Đẩy mạnh ngân hàng số, tiệm cận chuẩn Basel III

Tại Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam gắn với thực hiện mục tiêu tăng trưởng ở mức cao, liên tục đến năm 2045 vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 1413/QĐ-TTg, một trong những mục tiêu trọng tâm là hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, nâng cao chất lượng tín dụng, phát triển ngân hàng số, tài chính toàn diện và bảo đảm an toàn hệ thống các tổ chức tín dụng.

Theo đó, Đề án hướng đến phát triển hệ thống các tổ chức tín dụng hiện đại, hoạt động an toàn, hiệu quả dựa trên nền tảng công nghệ số. Đến năm 2030, 100% ngân hàng thương mại áp dụng các tỷ lệ đảm bảo an toàn theo quy định của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tiệm cận chuẩn Basel III; nâng cao hiệu lực, hiệu quả công tác thanh tra, giám sát của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam.

Cùng với đó, đổi mới toàn diện hoạt động thông tin tín dụng, đáp ứng đầy đủ, kịp thời yêu cầu của các tổ chức tín dụng; phát triển các dịch vụ thông tin trực tiếp cho khách hàng vay, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận tín dụng của khách hàng vay và đảm bảo tính minh bạch của thông tin tín dụng.

Hiện đại hóa hệ thống ngân hàng, nâng cao chất lượng tín dụng, phát triển ngân hàng số. Ảnh minh họa.

Để hiện thực hóa mục tiêu trên, trong nhóm nhiệm vụ, giải pháp về rà soát, sửa đổi, bổ sung pháp luật chuyên ngành, Đề án nhấn mạnh yêu cầu hoàn thiện khuôn khổ pháp lý.

Đối với Luật Các tổ chức tín dụng, rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định về an toàn hoạt động các tổ chức tín dụng; xử lý nợ xấu, nguồn xử lý nợ xấu, xử lý rủi ro hệ thống tổ chức tín dụng. Cùng với đó, bổ sung khung pháp lý cho các mô hình kinh doanh mới: ngân hàng số, cho vay ngang hàng, tiền điện tử, quỹ tiền điện tử.

Nghiên cứu, xây dựng và hoàn thiện đồng bộ khuôn khổ pháp lý về xử lý nợ xấu theo hướng minh bạch, hiệu quả và phù hợp với cơ chế thị trường.

Cùng với đó, rà soát, nghiên cứu, đề xuất ban hành hoặc sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động chuyển đổi số ngành ngân hàng; phát triển các mô hình ngân hàng số.

Xây dựng, ban hành các tiêu chuẩn dữ liệu, tiêu chuẩn kỹ thuật ngành ngân hàng nhằm phục vụ việc kết nối, chia sẻ, khai thác dữ liệu trong ngành ngân hàng và giữa ngành ngân hàng với các ngành, lĩnh vực khác...

Triển khai các sàn quốc gia, nghiên cứu đồng tiền kỹ thuật số quốc gia

Với nhóm giải pháp về sản phẩm, hàng hóa, theo Quyết định số 1413/QĐ-TTg, tiếp tục phát triển tài chính toàn diện và mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ ngân hàng cho người dân.

Đẩy mạnh ngân hàng số, ngân hàng đại lý và phát triển các sản phẩm, dịch vụ tài chính hướng tới phục vụ người dân và doanh nghiệp, nhất là tại khu vực nông thôn, vùng sâu, vùng xa, vùng biên giới, hải đảo, các đối tượng yếu thế, người nghèo, người có thu nhập thấp, doanh nghiệp siêu nhỏ và các nhóm đối tượng chưa được tiếp cận đầy đủ các dịch vụ tài chính chính thức. Mở rộng độ bao phủ tài chính, giảm tín dụng đen, nâng cao khả năng tiếp cận vốn của doanh nghiệp siêu nhỏ, hộ kinh doanh và người lao động phi chính thức.

Hướng tín dụng vào các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, lĩnh vực ưu tiên (trong đó có doanh nghiệp nhỏ và vừa) và các động lực tăng trưởng kinh tế theo chủ trương của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, thúc đẩy tín dụng xanh, góp phần chuyển đổi nền kinh tế sang hướng tăng trưởng xanh, phát thải các-bon thấp, thích ứng với biến đổi khí hậu...

Theo Đề án, sàn giao dịch nợ quốc gia trên nền tảng số không chỉ là nơi thực hiện mua bán nợ, mà là nền tảng tích hợp cho phép các chức năng.

Một là, chuẩn hóa và công khai thông tin về khoản nợ và tài sản bảo đảm (bao gồm tình trạng pháp lý, dòng tiền, hiện trạng tài sản...).

Hai là, tổ chức giao dịch và đấu giá điện tử minh bạch, giảm phụ thuộc vào cơ chế đàm phán song phương.

Ba là, hình thành cơ chế xác lập giá theo cung - cầu thị trường đối với các trái phiếu, đặc biệt do các tổ chức mua bán nợ, tổ chức quản lý tài sản phát hành gắn với mua bán nợ xấu của các tổ chức tín dụng và nợ trái phiếu doanh nghiệp chậm trả do các tổ chức tín dụng nắm giữ.

Bốn là, kết nối, phát triển hệ sinh thái xử lý nợ xấu gồm các tổ chức tín dụng, nhà đầu tư trong và ngoài nước, quỹ đầu tư, các tổ chức trung gian (định giá, kiểm toán, tư vấn pháp lý - tài chính, môi giới), các đơn vị khai thác và tái cấu trúc tài sản, cùng cơ quan quản lý và hạ tầng dữ liệu phục vụ giám sát và hỗ trợ thị trường.

“Phát triển trung tâm dữ liệu nợ xấu toàn ngành để củng cố niềm tin và nâng cao hiệu quả vận hành thị trường mua bán nợ” - Đề án nêu bật.

Cùng với đó, Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam cũng đặt ra yêu cầu nghiên cứu, xây dựng Đề án thành lập sàn/sở giao dịch vàng tại Việt Nam theo theo lộ trình phù hợp với tình hình thực tế và điều kiện trong nước, an ninh, an toàn tài chính, tiền tệ quốc gia; nghiên cứu, đánh giá khả năng triển khai đồng tiền kỹ thuật số quốc gia (CBDC).

Cùng với đó, hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin hệ thống ngân hàng. Trong đó, triển khai SupTech, sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và học máy (Machine Learning) để phân tích dữ liệu lớn từ các tổ chức tín dụng, tự động phát hiện sớm các dấu hiệu sở hữu chéo, dòng tiền chảy vòng quanh giữa các công ty con, công ty liên kết trong các tập đoàn kinh tế tư nhân...