Kết quả khởi sắc

Bức tranh kinh doanh quý I/2026 của các doanh nghiệp cao su niêm yết cho thấy sự cải thiện rõ rệt so với cùng kỳ, với nhiều chỉ tiêu tăng trưởng hai chữ số, thậm chí có doanh nghiệp ghi nhận mức tăng trưởng vượt trội.

Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (VRG) đạt doanh thu hơn 8.845 tỷ đồng, tăng 56% so với cùng kỳ. Dù biên lợi nhuận gộp không tăng, song nhờ doanh thu cao gấp rưỡi cùng kỳ, lợi nhuận gộp quý đầu năm của VRG cũng tăng tới 43%. Cùng nguồn thu lớn từ khoản thu nhập khác, lợi nhuận của tập đoàn này đạt xấp xỉ 2.961 tỷ đồng, tương ứng mức tăng trưởng 89%.

Hoạt động xuất khẩu cao su là động lực đóng góp đáng kể cho mức tăng trưởng doanh thu quý đầu năm. Ảnh: Lê Toàn

Đại diện VRG cho biết, tăng trưởng trong quý I/2026 đến từ cả hoạt động kinh doanh cốt lõi và các khoản thu nhập đột biến. Trong đó, doanh thu thuần tăng mạnh nhờ nhu cầu tiêu thụ cao su trên thị trường quốc tế cải thiện, đặc biệt từ ngành sản xuất săm lốp và ô tô tại Trung Quốc, trong bối cảnh nguồn cung thắt chặt theo mùa vụ. Giá bán duy trì ở mức cao giúp lợi nhuận gộp tăng tương ứng.

Bên cạnh đó, lợi nhuận còn được hỗ trợ đáng kể từ thu nhập khác, chủ yếu phát sinh từ hoạt động thanh lý vườn cây cao su tại các đơn vị thành viên, cùng với các khoản bồi thường, hỗ trợ khi bàn giao đất theo chủ trương của địa phương.

Sự cộng hưởng của cả yếu tố giá và các khoản thu nhập ngoài hoạt động kinh doanh chính cũng giúp Cao su Phước Hòa báo lãi cao gấp 3,11 lần cùng kỳ. Ngoài ra, doanh nghiệp này còn có khoản lợi nhuận khác đáng kể từ hoạt động đền bù đất, bên cạnh tăng trưởng từ hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Phần lớn các doanh nghiệp cao su tự nhiên không cải thiện được biên lợi nhuận gộp so với cùng kỳ, nhưng tăng trưởng doanh thu đã giúp hoạt động kinh doanh chính khởi sắc. Riêng Cao su Tây Ninh tương đối cá biệt khi lợi nhuận gộp đi lùi. Tuy nhiên, khoản thu nhập từ thanh lý tài sản cố định là các vườn cây cao su đã giúp doanh nghiệp này thu về gần 40 tỷ đồng, qua đó đóng góp đáng kể vào tổng lợi nhuận gần 107 tỷ đồng trong quý đầu năm, tăng 42% so với cùng kỳ.

Điểm sáng xuất khẩu

Từ đầu năm đến nay, giá cao su thế giới đã tăng hơn 20%, đưa mặt hàng này vào top đầu tăng giá trong nhóm sản phẩm nông sản. Theo báo cáo của Bộ Công thương, giá cao su tự nhiên được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố từ phía cung và cầu trên thị trường quốc tế. Trong đó, yếu tố mùa vụ là một trong những nguyên nhân tác động đến giá. Nguồn cung mủ cao su giảm do các quốc gia sản xuất lớn tại Đông Nam Á bước vào giai đoạn thay lá từ tháng 2 đến tháng 5.

Nguồn cung hạn chế trong khi nhu cầu ổn định đã tạo điều kiện để giá cao su duy trì ở mức cao. Đây là yếu tố trực tiếp cải thiện doanh thu và biên lợi nhuận của các doanh nghiệp xuất khẩu.

