế đã trang bị, tập huấn và đưa vào sử dụng Cơ sở Dữ liệu Thương mại Orbis và Công cụ Phân tích Chuyển giá TP Catalyst. Đây là cơ sở dữ liệu phổ biến mà cơ quan thuế các nước đang sử dụng để phục vụ công tác quản lý thuế và đàm phán APA.

Việc đẩy mạnh phê duyệt các hồ sơ APA và thiết lập khung khổ mới theo Nghị định 122 là minh chứng cho sự cầu thị của Chính phủ. Điều này khẳng định Việt Nam không chỉ là điểm đến bởi chi phí và chất lượng nguồn nhân lực hay vị trí địa lý thuận lợi, mà còn là điểm đến về sự an toàn pháp lý, minh bạch trong chính sách thuế và hội nhập với thuế quốc tế.

Sự phối hợp chặt chẽ giữa Bộ Tài chính và Cục thuế Việt Nam và cơ quan thuế các nước như Nhật Bản, Hàn Quốc trong các thỏa thuận song phương sẽ củng cố vị thế của Việt Nam như một thành viên trách nhiệm trong cộng đồng thuế quốc tế.

Thiện chí từ các đối tác

Theo thông tin từ đối tác, để đáp lại nỗ lực của Bộ Tài chính và Cục thuế Việt Nam, cơ quan thuế Nhật Bản đang rất thiện chí và quyết tâm cao độ để tiến đến ký kết thỏa thuận APA song phương với Việt Nam. Cơ quan thuế Hàn Quốc cũng đang rất tích cực trong việc triển khai xử lý các vấn đề liên quan để tiến tới ký kết APA song phương với Việt Nam trong thời gian sớm nhất.

Việc thúc đẩy ký kết APA giữa Việt Nam và cơ quan thuế đối tác sẽ là cột mốc quan trọng trong quan hệ hợp tác giữa Việt Nam và các quốc gia đối tác đầu tư lớn và lâu năm ở Việt Nam, với nhiều lợi ích quốc gia.

Theo đó, điều này sẽ tăng hiệu quả thực thi chủ trương chính sách pháp luật đã có và chương trình hành động của Chính phủ trong việc nâng cao tính minh bạch và khả năng dự báo trong quản lý thuế và thu hút FDI chất lượng cao; có kết quả ký kết APA song phương thực tiễn sau 13 năm ban hành quy định về APA ở Việt Nam.

Việc ký kết APA giữa Việt Nam và cơ quan thuế đối tác cũng tăng cường niềm tin của các nhà đầu tư nước ngoài vào sự minh bạch, cam kết hội nhập thuế quốc tế bằng hành động cụ thể là ký APA song phương.

Đồng thời nâng cao uy tín của cơ quan thuế Việt Nam với cơ quan thuế đối tác trong hợp tác quốc tế, đặc biệt là các đối tác mà Việt Nam đã ký kết Đối tác Chiến lược toàn diện.