Trụ sở liên cơ quan số 3 tỉnh Quảng Ninh nơi làm việc của 17 sở, ngành cấp tỉnh, giúp tiết kiệm nguồn lực nhà nước. Ảnh: TTXVN

Lãng phí - vấn đề cũ nhưng chưa bao giờ cũ

Lãng phí không còn là vấn đề mới và đã được đề cập trong nhiều nghị quyết, văn kiện, báo cáo của Chính phủ. Cùng với đó, nhiều giải pháp để tránh tình trạng này cũng đã được các bộ, ngành, địa phương triển khai thực hiện. Tuy nhiên, theo đánh giá của các chuyên gia kinh tế, lãng phí vẫn chưa có dấu hiệu giảm sút một cách rõ rệt. Từ những dự án đầu tư công kéo dài, đội vốn, đến hàng loạt công trình xây dựng dở dang hoặc sử dụng kém hiệu quả; lãng phí trong quản lý điều hành tại nhiều cơ quan, đơn vị… Tất cả đều khiến nền kinh tế phải gánh chịu những thiệt hại không nhỏ.

Tháng 10/2024, Tổng Bí thư Tô Lâm đã có bài viết “Chống lãng phí”. Ngoài việc chỉ ra thực trạng lãng phí, Tổng Bí thư đã đưa ra 4 giải pháp trọng tâm để phòng, chống lãng phí. Bài viết đã trở thành lời “hiệu triệu” để toàn Đảng, toàn dân cùng tham gia vào công cuộc chống lãng phí.

TS. Lê Văn Hạnh - Phó Vụ trưởng Vụ Nghiên cứu tổng hợp, Ban Nội chính Trung ương có nhận định, bài viết “Chống lãng phí” của Tổng Bí thư đã “sốc” lại nhận thức của cán bộ, đảng viên và nhân dân về tác hại của lãng phí cũng như sự cần thiết phải chống lãng phí, nhất là trong giai đoạn đất nước đang dốc sức, dồn lực thực hiện các mục tiêu lớn.

Minh chứng rõ nét nhất là việc các bộ, ngành, địa phương đang khẩn trương rà soát lại tài sản công, đặc biệt là các trụ sở, nhà, đất không sử dụng hoặc sử dụng kém hiệu quả, sai mục đích; các công trình đầu tư công đang xây dựng dở dang nằm “đắp chiếu”… và đề xuất phương án xử lý đối với từng trường hợp cụ thể. Mục tiêu là tận dụng tối đa các tài sản này, tạo nguồn lực cho phát triển kinh tế bền vững.

Bộ Tài chính - cơ quan quản lý tài sản công của cả nước đã kịp thời đề xuất với Chính phủ để có những hướng dẫn trong sắp xếp lại, xử lý tài sản này trong suốt thời gian qua. Theo đó, hàng nghìn cơ sở nhà, đất công đã được phê duyệt phương án xử lý bằng cách tái sử dụng lại cho các cơ quan, đơn vị có nhu cầu hoặc bán đấu giá theo quy định… đã mang về cho ngân sách nhà nước hàng chục nghìn tỷ đồng.

Sáp nhập, tinh gọn bộ máy - Giải pháp cần thiết cho chống lãng phí

Chống lãng phí giúp mở rộng không gian tài chính, tăng nguồn lực cho phát triển

Trong bức tranh tổng thể về phòng, chống lãng phí, việc tinh gọn bộ máy hành chính được xác định là một trong những giải pháp trọng tâm, mang tính nền tảng. Bởi lẽ, một bộ máy cồng kềnh không chỉ kéo theo tình trạng chồng chéo chức năng, kém hiệu quả trong quản lý, mà còn tiêu tốn một lượng ngân sách đáng kể để duy trì biên chế, cơ sở vật chất và chi phí vận hành, trong khi, các lĩnh vực thiết yếu như y tế, giáo dục, hạ tầng cần ưu tiên đầu tư lại bị hạn chế.

Thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương về tinh gọn bộ máy, nhiều địa phương đã tiến hành sáp nhập các đơn vị sự nghiệp công lập, giảm đầu mối cơ quan chuyên môn, hợp nhất văn phòng cấp ủy với văn phòng HĐND - UBND cấp huyện… Những bước đi này đã giúp tiết kiệm chi phí vận hành, cắt giảm biên chế hành chính, đồng thời nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức thông qua việc bố trí, sắp xếp lại một cách hợp lý.

Trong bối cảnh đất nước đang hướng đến mục tiêu phát triển nhanh và bền vững, một bộ máy tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả không chỉ góp phần chống lãng phí, mà còn là nền tảng để xây dựng nền hành chính phục vụ, kiến tạo, hướng tới sự hài lòng của người dân và doanh nghiệp. Do đó, việc tinh gọn bộ máy, sáp nhập các đơn vị hành chính tiếp tục là yêu cầu được Đảng và Nhà nước đặt ra.

Thực hiện yêu cầu này, các bộ, ngành, địa phương đã và đang khẩn trương rà soát tổ chức bộ máy, mạnh dạn sắp xếp lại các cơ quan, đơn vị hành chính. Điển hình như TP. Hồ Chí Minh đã hợp nhất nhiều sở, ngành có chức năng tương đồng; Hà Nội, Quảng Ninh, Đà Nẵng… cũng đang tích cực triển khai mô hình chính quyền đô thị và cơ cấu lại các phòng, ban, đơn vị hành chính theo hướng tinh gọn, hiệu quả.

Có thể thấy, các giải pháp chống lãng phí mà Đảng, Nhà nước đang triển khai, từ tinh gọn bộ máy, sắp xếp lại tổ chức, xử lý dứt điểm các tài sản công kém hiệu quả, đến siết chặt kỷ cương trong quản lý ngân sách đều đang phát huy tác dụng rõ rệt. Những kết quả đạt được sẽ không chỉ góp phần giảm gánh nặng ngân sách, mà quan trọng hơn, đang từng bước giải phóng và tái phân bổ các nguồn lực cho các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

Chống lãng phí, tinh gọn bộ máy không phải là những giải pháp tình thế, mà là bước đi chiến lược trong công cuộc xây dựng Nhà nước tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả. Khi bộ máy được vận hành gọn nhẹ, khoa học, tài sản công được quản lý minh bạch, tiết kiệm, thì mỗi đồng ngân sách sẽ được sử dụng đúng chỗ, đúng lúc và đem lại giá trị cao nhất cho người dân, cho đất nước.