Tạm “phanh gấp” Nghị định 46: Doanh nghiệp đề xuất chuyển mạnh sang hậu kiểm an toàn thực phẩm

Song Linh
(TBTCO) - Nghị quyết 09/2026/NQ-CP, Chính phủ vừa ban hành được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao, giúp “giải cứu” hàng trăm nghìn tấn thực phẩm ùn ứ tại cảng. Tuy nhiên các hiệp hội cảnh báo ách tắc có thể tái diễn sau 15/4/2026 nếu không sửa căn cơ Nghị định 46 và Nghị quyết 66 theo hướng hậu kiểm, quản lý rủi ro.
aa

Bất cập cốt lõi của chính sách chưa được xử lý

Phát biểu tại hội thảo “Tháo gỡ vướng mắc trong thực hiện chính sách pháp luật mới về an toàn thực phẩm”, ông Đậu Anh Tuấn- Phó tổng Thư ký Liên đoàn Thương mại Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho hay, Nghị quyết 09/2026/NQ-CP ban hành ngày 4/2/2026 đã giúp doanh nghiệp kịp thời “thoát hiểm” trong bối cảnh chuỗi cung ứng đứng trước nguy cơ đứt gãy trong quá trình triển khai Nghị định 46/2026/NĐ-CP (NĐ 46) và Nghị quyết 6.13/2026/NĐ-CP (NQ 66).

Tạm “phanh gấp” Nghị định 46: Doanh nghiệp đề xuất chuyển mạnh sang hậu kiểm an toàn thực phẩm
Ông Đậu Anh Tuấn phát biểu tại sự kiện. Ảnh: Hải Anh

“Quyết định tạm dừng hiệu lực NĐ 46 và NQ 66 đã giúp doanh nghiệp giảm thiểu thiệt hại rất lớn về chi phí lưu kho, lưu bãi, đồng thời tránh nguy cơ thiếu nguyên liệu sản xuất ngay trong cao điểm phục vụ tết 2026"- ông Đậu Anh Tuấn nói.

Theo khảo sát sơ bộ của 4 hiệp hội ngành hàng, trước khi Nghị quyết 09 có hiệu lực, khoảng 123.400 tấn thực phẩm bao gói sẵn, nguyên liệu, bao bì, phụ gia thực phẩm nhập khẩu bị ùn ứ tại cảng và cửa khẩu. Trước đó, gần 300.000 tấn nông sản, thực phẩm tươi sống cũng lâm vào tình trạng tương tự.

Tại hội thảo đại diện các hiệp hội nhấn mạnh, Nghị quyết 09 mới chỉ là giải pháp tình thế. Mốc 15/4/2026 đang đến gần, trong khi các bất cập cốt lõi của chính sách chưa được xử lý. Cộng đồng doanh nghiệp cho rằng NĐ 46 và NQ 66 đang khiến tiền kiểm “phình to”, thủ tục chồng chéo.

Theo Hiệp hội Thực phẩm minh bạch (AFT), Nghị định 46 đang mở rộng diện kiểm tra nhà nước một cách thiếu chọn lọc. Không chỉ thành phẩm nhập khẩu, mà cả nguyên liệu, phụ gia, bao bì phục vụ sản xuất nội bộ cũng bị đưa vào diện tiền kiểm, kèm yêu cầu công bố hợp quy.

AFT dẫn trường hợp một lô hàng nhập từ Ấn Độ đã có đầy đủ chứng nhận hữu cơ và lịch sử xuất khẩu ổn định vào Việt Nam, song vẫn phải xin thêm giấy chứng nhận an toàn thực phẩm do cơ quan nhà nước nước xuất khẩu cấp, đồng thời lấy mẫu kiểm nghiệm tại các phòng được chỉ định trong nước. Thực tế, nhiều phòng kiểm nghiệm chưa có hướng dẫn cụ thể, còn chỉ tiêu kiểm tra theo yêu cầu Bộ Y tế phức tạp và khác biệt với chuẩn quốc tế.

Ông Huỳnh Quang Tuấn đại diện EuroCham cho biết, mức độ kiểm tra nhà nước theo Nghị định 46 tăng gấp nhiều lần: từ kiểm hồ sơ sang kiểm hồ sơ kèm lấy mẫu kiểm nghiệm, thậm chí kiểm cả nguyên liệu và bao bì; quy trình từ 2 cấp chuyển thành 3 cấp, trong khi số cơ sở kiểm nghiệm lại giảm.

