Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), từ tháng 6 đến nay, thị trường Arabica và Robusta có diễn biến khá khác nhau. Arabica tăng mạnh do thị trường lo ngại nguồn cung, còn Robusta chịu áp lực khi nguồn cung bắt đầu cải thiện.
Với Arabica, thị trường bắt đầu đi lên từ giữa tháng 6, sau khi thời tiết tại Brazil có nhiều diễn biến bất lợi. Mưa lớn xuất hiện đúng thời điểm thu hoạch khiến tiến độ thu hái chậm lại, đồng thời ảnh hưởng đến quá trình phơi sấy. Điều này làm thị trường lo ngại nhiều hơn về sản lượng thực tế của Brazil.
Các ước tính được công bố gần đây cho thấy, sản lượng cà phê Brazil có thể chịu thiệt hại đáng kể. Với tổng sản lượng dự kiến khoảng 68 triệu bao, mức thiệt hại được ước tính khoảng 6,8-13,6 triệu bao.
MXV cho hay, điều đáng quan tâm lúc này là lượng cà phê sẵn có trên thị trường không còn nhiều. Tồn kho Arabica được Sở ICE chứng nhận đã giảm liên tiếp. Tính đến ngày 17/8, tồn kho trên ICE US giảm phiên thứ 40 liên tiếp, xuống còn 231.340 bao. Cà phê Brazil chỉ chiếm 2,7% lượng tồn kho, thấp hơn nhiều so với mức hơn 18% cùng kỳ năm ngoái. Lượng cà phê đang chờ kiểm định và cấp chứng nhận cũng chỉ còn 4.530 bao.
 |
| Giá cà phê được hỗ trợ từ lượng hàng tồn kho thấp trong ngắn hạn. Ảnh: TL. |
Khi lượng hàng sẵn có thấp như vậy, giá sẽ phản ứng nhanh hơn trước những thông tin mới về thời tiết hoặc nguồn cung. Đây cũng là một trong những lý do Arabica tăng mạnh hơn khá nhiều so với Robusta trong thời gian qua.
| Ông Quách Văn Luận - Giám đốc Chi nhánh Hà Nội, Công ty Cổ phần Saigon Futures cho biết, nguồn cung Arabica thực tế vẫn chưa có dấu hiệu dồi dào trở lại. Tính đến ngày 12/8, Brazil mới hoàn thành 90% tiến độ thu hoạch niên vụ 2026 - 2027, thấp hơn mức 97% của năm trước và mức trung bình 5 năm là 94%. Trong tháng 7, xuất khẩu Arabica của Brazil cũng giảm 8,9% so với cùng kỳ, xuống 1,82 triệu bao. Nguồn cung quốc tế còn chịu thêm rủi ro khi hoạt động logistics tại Colombia, quốc gia sản xuất Arabica lớn thứ hai thế giới, bị gián đoạn một phần sau trận động đất mạnh 7,4 độ Richter ngày 11/8 tại khu vực cảng Buenaventura. |
Thực tế, giá cà phê đã có những phiên biến động rất mạnh. Ví dụ như kết phiên 16/6, giá Arabica tăng 5,44%, còn Robusta tăng 1,72%. Đến phiên 6/7, mức tăng còn mạnh hơn khi Arabica tăng tới 16,2%, trong khi Robusta tăng 8,8%. Những phiên tăng mạnh như vậy cho thấy thị trường đang phản ứng rất nhanh với các thông tin liên quan đến thời tiết và nguồn cung.
Tính từ tháng 6 đến nay, giá Arabica trên Sở New York tăng gần 30%, lên 7.608 USD/tấn, trong khi Robusta trên Sở London tăng hơn 5%, lên khoảng 3.670 USD/tấn. Theo tôi, sự chênh lệch này phản ánh khá rõ tình trạng cung - cầu của hai mặt hàng. Arabica đang được hỗ trợ bởi tồn kho thấp và những lo ngại về nguồn cung, còn Robusta phải đối mặt với khả năng nguồn cung cải thiện khi bước vào vụ mới.
Tại thị trường nội địa, giá cà phê cũng tăng khá mạnh theo thị trường thế giới. Trong tháng 6, giá cà phê nhân xô tại Tây Nguyên phổ biến ở mức 84.800-87.700 đồng/kg. Sang tháng 7 đến nay, giá tăng lên vùng 91.800-98.500 đồng/kg.
