Doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thực phẩm nâng chất lượng để giữ thị trường

(TBTCO) - Trong bối cảnh thương mại quốc tế ngày càng nhiều biến động, lợi thế cạnh tranh của doanh nghiệp xuất khẩu nông sản, thực phẩm cũng đang thay đổi. Nếu trước đây giá cả là yếu tố quyết định, thì nay chất lượng, khả năng đáp ứng tiêu chuẩn và đầu tư vào chuỗi sản xuất mới là điều giúp doanh nghiệp giữ vững thị trường.
aa

Không còn nhiều dư địa để cạnh tranh bằng giá

Thuế đối ứng của Mỹ đang tạo thêm áp lực đối với nhiều doanh nghiệp xuất khẩu. Tuy nhiên, đây chỉ là một phần trong bài toán mà doanh nghiệp phải đối mặt. Chi phí logistics, biến động nguyên liệu và các yêu cầu ngày càng khắt khe về truy xuất nguồn gốc, an toàn thực phẩm đang khiến lợi thế cạnh tranh bằng giá ngày càng thu hẹp.

Ông Nguyễn Đình Tùng - Tổng Giám đốc Vina T&T Group cho biết, việc Mỹ áp thuế bổ sung ở mức 12,5% khiến giá trái cây Việt Nam tại thị trường này tăng lên, ảnh hưởng trực tiếp đến sức mua và khả năng cạnh tranh của trái cây Việt Nam so với các nước xuất khẩu khác.

Theo ông Tùng, trong ngắn hạn, nhiều đơn hàng có thể chậm lại khi các nhà nhập khẩu phải tính toán kỹ chi phí và nhu cầu thị trường. Thực tế, một số khách hàng của Vina T&T đã đề nghị đàm phán lại giá hoặc tạm thời chờ thêm các thông tin chính thức trước khi ký hợp đồng mới.

Trong khi đó, doanh nghiệp cũng gặp khó trong việc điều chỉnh giá bán bởi biên lợi nhuận của ngành trái cây vốn không cao. Nếu cộng toàn bộ phần thuế vào giá bán, sức cạnh tranh sẽ giảm; còn nếu doanh nghiệp chia sẻ chi phí với đối tác thì lợi nhuận sẽ bị ảnh hưởng đáng kể.

Tuy vậy, các đối tác vẫn mong muốn duy trì hợp tác lâu dài bởi trái cây Việt Nam đã tạo dựng được uy tín về chất lượng và có nhóm khách hàng ổn định tại Mỹ.

Không chỉ thuế đối ứng, doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu sức ép từ nhiều phía
Gian hàng của Vina T&T Group tại Triển lãm quốc tế ngành Lương thực, Thực phẩm TP. Hồ Chí Minh. Ảnh: Lạc nguyên

Bà Trần Kim Ngân - Phó Giám đốc Công ty TNHH Nông sản Thực phẩm Nam Mekong (South Mekong) cho biết, chính sách thuế bổ sung của Mỹ khiến nhiều nhà nhập khẩu dành thêm thời gian để đánh giá tổng chi phí trước khi đưa ra quyết định mua hàng. Quá trình đàm phán vì vậy kéo dài hơn, đồng thời khách hàng cũng có xu hướng thương lượng lại giá hoặc chia nhỏ đơn hàng nhằm giảm thiểu rủi ro trong giai đoạn chính sách còn nhiều biến động.

Tuy nhiên, với mặt hàng thiết yếu như gạo, nhu cầu tiêu dùng vẫn tương đối ổn định, nên các giao dịch chủ yếu chỉ chậm hơn về tiến độ ký kết.

Từ góc nhìn của doanh nghiệp, áp lực hiện nay không chỉ đến từ thuế quan, mà còn từ chi phí xuất khẩu ngày càng gia tăng. Ngoài cước vận tải biển, doanh nghiệp còn phải chi trả cho lưu kho, kiểm dịch, kiểm định chất lượng... và nhiều loại chứng nhận theo yêu cầu của từng thị trường.

Với các thị trường có tiêu chuẩn cao như Mỹ và châu Âu, doanh nghiệp phải thực hiện thêm nhiều chỉ tiêu kiểm nghiệm về dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, kim loại nặng và an toàn thực phẩm, khiến thời gian chuẩn bị hàng kéo dài và chi phí tiếp tục đội lên.

“Trong bối cảnh khách hàng ngày càng yêu cầu giao hàng nhanh với giá cạnh tranh, đây là áp lực không nhỏ đối với doanh nghiệp. Tuy nhiên, chúng tôi xác định, đây là khoản đầu tư cần thiết để đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, nâng cao uy tín và tạo nền tảng phát triển bền vững tại các thị trường chất lượng cao” - bà Trần Kim Ngân nói.

Theo ông Trương Chí Thiện - Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thực phẩm Vĩnh Thành Đạt (V.Food), khó khăn lớn hiện nay là nguồn nguyên liệu chưa ổn định. Doanh nghiệp có thể kiểm soát giá thành với các đơn hàng sử dụng nguồn nguyên liệu từ hệ thống trang trại liên kết. Tuy nhiên, khi mở rộng xuất khẩu và phải thu mua thêm từ bên ngoài, biến động giá nguyên liệu khiến việc thực hiện các hợp đồng đã ký gặp nhiều khó khăn.