“Hệ quả là thời gian chờ thông quan tăng mạnh. Với rau quả, thực phẩm tươi sống, chỉ cần chậm 9–10 ngày là coi như mất trắng cả lô hàng”, đại diện EuroCham cảnh báo.

Đáng chú ý, EuroCham cũng chỉ ra nghịch lý: phần lớn các vụ hàng giả, hàng kém chất lượng gần đây không xuất phát từ hàng nhập khẩu, nhưng chính nhóm này lại đang chịu tiền kiểm nặng nề nhất.

Không chỉ NĐ 46, NQ 66 về đăng ký bản công bố sản phẩm cũng bị phản ánh là làm phát sinh thêm thủ tục, loại bỏ phòng kiểm nghiệm quốc tế, hồ sơ phức tạp và chồng chéo, đặc biệt với sản phẩm dinh dưỡng cho trẻ dưới 36 tháng tuổi phải xin tới hai giấy phép lưu hành.

Tại nhiều địa phương, việc thực thi còn thiếu thống nhất, hồ sơ đang hiệu lực bị yêu cầu làm lại, quy định về thay đổi nhãn mác và quảng cáo áp dụng khác nhau, khiến doanh nghiệp bị gián đoạn kế hoạch sản xuất, tung sản phẩm và phát sinh chi phí lớn.

Bỏ tiền kiểm đại trà, chuyển sang quản lý rủi ro

Từ thực tiễn trên, AFT, EuroCham và AmCham thống nhất kiến nghị Chính phủ gia hạn thời gian thực thi Nghị định 46 ít nhất đến 1/6/2026, đồng thời cho phép tiếp tục áp dụng cơ chế kiểm tra hiện hành trong giai đoạn chuyển tiếp.

Tạm “phanh gấp” Nghị định 46: Doanh nghiệp đề xuất chuyển mạnh sang hậu kiểm an toàn thực phẩm
Đại diện EuroCham đề xuất ý kiến gỡ vướng thực hiện NĐ 46 và NQ 66. Ảnh: Hải Anh

Các hiệp hội đề xuất sửa NĐ 46 theo hướng đơn giản hóa quy trình kiểm tra nhà nước còn một bước, miễn công bố hợp quy đối với phụ gia, chất hỗ trợ chế biến, dụng cụ và bao bì nhập khẩu phục vụ sản xuất nội bộ.

Doanh nghiệp cũng kiến nghị được sử dụng các chứng nhận quốc tế như HACCP, ISO 22000, FSSC 22000… thay cho giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm, nhằm tránh phát sinh rào cản và phù hợp thông lệ quốc tế.

Với NQ 66, các hiệp hội đề nghị phân loại đăng ký bản công bố sản phẩm theo mức độ rủi ro, giảm chồng chéo, đặc biệt với sản phẩm cho trẻ em; cho phép tiếp tục xử lý các hồ sơ tự công bố còn hiệu lực trong thời hạn chuyển tiếp 12 tháng; đồng thời có chỉ đạo thống nhất toàn quốc để tránh mỗi địa phương hiểu một cách.

Về dài hạn, EuroCham khuyến nghị sửa Luật An toàn thực phẩm trước, sau đó ban hành nghị định hướng dẫn mới, tiếp tục áp dụng Nghị định 15 trong thời gian chuyển tiếp và tăng cường hậu kiểm.

"Muốn bảo vệ sức khỏe cộng đồng một cách bền vững, chính sách cần chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm theo mức độ rủi ro, áp dụng các hệ thống quản lý tiên tiến từ ‘trang trại đến bàn ăn’, số hóa dữ liệu và xử phạt nghiêm minh các vi phạm”, đại diện các hiệp hội tại hội thảo cùng đồng thuận.
Song Linh

Đọc thêm

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Khánh Hòa mở rộng cơ sở thu, khai thác dư địa từ các lĩnh vực kinh tế