Tuy nhiên, giá tăng nhưng thị trường trong nước không thực sự sôi động. Cuối vụ nên lượng cà phê còn lại trong dân và đại lý không nhiều, trong khi doanh nghiệp cũng thận trọng hơn trong việc thu mua. Vụ mới dự kiến bắt đầu từ tháng 10-11, vì vậy thị trường hiện đang ở giai đoạn khá đặc biệt, hàng thực tế không còn nhiều nhưng lượng giao dịch cũng không cao.
Với cà phê Robusta, thị trường sẽ còn quan tâm nhiều đến nguồn cung của Việt Nam trong những tháng tới. Việt Nam là nguồn cung Robusta lớn, nên khi vụ mới bắt đầu, diễn biến thu hoạch và sản lượng thực tế sẽ có ảnh hưởng đáng kể đến giá.
Nhìn chung, từ tháng 6 đến nay, Arabica đang được hỗ trợ tốt hơn về cung - cầu, trong khi Robusta chịu áp lực lớn hơn từ triển vọng nguồn cung mới. Vì vậy, hai mặt hàng có thể sẽ tiếp tục có diễn biến khác nhau trong thời gian tới.
Nhận định thị trường thời gian tới, ông Nguyễn Đức Dũng - Phó Tổng Giám đốc MXV cho rằng, từ nay đến cuối năm, thị trường cà phê sẽ tiếp tục bị chi phối từ yếu tố nguồn cung vụ mới, lượng tồn kho và thời tiết tại các vùng sản xuất lớn. Đây cũng là giai đoạn mà sự khác biệt giữa Arabica và Robusta có thể sẽ rõ hơn.
Với Arabica, điều đáng chú ý nhất vẫn là lượng tồn kho đang ở mức rất thấp. Trong khi đó, nguồn cung từ Brazil dù đã có dấu hiệu cải thiện nhưng chưa thực sự dồi dào. Trong hai tuần đầu tháng 8, xuất khẩu cà phê nhân của Brazil tăng khoảng 45% so với cùng kỳ năm ngoái. Tuy nhiên, với mức tồn kho hiện tại, tôi cho rằng thị trường sẽ vẫn khá nhạy cảm với những thông tin mới về thời tiết, tiến độ thu hoạch và sản lượng thực tế của Brazil. Chỉ cần có thêm một yếu tố bất lợi đối với nguồn cung, giá có thể phản ứng khá nhanh.
Ở chiều ngược lại, Robusta sẽ chịu tác động nhiều hơn từ nguồn cung vụ mới. Brazil và Indonesia đang có dấu hiệu bổ sung nguồn hàng, trong khi từ tháng 10-11, Việt Nam cũng bước vào vụ thu hoạch mới. Vì vậy, diễn biến tại các vùng trồng của Việt Nam sẽ là một yếu tố rất đáng theo dõi trong những tháng tới.
Theo ông Dũng, tại thị trường nội địa, trong ngắn hạn, lượng cà phê cuối vụ còn lại không nhiều nên nguồn cung thực tế trên thị trường vẫn khá hạn chế. Đây là một trong những yếu tố giúp giá cà phê trong nước duy trì trên 90.000 đồng/kg trong thời gian qua. Tuy nhiên, từ tháng 10 trở đi, câu chuyện sẽ dần chuyển sang vụ mới. Khi đó, sản lượng thực tế và tiến độ thu hoạch sẽ quan trọng hơn rất nhiều.
Đặc biệt, hiện đang có những lo ngại về khả năng sản lượng vụ mới tại một số vùng trồng trọng điểm như Lâm Đồng và Gia Lai có thể giảm khoảng 20% do ảnh hưởng của thời tiết, trong đó có khô hạn cục bộ, mưa lớn và sâu bệnh. Nếu những lo ngại này được xác nhận trong quá trình thu hoạch, nguồn cung mới sẽ không được bổ sung như kỳ vọng và đây có thể tiếp tục là yếu tố hỗ trợ thị trường. Ngược lại, nếu thời tiết thuận lợi và sản lượng thực tế tốt hơn dự kiến, áp lực nguồn cung sẽ giảm đi.
Vì vậy, từ nay đến cuối năm sẽ là giai đoạn thị trường chuyển từ câu chuyện “thiếu hàng cuối vụ” sang câu chuyện “vụ mới có đủ hàng không”. Đây mới là yếu tố quan trọng để đánh giá lại cán cân cung - cầu của cà phê.
