Bảo hiểm xã hội Việt Nam bứt phá cải cách, củng cố trụ cột an sinh

Cải cách thủ tục hành chính đi vào chiều sâu

Trong năm 2025, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã tiến hành rà soát tổng thể 25 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực cốt lõi như thu, chi, giải quyết chế độ bảo hiểm xã hội và bảo hiểm y tế (BHYT). Việc rà soát không chỉ dừng ở hình thức cắt giảm đơn thuần, mà tập trung tái thiết kế quy trình nghiệp vụ, chuẩn hóa dữ liệu đầu vào, mẫu biểu và thành phần hồ sơ, bảo đảm thực hiện đúng mục tiêu Chính phủ đề ra là giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết và 30% chi phí tuân thủ cho tổ chức, cá nhân.

Hướng dẫn người dân cài đặt và sử dụng ứng dụng bảo hiểm xã hội số. Ảnh: BHXHVN

Đặc biệt, 8 thủ tục hành chính trọng điểm được lựa chọn để chuẩn hóa phục vụ triển khai 82 nhóm thủ tục thiết yếu theo danh mục của Chính phủ trong năm 2025. Đây là những thủ tục có tần suất phát sinh lớn, tác động trực tiếp tới hàng chục triệu người lao động, người thụ hưởng lương hưu, trợ cấp và cộng đồng doanh nghiệp. Việc đơn giản hóa các thủ tục này đã giúp giảm đáng kể áp lực giấy tờ, rút ngắn khâu trung gian giữa cơ quan bảo hiểm xã hội - đơn vị sử dụng lao động - cơ sở y tế.

Để tạo sự thống nhất, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành gần 70 văn bản chỉ đạo, kế hoạch và quy chế liên quan đến công tác cải cách hành chính; chủ động chỉ đạo “từ sớm, từ xa”, dự báo các vướng mắc có thể phát sinh khi chuyển sang mô hình tổ chức mới. Nhờ đó, dù các địa phương có nhiều thay đổi trong quá trình triển khai mô hình chính quyền 2 cấp, việc tiếp nhận và giải quyết hồ sơ cho người dân vẫn diễn ra liên tục, không xảy ra điểm nghẽn lớn.

Năm 2025, toàn hệ thống Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp nhận khoảng 123,7 triệu hồ sơ các loại, tăng cao so với năm trước. Trong đó, có tới 113,57 triệu hồ sơ được thực hiện thông qua giao dịch điện tử, chiếm 91,81% tổng số hồ sơ, tăng 6,2% so với năm 2024. Đây là bước tiến quan trọng trong hiện đại hóa nền hành chính, giảm tối đa việc đi lại, giấy tờ cho người dân và doanh nghiệp.

Ở khâu giải quyết, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã xử lý gần 20,4 triệu hồ sơ yêu cầu, giải quyết hơn 20 triệu hồ sơ, đạt tỷ lệ 98,4%; số hồ sơ đang trong hạn xử lý chỉ còn khoảng 1,6%. Đây là con số rất tích cực nếu so với khối lượng nghiệp vụ đồ sộ mà ngành Bảo hiểm xã hội phải đảm nhận.

Cùng với đó, hệ thống tiếp nhận và xử lý phản ánh, kiến nghị của người dân được vận hành hiệu quả hơn. Trong năm 2025, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp nhận 2.174 phản ánh, đã xử lý và công khai 1.992 phản ánh, giúp tăng cường đối thoại chính sách và nâng chất lượng dịch vụ công.

Bước tiến lớn về chuyển đổi số

Năm 2025 cũng ghi nhận bước tiến lớn về chuyển đổi số của Bảo hiểm xã hội Việt Nam. Toàn ngành bảo đảm 100% nghiệp vụ được thực hiện trên môi trường phần mềm; 100% văn bản trao đổi hoàn toàn dưới dạng điện tử. Hiện có 29 hệ thống ứng dụng nghiệp vụ được vận hành tập trung, đáp ứng các yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn, bảo mật.

