Đây là cuộc làm việc cấp cao thứ hai trong năm 2026 giữa lãnh đạo Bộ Tài chính Việt Nam và JICA, thể hiện quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhằm nâng tầm hợp tác phát triển tài chính - kinh tế giữa hai quốc gia, cũng như thúc đẩy hợp tác phát triển giữa hai bên.

Hiện thực hóa tầm nhìn phát triển và nhu cầu hạ tầng chiến lược

Tại buổi hội đàm, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn chia sẻ mục tiêu của Việt Nam đến năm 2030 trở thành nước đang phát triển có công nghiệp hiện đại, thu nhập trung bình cao và đến năm 2045 trở thành nước phát triển, thu nhập cao.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko. Ảnh: Thu Trà

Để hiện thực hóa các mục tiêu này, nhu cầu vốn đầu tư của Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030 dự kiến cao gấp hơn 2,2 lần giai đoạn 2021-2025. Vì vậy, Bộ trưởng đề nghị Chính phủ Nhật Bản thông qua JICA tiếp tục hỗ trợ vốn cho các dự án hạ tầng thiết yếu của Việt Nam.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đã thông tin về những kết quả tích cực trong công cuộc tinh gọn tổ chức bộ máy, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của các cơ quan và địa phương của Việt Nam trong thời gian qua.

Đánh giá hiệu quả cơ chế hợp tác và điểm sáng từ các dự án ODA

Đánh giá tình hình hợp tác trong 6 tháng qua, kể từ chuyến thăm Việt Nam của Chủ tịch JICA vào tháng 6/2026, Bộ trưởng và Chủ tịch JICA ghi nhận những chuyển biến tích cực trong thúc đẩy hợp tác ODA, đặc biệt là hiệu quả của Tổ công tác ba bên gồm Bộ Tài chính, Đại sứ quán Nhật Bản và JICA tại Việt Nam.

Thông qua cơ chế phối hợp này, nhiều khó khăn, vướng mắc trong triển khai các dự án ODA của Nhật Bản từng bước được tháo gỡ, trong đó có Dự án Đường sắt đô thị tuyến số 1 Thành phố Hồ Chí Minh và các dự án cung cấp trang thiết bị sử dụng vốn viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản.

Quang cảnh hội đàm song phương giữa Đoàn công tác Bộ Tài chính Việt Nam với Cơ quan Hợp tác Quốc tế Nhật Bản (JICA). Ảnh: Thu Trà

Bên cạnh đó, công tác đàm phán, ký kết các khoản vay và viện trợ cho chương trình, dự án mới cũng đạt kết quả tích cực.

Ba văn kiện ODA quan trọng gồm Công hàm trao đổi cho Dự án Trường Đại học Việt Nhật, Thỏa thuận vay cho Dự án Nhà máy Nhiệt điện Ô Môn 3 và Hiệp định tạo thuận lợi cho các dự án viện trợ không hoàn lại của Nhật Bản đã được ký kết, trao dưới sự chứng kiến của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Nhật Bản Takaichi Sanae vào chiều tối ngày 9/11/2026.

Mở rộng không gian hợp tác công nghệ cao và hài hòa hóa thủ tục

Về phần mình, Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko nhắc lại các cam kết cấp cao giữa Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và Thủ tướng Takaichi Sanae về việc đưa quan hệ Việt Nam – Nhật Bản sang trang mới thực chất hơn.

Ông Tanaka đánh giá cao tính chủ động của Bộ Tài chính Việt Nam trong vận hành Tổ công tác 3 bên, đồng thời đề nghị hai bên phối hợp hỗ trợ dứt điểm các khoản thanh toán cho nhà thầu tại Dự án tuyến đường sắt đô thị số 1 TP.Hồ Chí Minh để sớm đưa toàn dự án vào khai thác thương mại ổn định.

Đặc biệt, Chủ tịch JICA đã chia sẻ định hướng mở rộng hợp tác sang các lĩnh vực chiến lược mới. Bên cạnh hạ tầng truyền thống, Nhật Bản mong muốn tăng cường phối hợp trong đào tạo nhân lực, trí tuệ nhân tạo (AI), khoa học công nghệ và công nghệ bán dẫn.

Ông Tanaka Akihiko nhấn mạnh, với thế mạnh của các tập đoàn công nghệ hàng đầu Nhật Bản kết hợp cùng tiềm năng nguồn nhân lực trẻ năng động của Việt Nam, sự hợp tác trong lĩnh vực AI và bán dẫn sẽ tạo nên hiệu quả cộng hưởng vượt trội, đóng góp trực tiếp vào năng lực cạnh tranh quốc gia của cả hai nước.

Trao đổi về định hướng hợp tác thời gian tới, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn đề nghị JICA phối hợp chặt chẽ với Bộ Tài chính nghiên cứu hài hòa hóa quy trình, thủ tục đàm phán và rút ngắn tối đa thời gian chuẩn bị dự án.

Việc tinh giản thủ tục quản lý vốn ODA không chỉ giúp nâng cao hiệu quả huy động, sử dụng nguồn lực vay nợ công mà còn đảm bảo các dự án được triển khai đúng tiến độ, đáp ứng kịp thời yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội nhanh và bền vững của Việt Nam.

Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn, Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko và các thành viên hai bên chụp hình lưu niệm. Ảnh: Thu Trà

Cuộc hội đàm kết thúc trong không khí tin cậy, thấu hiểu và hợp tác chân thành. Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn và Chủ tịch JICA Tanaka Akihiko bày tỏ tin tưởng quan hệ hợp tác phát triển Việt Nam – Nhật Bản sẽ tiếp tục được củng cố, phát triển theo hướng sâu rộng, thực chất và hiệu quả, xứng đáng là một trong những trụ cột quan trọng của quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam – Nhật Bản trong giai đoạn phát triển mới./.