Cơ quan thuế, hải quan đã đẩy mạnh chống thất thu, chống chuyển giá, trốn thuế, tăng thu về cho ngân sách. Ảnh: T.T

Các tổ chức quốc tế đánh giá cao về củng cố tài chính - ngân sách

Trên thực tế, “chiếc túi” ngân sách của chúng ta vô cùng hạn hẹp và đang “nhẹ” đi rất nhiều. Vì vậy, những chính sách tài khóa phải được cân nhắc, tính toán vô cùng thận trọng, “liệu cơm, gắp mắm”. Dù vậy, những kết quả đạt được đến thời điểm này có thể khẳng định những tính toán của Chính phủ là hoàn toàn phù hợp với điều kiện của nước ta, giúp nền kinh tế và đời sống người dân ổn định nhất có thể trong bối cảnh dịch bệnh hoành hành trên toàn thế giới, không loại trừ bất kỳ quốc gia nào.

GDP năm 2020 tăng 2,91%, con số này thấp hơn rất nhiều so với kế hoạch đề ra là 6,8% và so với mức tăng trưởng của năm 2019 (là 7,02%), nhưng Việt Nam vẫn là một trong những nền kinh tế hiếm hoi duy trì tăng trưởng dương trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19.

Đặc biệt, trong bối cảnh thu ngân sách giảm sút mạnh lại phải tăng chi cho công tác phòng, chống dịch bệnh, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp nhưng Việt Nam vẫn là một trong những quốc gia được đánh giá cao vấn đề củng cố tình hình tài chính - ngân sách, tạo dư địa tài khóa để ứng phó với những rủi ro vĩ mô, tạo đà phục hồi sau dịch.

Hệ số tín nhiệm quốc gia của Việt Nam được cả 3 tổ chức xếp hạng tín nhiệm quốc tế gồm Moody’s, Standard & Poor’s và Fitch Ratings rất có uy tín đối với các nhà phát hành và nhà đầu tư tiếp tục giữ nguyên, trong khi 9 tháng đầu năm đã có hàng chục quốc gia bị hạ bậc/xem xét hạ bậc tín nhiệm hoặc điều chỉnh triển vọng xuống mức tiêu cực.

Thực tế, việc xếp hạng tín nhiệm quốc gia của các tổ chức quốc tế được coi là công cụ quan trọng cho một quốc gia quảng bá về hình ảnh của mình, giúp người đi vay tiếp cận thị trường trái phiếu toàn cầu và thu hút các nhà đầu tư nước ngoài. Đến nay, Việt Nam đều có quan hệ hợp tác với 3 tổ chức xếp hạng tín nhiệm có uy tín này.

Về phía Bộ Tài chính, năm 2020, Bộ đã chủ động phối hợp với các cơ quan liên quan thuộc Chính phủ cung cấp đầy đủ thông tin, số liệu phục vụ công tác đánh giá hệ số tín nhiệm quốc gia để từ đó nâng uy tín quốc gia trên trường quốc tế.

Tiết kiệm triệt để, tạo dư địa cho chính sách tài khóa

Theo báo cáo của Bộ Tài chính, thu ngân sách nhà nước (NSNN) năm 2020 đạt 98% dự toán. Tuy nhiên, các tháng trước đó, số thu ngân sách liên tục sụt giảm so với cùng kỳ năm 2019.

Trong khi đó, để kích thích nền kinh tế trở lại trạng thái hoạt động bình thường trong tình hình mới, Bộ Tài chính đã sử dụng các công cụ tài chính, trong đó, đảm bảo ngân sách cho việc thực hiện các khoản chi NSNN theo dự toán cũng như các nhiệm vụ mới phát sinh để thực hiện các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Sở dĩ thu NSNN đạt được như trên là do bên cạnh việc tập trung thực hiện tốt các luật thuế và nhiệm vụ thu NSNN năm 2020, ngay từ đầu năm Bộ Tài chính đã chỉ đạo cơ quan Thuế, Hải quan khẩn trương triển khai các giải pháp thu ngân sách tháo gỡ khó khăn cho sản xuất - kinh doanh, đi đôi với việc tăng cường kiểm tra, giám sát, giảm thiểu việc lợi dụng chính sách để trục lợi.

Trong năm 2020, số tiền thuế, thuê đất, phí và lệ phí được gia hạn, hoặc miễn, giảm đã lên tới 123,6 nghìn tỷ đồng.

Cơ quan Thuế, Hải quan cũng đã tranh thủ sự lãnh đạo, chỉ đạo của cấp ủy, chính quyền địa phương, phối hợp chặt chẽ với các lực lượng chức năng để làm tốt công tác quản lý thu NSNN trên địa bàn; đẩy mạnh chống thất thu, chuyển giá, gian lận thương mại, trốn thuế; tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra thuế; quyết liệt xử lý và thu hồi nợ đọng thuế, giảm tỷ lệ nợ đọng thuế trên thu ngân sách.

Bằng các biện pháp tài khóa đồng bộ, quyết liệt nêu trên, kết hợp với chính sách tiền tệ và các chính sách kinh tế khác, đã cơ bản giữ được ổn định kinh tế vĩ mô, duy trì đà tăng trưởng kinh tế ở mức cao so với thế giới và khu vực, tăng trưởng quý sau cao hơn quý trước.

Qua đó, thu NSNN cũng đạt cao hơn so với đánh giá báo cáo Quốc hội tại kỳ họp thứ 10 (tháng 10,11/2020), với tổng thu cân đối NSNN ước đạt 1.507,1 nghìn tỷ đồng, bằng 98% dự toán (giảm 31,9 nghìn tỷ đồng), tăng gần 184 nghìn tỷ đồng so báo cáo Quốc hội.

Đáng chú ý, trong bối cảnh đại dịch Covid-19, thu NSNN khó khăn, Chính phủ đã chỉ đạo thực hiện cắt giảm các khoản chi chưa thực sự cần thiết, điều hành chi NSNN chặt chẽ, tiết kiệm trong phạm vi dự toán được Quốc hội quyết định.

Đồng thời, tăng cường kỷ luật tài chính, tập trung nguồn lực đảm bảo cho công tác phòng, chống dịch Covid-19, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp gặp khó khăn, khắc phục kịp thời hậu quả bão lũ, thiên tai, dịch bệnh và các nhiệm vụ chi quan trọng, cấp bách, đột xuất phát sinh, góp phần duy trì và phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh.

Để tiết kiệm triệt để chi ngân sách, tạo dư địa cho các chính sách tài khóa trong và sau dịch, Bộ Tài chính đã đề xuất, trình Chính phủ yêu cầu các Bộ, cơ quan trung ương và địa phương thực hiện cắt giảm tối thiểu 70% kinh phí hội nghị, công tác phí (trừ một số đối tượng cụ thể); tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên chưa cấp thiết còn lại năm 2020. Đồng thời, Bộ Tài chính cũng trình Quốc hội cho lùi thời hạn tăng lương cơ sở đối với cán bộ, công chức, lực lượng vũ trang nhân dân để chia sẻ khó khăn giữa nhà nước và người dân.

Đối với cấp ngân sách địa phương, thì còn yêu cầu cắt giảm thêm nguồn dự phòng, sử dụng các nguồn lực hợp pháp tại chỗ để đảm bảo cân đối trong bối cảnh thu sụt giảm.

Theo tính toán của Bộ Tài chính, tổng số kinh phí đã cắt giảm, tiết kiệm được của ngân sách trung ương là 49,3 nghìn tỷ đồng, tương đương 4,6% dự toán Quốc hội giao./.

Anh Huy