Trong năm, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã số hóa 23.062 hồ sơ, chuyển khoảng 23.000 hồ sơ điện tử lên hệ thống lưu trữ, từng bước hình thành kho tư liệu số dùng chung - yếu tố quan trọng để tái sử dụng dữ liệu, hạn chế yêu cầu người dân phải nộp lại giấy tờ đã có.

Một trong những mảng việc được các tổ chức quốc tế đánh giá cao là triển khai Đề án 06 của Chính phủ. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã xác thực hơn 100,2 triệu thông tin công dân, đạt 99,59% số người đang tham gia và thụ hưởng bảo hiểm xã hội, BHYT, bảo hiểm thất nghiệp. Nhờ kết nối này, hoạt động khám chữa bệnh BHYT bằng căn cước công dân đã áp dụng tại 100% cơ sở y tế trên toàn quốc, với 310,2 triệu lượt tra cứu thành công.

Đặc biệt, chương trình Sổ sức khỏe điện tử đã có 544 triệu lượt dữ liệu y tế gửi lên nền tảng, tạo tiền đề cho quản lý sức khỏe suốt đời của người dân.

Bên cạnh đó, Bảo hiểm xã hội Việt Nam duy trì kết nối dữ liệu giám định với khoảng 13.000 cơ sở khám chữa bệnh, 14 nhà cung cấp dịch vụ điện tử, triển khai kết nối tài khoản định danh điện tử VNeID để người dân đăng nhập sử dụng dịch vụ thuận tiện hơn.

Một điểm sáng khác là việc cung cấp dịch vụ công trực tuyến không phụ thuộc địa giới hành chính, tăng cường tái sử dụng dữ liệu dùng chung, giảm yêu cầu giấy tờ của người dân. Toàn hệ thống duy trì công khai 25 thủ tục hành chính trên Cổng thông tin điện tử Bảo hiểm xã hội Việt Nam và Cổng dịch vụ công quốc gia, triển khai đồng bộ cơ chế một cửa, một cửa liên thông tại 100% địa phương với đầy đủ hạ tầng và nhân lực phục vụ người dân.

Các chuyên gia cho rằng, điều đáng giá nhất không chỉ là con số về tỷ lệ trực tuyến hay số lượt tra cứu, mà là sự chuyển dịch về tư duy quản trị. Bảo hiểm xã hội Việt Nam đang từng bước thay đổi vai trò từ cơ quan “giữ cửa” thủ tục sang đơn vị cung cấp dịch vụ an sinh trọn gói, lấy dữ liệu làm trung tâm và trải nghiệm người dùng làm thước đo.

Nhìn từ góc độ kinh tế vĩ mô, cải cách của Bảo hiểm xã hội Việt Nam năm 2025 mang lại lợi ích kép. Một mặt, chi phí tuân thủ của doanh nghiệp giảm, góp phần cải thiện môi trường kinh doanh. Mặt khác, dữ liệu số hóa giúp việc quản trị các quỹ Bảo hiểm xã hội, BHYT tiệm cận chuẩn mực quốc tế về kiểm soát chi, phòng chống trục lợi và đánh giá bền vững tài chính dài hạn.

Những con số ấn tượng đạt được trong năm 2025 là minh chứng cho hiệu quả của chiến lược lấy người dân làm trung tâm. Trên nền tảng đó, trong năm 2026 và các năm tiếp theo, Bảo hiểm xã hội Việt Nam tiếp tục đặt mục tiêu đẩy mạnh cải cách hành chính sâu hơn, hoàn thiện hệ sinh thái dữ liệu, mở rộng các dịch vụ công. Qua đó phục vụ ngày càng tốt hơn quyền lợi an sinh của người dân, người lao động và cộng đồng doanh nghiệp.

Nguồn: Bảo hiểm xã hội Việt Nam Đồ họa: Phương Anh