Khánh Hòa mở rộng cơ sở thu, khai thác dư địa từ các lĩnh vực kinh tế

(TBTCO) - Trao đổi với phóng viên Báo Tài chính - Đầu tư, ông Nguyễn Ngọc Tú, Trưởng Thuế tỉnh Khánh Hòa cho biết, thu ngân sách nhà nước trên địa bàn 10 tháng năm 2026 đạt 37.543 tỷ đồng, tăng 26% so với cùng kỳ. Để tiếp tục duy trì đà tăng trưởng và tạo nguồn thu lâu dài, ngành Thuế tỉnh tập trung khai thác dư địa từ du lịch, dịch vụ, thương mại, bất động sản và kinh doanh trên nền tảng số, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý thuế, mở rộng cơ sở thu ngân sách.
Kích hoạt sức mua nội địa, tạo động lực tăng trưởng cho TP. Hồ Chí Minh

Kích hoạt sức mua nội địa, tạo động lực tăng trưởng cho TP. Hồ Chí Minh

(TBTCO) - Từ hệ thống bán lẻ, trung tâm thương mại đến chợ truyền thống và các nền tảng số, TP. Hồ Chí Minh mở rộng mạng lưới kích cầu tiêu dùng dịp cuối năm. Chương trình “Vibrant HCMC - Shopping Season 2026” kéo dài đến ngày 10/2/2027 được kỳ vọng thúc đẩy tiêu thụ hàng hóa, gia tăng chi tiêu và tạo hiệu ứng lan tỏa đến các ngành kinh tế dịch vụ.
Hà Nội thúc tiến độ ký hợp đồng 12 dự án BT

Hà Nội thúc tiến độ ký hợp đồng 12 dự án BT

(TBTCO) - Hà Nội yêu cầu các sở, ngành khẩn trương hoàn thiện thủ tục, đẩy nhanh ký kết hợp đồng và giải phóng mặt bằng đối với 14 dự án PPP, trong đó có 12 dự án BT. Việc sớm xác định quỹ đất thanh toán, tháo gỡ vướng mắc quy hoạch và tái định cư được xác định là những nhiệm vụ trọng tâm.
Huế: Đến cuối tháng 11, phấn đấu giải ngân đầu tư công đạt 75 - 80%

Huế: Đến cuối tháng 11, phấn đấu giải ngân đầu tư công đạt 75 - 80%

(TBTCO) - Lãnh đạo UBND TP. Huế yêu cầu các ban quản lý dự án xây dựng tiến độ thực hiện chi tiết, gắn với tỷ lệ giải ngân của từng công trình và kết quả chung của đơn vị; cam kết các mốc giải ngân, phấn đấu cuối tháng 11 đạt 75 - 80%, cuối tháng 12 đạt 90% và hết tháng 1/2027 đạt 100%.
DragonIZ Hà Tĩnh hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, thu hút dòng vốn chất lượng cao

DragonIZ Hà Tĩnh hướng đến xây dựng hệ sinh thái công nghiệp hiện đại, thu hút dòng vốn chất lượng cao

(TBTCO) - Ngày 14/11, tại Trung tâm Điều hành Khu công nghiệp DragonIZ Hà Tĩnh, xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh, Công ty Cổ phần Đầu tư Xuất nhập khẩu Thăng Long (DragonGroup) tổ chức Hội nghị xúc tiến đầu tư vào Khu công nghiệp DragonIZ Hà Tĩnh và khánh thành Trung tâm điều hành dự án.
Bộ Xây dựng yêu cầu làm rõ trách nhiệm về việc chậm tiến độ 6 dự án tại sân bay Long Thành

Bộ Xây dựng yêu cầu làm rõ trách nhiệm về việc chậm tiến độ 6 dự án tại sân bay Long Thành

(TBTCO) - Bộ Xây dựng yêu cầu làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và cơ sở pháp lý của việc điều chỉnh tiến độ 6 dự án đầu tư kinh doanh thuộc Dự án thành phần 4 Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1.
Hoàn thiện Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước, sẵn sàng triển khai từ năm 2027

Hoàn thiện Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước, sẵn sàng triển khai từ năm 2027

(TBTCO) - Ngày 13/11 tại Hà Nội, Bộ Tài chính tổ chức Hội thảo tham vấn dự thảo Nghị định quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành một số điều của Luật Ngân sách nhà nước. Dự thảo được xây dựng, hoàn thiện nhằm bảo đảm có hiệu lực đồng bộ với Luật hợp nhất sẽ có hiệu lực từ năm ngân sách 2027.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều