Theo Bộ Giáo dục và Đào tạo, việc xây dựng Nghị định nhằm cụ thể hóa Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo cũng như pháp luật của Nhà nước về bảo đảm quyền học tập của người dân; đồng thời tạo cơ sở pháp lý để tổ chức thực hiện thống nhất, đồng bộ các chính sách hỗ trợ người học, góp phần giảm chi phí học tập và bảo đảm công bằng trong giáo dục.

Dự thảo Nghị định quy định thực hiện miễn phí sách giáo khoa (SGK) đối với học sinh phổ thông và người học tại các cơ sở giáo dục thực hiện chương trình giáo dục phổ thông, chương trình giáo dục thường xuyên cấp trung học phổ thông.

Chính sách được triển khai theo mô hình thư viện dùng chung: Nhà nước đầu tư mua sắm SGK (bao gồm sách in và sách chữ nổi Braille) để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục; học sinh và giáo viên được mượn SGK sử dụng trong năm học hoặc học kỳ và hoàn trả sau khi kết thúc thời gian sử dụng để tiếp tục quản lý, tái sử dụng.

Danh mục SGK được miễn phí sử dụng thuộc bộ SGK do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định sử dụng thống nhất toàn quốc. Theo dự thảo Nghị định, việc miễn phí SGK được thực hiện trên phạm vi cả nước từ năm học 2029 - 2030; các địa phương có khả năng cân đối ngân sách được khuyến khích triển khai sớm hơn, ưu tiên đối với các địa bàn biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.

Sách giáo khoa được quản lý theo mô hình thư viện dùng chung, học sinh mượn - trả để tái sử dụng, góp phần tiết kiệm ngân sách và hạn chế lãng phí

Dự thảo Nghị định cũng quy định, Nhà nước bảo đảm giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh để cung cấp miễn phí cho người học tại các cơ sở giáo dục đại học và giáo dục nghề nghiệp theo hình thức mượn - trả thông qua thư viện.

Việc thực hiện miễn phí giáo trình môn Giáo dục quốc phòng và an ninh trên phạm vi toàn quốc được thực hiện từ năm học 2027 - 2028.

Đồng thời, người học không phải nộp học phí đối với môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh theo chương trình đào tạo bắt buộc; ngân sách nhà nước thực hiện cấp bù học phí trực tiếp cho các cơ sở đào tạo. Việc miễn học phí được triển khai từ năm học 2027 - 2028 sau khi ban hành định mức kinh tế - kỹ thuật trong năm học 2026 - 2027. Trường hợp người học phải học lại môn học này sẽ không thuộc diện được miễn học phí.

Theo dự thảo Nghị định, kinh phí thực hiện các chính sách tại Nghị định do ngân sách nhà nước bảo đảm theo phân cấp hiện hành; đồng thời khuyến khích huy động các nguồn lực hợp pháp từ tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước để hỗ trợ các cơ sở giáo dục.

Cũng theo dự thảo Nghị định, việc tổ chức thực hiện ưu tiên tận dụng tối đa số lượng SGK hiện có, tăng cường luân chuyển giữa các cơ sở giáo dục thông qua cơ chế liên thông thư viện nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và hạn chế lãng phí./.