Cao tốc mở tương lai cho miền Trung

Năm 2025 ghi dấu mốc quan trọng đối với hạ tầng giao thông của Duyên hải miền Trung, khi hàng loạt dự án cao tốc được đầu tư xây dựng và hoàn thành, như cao tốc Hòa Liên - Túy Loan, Quảng Ngãi - Hoài Nhơn, Vạn Ninh - Cam Lộ…

Tình trạng giao thông chia cắt vốn là "điểm nghẽn" phát triển, khiến miền Trung khó thu hút nguồn lực đầu tư. Vì thế, việc mở những con đường lớn có ý nghĩa chiến lược để khai thác tiềm năng và lợi thế của khu vực và từng địa phương.

Mới đây, dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn có chiều dài 88 km, tổng mức đầu tư hơn 20.400 tỷ đồng được khánh thành, kỳ vọng tạo “bệ phóng” cho Quảng Ngãi và các tỉnh lân cận.

Ông Nguyễn Công Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cho hay, cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn sớm được đưa vào khai thác có ý nghĩa rất quan trọng, không chỉ đáp ứng nhu cầu đi lại của người dân, giảm tải cho các tuyến giao thông hiện hữu, mà còn là mắt xích quan trọng hoàn thiện trục cao tốc Bắc - Nam phía Đông.

Dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn vừa khánh thành được kỳ vọng trở thành "bệ phóng" cho kinh tế Quảng Ngãi và khu vực miền Trung. Ảnh: Thanh Chung

Theo ông Hoàng, tuyến cao tốc này sẽ tạo “cú hích” hạ tầng chiến lược, giúp khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế của khu vực miền Trung - Tây Nguyên, thúc đẩy liên kết vùng, phát triển du lịch, thu hút đầu tư, qua đó tạo bệ phóng cho kinh tế - xã hội của Quảng Ngãi, Gia Lai và các địa phương trong khu vực bứt phá mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào sự phát triển nhanh và bền vững của đất nước trong kỷ nguyên mới.

Cùng với trục dọc Bắc - Nam, các tuyến cao tốc trục ngang cũng đang được đầu tư và nghiên cứu đầu tư. Trong đó, có thể kể đến dự án đường bộ cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột gần 120 km, tổng mức đầu tư gần 22.000 tỷ đồng. Đây là công trình có vai trò chiến lược, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, hình thành trục kết nối ngang giữa Nam Trung Bộ và Tây Nguyên.

Bên cạnh đó, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku có tổng chiều dài 125 km vừa được khởi công sẽ kết nối cảng biển với Tây Nguyên. Dự án có tổng mức đầu tư 43.734 tỷ đồng (gồm vốn ngân sách Trung ương 42.484 tỷ đồng, vốn ngân sách địa phương 1.250 tỷ đồng), dự kiến hoàn thành năm 2029.

Hiện tuyến giao thông chính kết nối khu vực phía Tây và phía Đông của tỉnh Gia Lai là Quốc lộ 19. Tuyến này đã được nâng cấp, nhưng vẫn còn nhiều đoạn đèo dốc quanh co, nguy hiểm, thời gian di chuyển khoảng 3,5 - 4 giờ. Theo ông Nguyễn Tự Công Hoàng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai, cao tốc Quy Nhơn - Pleiku khi hoàn thành sẽ rút ngắn thời gian di chuyển xuống còn 1,5 - 2 giờ, góp phần giảm chi phí, gia tăng hiệu quả lưu thông hàng hóa, tăng cường đảm bảo an toàn giao thông.

Ngoài ra, tuyến cao tốc này còn góp phần tăng cường giao thương xuyên biên giới với Nam Lào và Đông Bắc Campuchia, mở rộng hành lang logistics chiến lược từ Biển Đông lên cao nguyên và cửa khẩu quốc tế Lệ Thanh.

“Việc hình thành tuyến cao tốc Quy Nhơn – Pleiku sẽ tăng cường kết nối các cảng biển phía Đông, gia tăng kim ngạch xuất nhập khẩu, giúp Tây Nguyên mở rộng thị trường và thu hút các doanh nghiệp đầu tư vào nông - lâm nghiệp, chế biến và logistics. Đồng thời, tuyến đường còn tạo động lực phát triển mới, giúp mở rộng không gian phát triển công nghiệp và đô thị, thúc đẩy phát triển du lịch sinh thái - văn hóa, thương mại giữa các vùng miền…” - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai chia sẻ.

Động lực lan tỏa từ đầu tư công

Không còn là kỳ vọng, những lợi ích mà hạ tầng đầu tư công mang lại đang dần được hiện thực hóa, tạo dựng niềm tin cho nhà đầu tư.

