Ngày 9/11/2026, tại trụ sở Cục Hải quan, Cục trưởng Cục Hải quan Nguyễn Văn Thọ và ông Ngô Hải Bình, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Hải quan Trung Quốc, đã chủ trì hội đàm cấp cao nhằm tăng cường hợp tác giữa cơ quan Hải quan hai nước.
 |
| Cục trưởng Nguyễn Văn Thọ (thứ 3 từ phải sang) chủ trì hội đàm. Ảnh: Văn Tá |
Hội đàm diễn ra trong khuôn khổ chuyến công tác của đoàn đại biểu Hải quan Trung Quốc sang Việt Nam tham dự Hội nghị lần thứ 11 của Ủy ban Hợp tác quản lý cửa khẩu biên giới đất liền Việt Nam - Trung Quốc tại TP. Đà Nẵng. Đại diện các đơn vị chức năng của hai cơ quan Hải quan và Đại sứ quán Trung Quốc tại Việt Nam cùng tham dự.
Một trong những nội dung trọng tâm được hai bên trao đổi là thúc đẩy chuyển đổi số, hợp tác triển khai cơ chế một cửa và xây dựng hải quan thông minh. Đây là những lĩnh vực gắn trực tiếp với định hướng hiện đại hóa ngành Hải quan Việt Nam theo Chiến lược phát triển Hải quan đến năm 2030 được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 628/QĐ-TTg ngày 20/5/2022.
Trong tiến trình này, việc đổi mới quy trình nghiệp vụ, tăng cường số hóa, tự động hóa và nâng cao chất lượng phục vụ doanh nghiệp là yêu cầu xuyên suốt. Hợp tác với Hải quan Trung Quốc tạo thêm cơ hội để hai bên trao đổi kinh nghiệm quản lý, ứng dụng công nghệ và nâng cao năng lực thực thi trong bối cảnh hoạt động thương mại xuyên biên giới ngày càng phát triển.
Đối với cơ chế một cửa, hai bên trao đổi các nội dung hợp tác nhằm tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu, gắn với tăng cường trao đổi dữ liệu điện tử theo Hiệp định về hợp tác và hỗ trợ hành chính lẫn nhau trong lĩnh vực hải quan giữa Việt Nam và Trung Quốc.
Việc phối hợp chuẩn hóa dữ liệu, ứng dụng công nghệ thông tin và nâng cao hiệu quả kết nối giữa các cơ quan quản lý được kỳ vọng góp phần đơn giản hóa quy trình thủ tục, hạn chế tình trạng doanh nghiệp phải cung cấp trùng lặp thông tin, chứng từ. Qua đó, hỗ trợ rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, giảm chi phí tuân thủ và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.
Cùng với chuyển đổi số, hợp tác phát triển cửa khẩu thông minh là nội dung có ý nghĩa thiết thực đối với hoạt động thương mại Việt Nam - Trung Quốc. Hai bên trao đổi về các giải pháp thúc đẩy hiện đại hóa quản lý, tạo thuận lợi cho hàng hóa qua biên giới, trong đó chú trọng sự kết nối đồng bộ giữa hạ tầng, công nghệ và quy trình nghiệp vụ.
Thực tế, việc tỉnh Lạng Sơn phối hợp với phía Trung Quốc thử nghiệm phương tiện vận chuyển hàng hóa tự hành tại hai tuyến đường chuyên dụng thuộc cặp cửa khẩu quốc tế Hữu Nghị - Hữu Nghị Quan cho thấy yêu cầu ngày càng cao về phối hợp quản lý giữa hai nước.
Để mô hình cửa khẩu thông minh phát huy hiệu quả, bên cạnh đầu tư phương tiện, thiết bị, cần có sự thống nhất về tiêu chuẩn kỹ thuật, kết nối và bảo vệ dữ liệu, cũng như phối hợp trong kiểm tra, giám sát hàng hóa. Trong đó, cơ quan Hải quan hai nước giữ vai trò quan trọng trong tổ chức thực hiện thủ tục, kiểm soát rủi ro và bảo đảm an ninh chuỗi cung ứng.
Việc thúc đẩy kết nối dữ liệu, đồng bộ quy trình quản lý sẽ góp phần giảm thời gian thông quan, hạn chế ách tắc tại cửa khẩu, qua đó giảm chi phí logistics và nâng cao hiệu quả lưu thông hàng hóa.
Một nội dung hợp tác khác được hai bên quan tâm là công nhận lẫn nhau về doanh nghiệp ưu tiên (MRA AEO). Từ tháng 10/2024, Việt Nam và Trung Quốc đã trao Kế hoạch hành động thúc đẩy công nhận lẫn nhau giữa Chương trình doanh nghiệp ưu tiên của Việt Nam và Chương trình quản lý tín nhiệm doanh nghiệp của Trung Quốc.
Hợp tác trong lĩnh vực này tiếp tục được nghiên cứu theo hướng song phương và đa phương, nhằm mở rộng thuận lợi cho các doanh nghiệp có mức độ tuân thủ cao. Theo cơ chế doanh nghiệp ưu tiên, cơ quan Hải quan tập trung nguồn lực kiểm soát vào các đối tượng tiềm ẩn rủi ro, đồng thời tạo thuận lợi tương ứng cho doanh nghiệp đáp ứng đầy đủ điều kiện về tuân thủ và hệ thống kiểm soát nội bộ.
Khi được công nhận lẫn nhau, doanh nghiệp có thể được cơ quan Hải quan nước đối tác ghi nhận mức độ rủi ro thấp và hưởng các thuận lợi tương ứng trong quá trình làm thủ tục. Điều này không chỉ giúp giảm thời gian, chi phí xuất nhập khẩu mà còn tăng khả năng dự báo, ổn định hoạt động vận chuyển hàng hóa trong chuỗi cung ứng giữa hai nước.
Đồng thời với thúc đẩy thuận lợi thương mại, hội đàm cũng tập trung trao đổi về hợp tác điều tra chống buôn lậu và Chiến dịch Con rồng Mê Công. Đây là cơ chế hợp tác do Hải quan Việt Nam và Hải quan Trung Quốc đồng sáng kiến, hướng tới đấu tranh với hoạt động buôn bán trái phép ma túy, động vật, thực vật hoang dã và các sản phẩm thuộc danh mục CITES.
Thông qua chia sẻ thông tin, nhận diện tuyến vận chuyển và phối hợp xử lý dấu hiệu vi phạm, hai bên tăng cường khả năng phát hiện, ngăn chặn các hoạt động buôn lậu xuyên biên giới. Hợp tác thực thi pháp luật góp phần bảo vệ hoạt động thương mại hợp pháp, cộng đồng và môi trường.
| Việc tăng cường kết nối Hải quan Việt Nam - Trung Quốc trên các lĩnh vực chuyển đổi số, cửa khẩu thông minh, doanh nghiệp ưu tiên và chống buôn lậu góp phần gắn kết mục tiêu tạo thuận lợi thương mại với quản lý rủi ro. Đây là nền tảng để nâng cao hiệu quả thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp và thúc đẩy thương mại song phương phát triển bền vững. |
