Tối ngày 21/3/2026, ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, kiêm Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho biết, kiến nghị của VCCI cùng nhiều hiệp hội, chuyên gia về việc kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 đã được Chính phủ lắng nghe và tiếp thu. Động thái này được doanh nghiệp đánh giá cao trong bối cảnh Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) sắp trình Quốc hội vào kỳ họp tháng 5/2026.

Cán bộ hải quan thông quan hàng hoá cho doanh nghiệp tại cửa khẩu Lạng Sơn. Ảnh: AH

Cộng đồng doanh nghiệp cho rằng, đây là tín hiệu điều hành tích cực, thể hiện sự cầu thị và phản ứng chính sách kịp thời, giúp tháo gỡ áp lực chi phí, giảm rủi ro gián đoạn sản xuất, kinh doanh cho doanh nghiệp.

Cụ thể, tình thần này đã được cụ thể hóa tại Thông báo kết luận của Thường trực Chính phủ về xử lý các vướng mắc, bất cập của Nghị định 46/2026/NĐ-CP và Nghị quyết 66.13/2026/NQ-CP do Văn phòng Chính phủ ban hành sau cuộc họp ngày 16/3/2026 do Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính chủ trì.

Theo kết luận, Thường trực Chính phủ giao Bộ Y tế chủ trì, phối hợp các bộ, ngành khẩn trương rà soát, tiếp thu ý kiến, trình Chính phủ trước ngày 28/3/2026 để ban hành nghị quyết mới.

Trọng tâm là kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 theo tinh thần Nghị quyết 09/2026/NQ-CP, cho đến khi Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) và các nghị định hướng dẫn có hiệu lực thi hành.

Đây được xem là giải pháp “giữ nhịp” chính sách, tránh tình trạng doanh nghiệp phải liên tục thích ứng với các quy định có vòng đời ngắn, thiếu ổn định.

Cùng với đó, Thường trực Chính phủ yêu cầu tăng cường hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn thực phẩm, đặc biệt là đẩy mạnh hậu kiểm, giám sát, nâng cao trách nhiệm của các cơ quan quản lý.

Bộ Y tế cũng được giao khẩn trương hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm (sửa đổi) để trình Quốc hội tại kỳ họp tháng 5 tới, đồng thời xây dựng nghị định hướng dẫn song song, bảo đảm khi luật có hiệu lực có thể triển khai ngay.

Đáng chú ý, một tổ công tác liên ngành do Bộ trưởng Bộ Y tế làm tổ trưởng sẽ được thành lập, với sự tham gia của nhiều bộ, ngành nhằm xử lý đồng bộ các vướng mắc phát sinh.

Trước đó, trong báo cáo gửi Thủ tướng Chính phủ, VCCI đã tổng hợp ý kiến từ hơn 1.000 doanh nghiệp và nhiều hiệp hội ngành hàng, chỉ ra hàng loạt vướng mắc trong quá trình triển khai Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13.

Theo cộng đồng doanh nghiệp, các quy định mới đã tạo ra rào cản thủ tục đáng kể, đặc biệt trong công bố, đăng ký sản phẩm và kiểm tra nhà nước đối với thực phẩm nhập khẩu.

Một trong những điểm nghẽn lớn là quy trình kiểm tra 3 bước kéo dài 10- 12 ngày làm việc, chưa kể thời gian kiểm nghiệm, làm tăng chi phí lưu kho, gia tăng rủi ro đối với hàng hóa, nhất là hàng tươi sống.

Ngoài ra, các quy định về truy xuất nguồn gốc, ghi nhãn, đăng ký quảng cáo thực phẩm bổ sung và điều khoản chuyển tiếp chưa rõ ràng cũng khiến doanh nghiệp gặp khó trong tuân thủ.

Đáng lưu ý, việc ban hành các quy định này trong bối cảnh Luật An toàn thực phẩm đang được sửa đổi đã tạo ra sự thiếu đồng bộ, làm gia tăng chi phí thích ứng và rủi ro pháp lý.

Từ thực tiễn đó, VCCI kiến nghị kéo dài thời gian tạm ngưng hiệu lực Nghị định 46 và Nghị quyết 66.13 cho đến khi luật sửa đổi có hiệu lực, đồng thời tiếp tục áp dụng Nghị định 15/2018/NĐ-CP trong giai đoạn chuyển tiếp.

Bên cạnh đó, VCCI đề xuất khôi phục cơ chế miễn công bố và kiểm tra đối với nguyên liệu, phụ gia, bao bì phục vụ sản xuất nội bộ, nhằm giảm gánh nặng thủ tục. Việc công nhận tương đương các chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000 cũng được đề xuất để hạn chế trùng lặp, tiết kiệm chi phí cho doanh nghiệp.

Để đẩy nhanh thông quan, cơ chế “thông quan trước, kiểm tra sau” cần được áp dụng với doanh nghiệp tuân thủ tốt, đồng thời quy định rõ tổng thời gian kiểm tra để tăng tính dự báo.

Ở góc độ dài hạn, cộng đồng doanh nghiệp kiến nghị hoàn thiện khung pháp lý, thống nhất thẩm quyền quản lý, loại bỏ các yêu cầu hồ sơ không khả thi và xây dựng lộ trình phù hợp đối với truy xuất nguồn gốc. Đặc biệt, việc nâng cao năng lực hệ thống kiểm nghiệm, công nhận kết quả từ các phòng thí nghiệm đạt chuẩn trong và ngoài nước được xem là giải pháp then chốt để giảm tải cho hệ thống và nâng cao hiệu quả quản lý.