Ông Trần Việt Anh - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Khu công nghiệp Sài Gòn - Nhơn Hội cho rằng, đầu tư công chính là trụ cột then chốt để hình thành không gian phát triển mới cho tỉnh Gia Lai sau sáp nhập. Từ thực tiễn hoạt động của Khu công nghiệp Sài Gòn - Nhơn Hội và khách sạn Fleur de Lys Quy Nhơn, ông Trần Việt Anh chia sẻ, doanh nghiệp cảm nhận rất rõ hiệu quả của đầu tư công đối với môi trường đầu tư, kinh doanh.

Việc nâng cấp Quốc lộ 19 và Quốc lộ 19B giúp kết nối trực tiếp khu vực cao nguyên với Khu kinh tế Nhơn Hội và hệ thống cảng biển, qua đó giảm mạnh chi phí logistics, tăng sức cạnh tranh cho các dự án sản xuất, xuất khẩu và dịch vụ trong khu công nghiệp.

Không những vậy, đối với lĩnh vực du lịch - dịch vụ, hệ thống hạ tầng giao thông ngày càng hoàn thiện giúp lượng khách đến Quy Nhơn tăng ổn định, kéo dài thời gian lưu trú và nâng cao chất lượng dòng khách.

“Đầu tư công không chỉ tạo thuận lợi trước mắt, mà quan trọng hơn là định hình niềm tin dài hạn của nhà đầu tư, từ đó tạo hiệu ứng lan tỏa cho khu vực tư nhân và dòng vốn FDI. Thực tế cho thấy, nhà đầu tư chỉ quyết định rót vốn lớn khi nhìn thấy hạ tầng đi trước. Do đó, đầu tư công là đòn bẩy quan trọng nhất để thu hút nhà đầu tư đến với Gia Lai cũng như khu vực miền Trung” - ông Trần Việt Anh nhấn mạnh.

Từ thực tiễn phát triển của địa phương, ông Trần Nam Hưng - Phó Chủ tịch UBND TP. Đà Nẵng cho hay, đầu tư công là một trong những nguồn lực rất quan trọng để thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đóng góp trực tiếp vào tăng trưởng của Đà Nẵng cũng như các địa phương khác và cả quốc gia. Đầu tư công tập trung cho hạ tầng căn bản, được ví như “vốn mồi” để dẫn dắt, thu hút các nguồn vốn đầu tư.

Điều này thể hiện rõ nét tại dự án Đầu tư xây dựng bến cảng Liên Chiểu. Cụ thể, Đà Nẵng đã đầu tư hơn 3.462 tỷ đồng thực hiện hợp phần A của dự án (phần cơ sở hạ tầng dùng chung) và đã thi công đạt hơn 96% giá trị khối lượng theo hợp đồng.

Bên cạnh đó, UBND TP. Đà Nẵng đã có Quyết định chấp thuận chủ trương đầu tư dự án bến cảng Liên Chiểu - hợp phần B theo hình thức đấu thầu chọn nhà đầu tư nhằm huy động vốn tư nhân, lựa chọn nhà đầu tư có năng lực tài chính và kinh nghiệm để xây dựng các bến cảng container. Đến nay, có 3 nhà đầu tư nộp hồ sơ đăng ký tham gia, gồm: Liên danh Tập đoàn Hateco - Công ty TNHH Cảng biển Hateco - APM Terminals B.V (Hà Lan); Liên danh Công ty TNHH Cảng - Đặc khu kinh tế Adani (Ấn Độ) - Tập đoàn T&T; Liên danh Tổng Công ty Hàng hải Việt Nam - Terminal Investment Limited Holding (Luxembourg).

Theo ông Hưng, đầu tư công trở thành “vốn mồi” hiệu quả khi đầu tư đúng dự án, có trọng tâm, trọng điểm, không dàn trải. Trong thời gian tới, Đà Nẵng sẽ ưu tiên đầu tư cho những dự án hạ tầng tạo ra nguồn lực mới, động lực mới. Trong đó, nhóm hạ tầng chiến lược, hạ tầng lớn được ưu tiên là hạ tầng kết nối, liên vùng như cảng biển Liên Chiểu, cảng Chu Lai, sân bay Chu Lai, đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị và hạ tầng kết nối các khu thương mại tự do của Đà Nẵng, Trung tâm tài chính quốc tế, tạo thành hệ thống giao thông liên hoàn, thuận lợi.

Bên cạnh đó, Đà Nẵng cũng sẽ đầu tư các công trình hạ tầng giao thông quan trọng khác như các tuyến quốc lộ 14B, 40B, 14D, 14G, 14E… Đây là các tuyến kết nối vùng Đông - Tây, đóng vai trò rất quan trọng để đưa Đà Nẵng phát triển bứt phá, trở thành động lực của miền Trung - Tây Nguyên và cả khu vực Đông Nam Á.