Ngoài ra, chi phí sản xuất cao su tổng hợp tăng lên, các nhà sản xuất có xu hướng chuyển sang sử dụng cao su tự nhiên như một lựa chọn thay thế, qua đó cũng góp phần đẩy giá cao su tự nhiên tăng.

Cùng đó, hoạt động xuất khẩu cao su là động lực đóng góp đáng kể cho mức tăng trưởng doanh thu quý đầu năm. Yếu tố mùa vụ, nguồn cung nguyên liệu, giá dầu và biến động địa chính trị đã tạo ra cơ hội thuận lợi cho xuất khẩu cao su trong quý đầu năm. Trung Quốc vẫn là thị trường tiêu thụ lớn nhất của cao su Việt Nam. Tuy nhiên, tỷ trọng xuất khẩu sang thị trường này đang có xu hướng giảm. Thay vào đó, các doanh nghiệp đang mở rộng sang các thị trường khác, đặc biệt là Malaysia và một số nước ASEAN dù biên lợi nhuận không cao ở một vài thị trường.

Còn nhiều biến số

Dù kết quả kinh doanh khởi sắc trong quý I/2026, song triển vọng ngành cao su vẫn đối mặt với nhiều yếu tố bất định trong thời gian tới.

Theo số liệu từ Cục Hải quan, xuất khẩu cao su trong nửa đầu tháng 4/2026 có dấu hiệu giảm so với nửa đầu tháng 3/2026 cũng như mức bình quân 3 tháng đầu năm. Ngành cao su vẫn phụ thuộc lớn vào biến động giá và nhu cầu bên ngoài.

Thực tế, năm 2025 không phải là một năm thuận lợi đối với ngành cao su. Xuất khẩu cao su đã giảm năm thứ 3 liên tiếp và giảm đáng kể thị phần tại thị trường chủ lực do cạnh tranh gia tăng. Giá xuất khẩu giảm mạnh trong nửa cuối năm cũng làm suy yếu động lực tăng trưởng.

Trong trung hạn, theo các chuyên gia, triển vọng xuất khẩu tiếp tục chịu áp lực từ nhu cầu toàn cầu tăng chậm, đặc biệt trong bối cảnh tín hiệu phục hồi ngành ô tô - lĩnh vực tiêu thụ cao su lớn nhất chưa mạnh rõ ràng. Ngoài ra, Trung Quốc đang có xu hướng đa dạng hóa nguồn cung cao su, chuyển sang nhập khẩu từ các quốc gia như Bờ Biển Ngà, Lào, Myanmar..., cũng có thể tiếp tục ảnh hưởng đến thị phần của Việt Nam tại thị trường này.

Bên cạnh đó, các rào cản kỹ thuật, đặc biệt là yêu cầu truy xuất nguồn gốc theo quy định về sản phẩm không gây mất rừng của EU (EUDR) cũng là một thách thức lớn. EU đã lùi thời hạn áp dụng EUDR thêm một năm, đến cuối năm 2026. Yếu tố tích cực này tạo dư địa thời gian để doanh nghiệp chủ động thích ứng và đẩy mạnh chuyển đổi theo hướng bền vững. Tuy vậy, thời gian cũng không còn nhiều. VRG cho biết đang triển khai hệ thống truy xuất nguồn gốc tuân thủ và đã có 39 công ty thành viên với diện tích 305.215 ha rừng cao su thích ứng với quy định EUDR.

Ở phía cung, dù nhiều doanh nghiệp ghi nhận sự cải thiện đáng kể về năng suất, song diện tích trồng cao su thu hẹp cùng rủi ro thời tiết sẽ ảnh hưởng đến sản lượng khai thác. Ngoài ra, các chính sách thương mại như việc Trung Quốc áp thuế chống bán phá giá đối với cao su butyl từ một số thị trường cũng có thể gây xáo trộn chuỗi cung ứng nguyên liệu sản xuất lốp xe toàn cầu, gián tiếp tác động đến nhu cầu cao su tự nhiên. Các biến số khó lường trong trung và dài hạn có thể ảnh hưởng sâu đến hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp ngành này./.