Bên cạnh đó, rào cản kỹ thuật mới là thách thức lớn khi đưa sản phẩm vào các thị trường khó tính như Nhật Bản hay Hàn Quốc. Do Việt Nam từng có tiền sử dịch cúm gia cầm, các nước nhập khẩu áp dụng quy trình kiểm soát rất nghiêm ngặt đối với sản phẩm có nguồn gốc từ gia cầm. Để được cấp phép xuất khẩu sang Nhật Bản, Vĩnh Thành Đạt đã mất gần 2 năm chuẩn bị, liên tục gửi các lô hàng mẫu để cơ quan chức năng nước này kiểm tra, đánh giá trước khi được chấp thuận.

Đầu tư vào chất lượng để giữ khách hàng

Nếu trước đây, nhiều doanh nghiệp mở rộng thị trường nhờ lợi thế về giá, thì hiện nay, hướng đi được lựa chọn là nâng chất lượng và gia tăng giá trị sản phẩm.

Muốn mở rộng xuất khẩu bền vững, thì trước hết phải giải được bài toán vùng nguyên liệu. Nếu nông hộ và các trang trại áp dụng đồng bộ các tiêu chuẩn về an toàn thực phẩm, kiểm soát dư lượng kháng sinh và quy trình chăn nuôi, doanh nghiệp sẽ thuận lợi hơn trong việc mở rộng thu mua, đáp ứng các tiêu chuẩn xuất khẩu và nâng cao năng lực cạnh tranh.

Ông Trương Chí Thiện
- Tổng Giám đốc V.Food

Ông Nguyễn Đình Tùng cho biết, ứng phó với chính sách thuế quan không chỉ là bài toán chia sẻ chi phí với đối tác, mà còn là quá trình nâng cao năng lực cạnh tranh trên toàn chuỗi sản xuất. Doanh nghiệp đang tăng cường làm việc với các nhà nhập khẩu để duy trì chuỗi cung ứng, đồng thời tập trung nâng cao chất lượng sản phẩm, tăng cường truy xuất nguồn gốc và đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn kỹ thuật của thị trường Mỹ.

Bên cạnh đó, Vina T&T Group cũng tối ưu chi phí sản xuất, đóng gói và logistics nhằm hạn chế việc phải tăng giá bán. Song song với việc giữ thị trường Mỹ, doanh nghiệp đang mở rộng xuất khẩu sang EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông và nhiều thị trường tiềm năng khác để giảm phụ thuộc vào một thị trường duy nhất và tăng khả năng ứng phó trước những biến động của chính sách thương mại.

Ông Tùng cũng kiến nghị Nhà nước tiếp tục đàm phán với phía Mỹ nhằm tháo gỡ các rào cản thương mại, hướng tới mức thuế phù hợp hơn đối với hàng nông sản Việt Nam. Đồng thời, cần đẩy mạnh xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu nông sản Việt, hỗ trợ doanh nghiệp đầu tư vùng nguyên liệu đạt chuẩn, công nghệ sau thu hoạch, chế biến sâu, hệ thống logistics và chính sách tín dụng ưu đãi cho kho lạnh, bảo quản, vận chuyển. Việc mở cửa thêm thị trường cho các loại trái cây mới và thúc đẩy đàm phán về kiểm dịch thực vật cũng được kỳ vọng sẽ tạo thêm dư địa cho doanh nghiệp mở rộng xuất khẩu.

Không chỉ thuế đối ứng, doanh nghiệp xuất khẩu đang chịu sức ép từ nhiều phía
TP. Hồ Chí Minh đẩy mạnh các hoạt động kết nối giao thương, hỗ trợ doanh nghiệp nông sản, thực phẩm mở rộng thị trường. Ảnh: Lạc Nguyên

Với South Mekong, hướng đi được doanh nghiệp lựa chọn là nâng giá trị sản phẩm thay vì phụ thuộc vào xuất khẩu nguyên liệu. Theo bà Trần Kim Ngân, mặc dù gạo vẫn là mặt hàng chủ lực và đóng góp tỷ trọng lớn trong doanh thu, nhưng các sản phẩm chế biến từ gạo như bánh tráng, bún gạo, phở khô hay các sản phẩm nông sản chế biến lại mang lại biên lợi nhuận cao hơn.

Trong bối cảnh các rào cản thương mại ngày càng gia tăng, bà Ngân cho rằng, doanh nghiệp không thể cạnh tranh chỉ bằng giá, mà phải cạnh tranh bằng chất lượng và sự tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế. Vì vậy, South Mekong đang tập trung chuẩn hóa quy trình sản xuất ngay từ vùng nguyên liệu, phát triển các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng cao và tiếp tục mở rộng thị trường xuất khẩu để giảm phụ thuộc vào một khu vực.

Theo bà Ngân, thời gian qua, các chương trình kết nối giao thương, hội chợ triển lãm quốc tế và hoạt động cung cấp thông tin thị trường của cơ quan quản lý, đơn vị xúc tiến thương mại và hiệp hội ngành hàng đã hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận thêm đối tác mới, mở rộng thị trường và quảng bá nông sản Việt Nam. Đây là những hoạt động cần tiếp tục được duy trì để tăng khả năng thích ứng của doanh nghiệp trước những biến động của thương mại quốc tế./.

Lạc Nguyên

Đọc thêm

Việt Nam - Chile: Nhiều cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp

Việt Nam - Chile: Nhiều cơ hội mở rộng thị trường cho doanh nghiệp

Với thế mạnh bổ trợ và nền tảng từ Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam – Chile (VCFTA), Hiệp định CPTPP, Việt Nam và Chile còn nhiều dư địa phát triển thương mại, đầu tư. Tổng thống Chile José Antonio Kast nhấn mạnh triển vọng về hợp tác nông nghiệp, thực phẩm, công nghệ và đổi mới sáng tạo, kết nối sâu hơn giữa cộng đồng doanh nghiệp hai nước.
Ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI

Ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI

Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) công bố quyết định chỉ định ông Phạm Quang Dũng, Phó Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, giữ chức Bí thư Đảng ủy VCCI nhiệm kỳ 2025-2030.
Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

Doanh nghiệp hưởng lợi từ việc Bộ Tài chính công bố 133 thủ tục hải quan và 51 thủ tục thuế

(TBTCO) - Bộ Tài chính công bố danh mục 133 thủ tục hành chính lĩnh vực Hải quan và 51 thủ tục lĩnh vực Thuế được thực hiện không phụ thuộc địa giới hành chính trên phạm vi toàn quốc. Quy định mở rộng quyền lựa chọn địa điểm giải quyết hồ sơ, giúp giảm thời gian, chi phí đi lại, tạo thuận lợi hơn trong cho doanh nghiệp khi thực hiện nghĩa vụ thuế.
Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

Hải quan tăng thu ngân sách hơn 420 tỷ đồng từ hậu kiểm

(TBTCO) - Thống kê trong 1 tháng (từ ngày 15/9 đến 14/10/2026), toàn ngành Hải quan thực hiện 173 cuộc kiểm tra sau thông quan, truy thu và xử phạt 443,97 tỷ đồng, trong đó số tiền thực thu ngân sách đạt 420,78 tỷ đồng.
DATC và VAMC phối hợp tổ chức Diễn đàn IPAF giai đoạn 2027 - 2028

DATC và VAMC phối hợp tổ chức Diễn đàn IPAF giai đoạn 2027 - 2028

(TBTCO) - Công ty TNHH Mua bán nợ Việt Nam (DATC) và Công ty TNHH MTV Quản lý tài sản của các tổ chức tín dụng Việt Nam (VAMC) mới đây đã có buổi làm việc nhằm chia sẻ kinh nghiệm trong mua bán, xử lý nợ và thống nhất định hướng phối hợp tổ chức các hoạt động của Diễn đàn các Công ty Quản lý tài sản công quốc tế (IPAF) giai đoạn 2027 - 2028 tại Việt Nam.
NAPAS tổ chức Hội nghị Tổ chức Thành viên 2026, thúc đẩy phát triển các giải pháp thanh toán số an toàn

NAPAS tổ chức Hội nghị Tổ chức Thành viên 2026, thúc đẩy phát triển các giải pháp thanh toán số an toàn

(TBTCO) - Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) vừa tổ chức thành công Hội nghị Tổ chức Thành viên năm 2026. Đây là sự kiện thường niên nhằm tổng kết những kết quả phối hợp của NAPAS và các Tổ chức Thành viên trong năm 2026, đồng thời chia sẻ định hướng phát triển trong thời gian tới.
Mục tiêu cần chinh phục sau con số xuất khẩu kỷ lục

Mục tiêu cần chinh phục sau con số xuất khẩu kỷ lục

(TBTCO) - Xuất khẩu đã cán mốc 500 tỷ USD, nhưng cứ 100 USD hàng xuất khẩu từ Việt Nam, có khoảng 81 USD do doanh nghiệp FDI thực hiện. Không những thế, tốc độ tăng trưởng của khu vực doanh nghiệp FDI và doanh nghiệp nội đang có khoảng cách khá xa.
Kiến tạo hành lang phát triển, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ vươn tầm

Kiến tạo hành lang phát triển, tiếp sức doanh nghiệp nhỏ vươn tầm

(TBTCO) - Dự thảo Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa (sửa đổi) do Bộ Tài chính xây dựng đang được Chính phủ trình Quốc hội xem xét, thông qua, với định hướng chuyển từ hỗ trợ sang tạo động lực phát triển. Theo PGS.TS. Nguyễn Thường Lạng, Viện Thương mại và Kinh tế Quốc tế, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, đây là bước chuyển quan trọng, mở đường để doanh nghiệp nhỏ vươn lên quy mô lớn.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều