Đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn).

Quy định về giám định vốn đầu tư chưa rõ ràng

Theo đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn), hiện nay việc chuyển giá, trốn thuế qua việc báo cáo giá trị tài sản đầu tư lớn hơn giá trị thực xảy ra rất phức tạp và gây thất thu lớn cho ngân sách nhà nước (NSNN). Ví dụ như nhà đầu tư báo cáo đã giải ngân vốn đầu tư mua thiết bị là khoảng 100 tỷ đồng nhưng thực tế giá trị thiết bị chỉ là 60 tỷ đồng. Điều này dẫn đến làm giảm thu nhập chịu thuế và thuế thu nhập phải nộp khi hết thời gian ưu đãi nếu có.

Đại biểu đánh giá, đây là vấn đề cần phải ngăn chặn và có các cơ chế giám sát chặt chẽ hơn. Tuy nhiên, dự thảo luật tại khoản 2 Điều 45 về giám định vốn đầu tư máy móc thiết bị, dây chuyền công nghệ chỉ quy định là giám định trong trường hợp cần thiết. Theo đại biểu, quy định như vậy là chưa rõ ràng, dễ tạo những khe hở, dẫn đến chính sách bị lợi dụng. Do vậy cần có tiêu chí cụ thể phù hợp quy định về giá trị tài sản để yêu cầu cần giám định độc lập, sau khi ghi nhận phần giải ngân vốn đầu tư và đưa thiết bị máy móc, dây chuyền công nghệ vào sử dụng.

Đại biểu Nguyễn Hữu Quang (Thanh Hóa) thì băn khoăn về nội dung chuyển nhượng dự án. "Liệu quy định như dự thảo đã chặt chẽ hay chưa; có hạn chế được việc nhà đầu tư có năng lực thì không được cấp phép đầu tư, còn nhà đầu tư không có năng lực thì được cấp phép đầu tư để rồi bán lại dự án cho các nhà đầu tư có năng lực thực sự?" - đại biểu đặt vấn đề.

Theo đại biểu Nguyễn Hữu Quang, Quốc hội vừa thảo luận về Luật PPP đã có điều kiện chặt chẽ hơn về việc chuyển nhượng dự án, theo đó phải hoàn thành giai đoạn xây dựng và chuyển sang giai đoạn khai thác mới được chuyển nhượng. Đại biểu cho rằng cũng cần có quan điểm nhất quán trong các luật về cùng một nội dung như vậy. Chẳng hạn luật này giới hạn điều kiện, đưa ra điều kiện về chuyển nhượng dự án để đảm bảo thống nhất với các luật.

Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Hữu Quang nêu quan điểm về chính sách đầu tư ra nước ngoài. Theo đại biểu, nếu chủ trương, chính sách của chúng ta đang tạo ra các ưu đãi để thu hút đầu tư nước ngoài vào Việt Nam thì việc chúng ta đầu tư ra nước ngoài phải nên đi theo hướng ngược, tức là phải chặt chẽ hơn. Bởi vì chúng ta đang cần nguồn lực để đầu tư trong nước và nguồn ngoại tệ còn hạn chế, tình trạng núp bóng đầu tư nước ngoài để định cư đang diễn ra và nhiều dự án đầu tư ra nước ngoài đang thua lỗ.

Xem xét đưa kinh doanh nước sạch vào ngành nghề kinh doanh có điều kiện

Một nội dung khác cũng được các đại biểu rất quan tâm là về ngành nghề kinh doanh có điều kiện hoặc bị cấm.

Đại biểu Trương Trọng Nghĩa (TP. Hồ Chí Minh) cho rằng, việc ban hành các điều kiện kinh doanh còn lỏng lẻo. Trước tình hình trong nước và quốc tế, đại biểu đề nghị khi thiết lập các điều kiện cho các ngành, nghề kinh doanh có điều kiện phải xem xét rất kỹ có những ngành, nghề hạn chế chuyển nhượng ở bên ngoài Việt Nam, hạn chế người nước ngoài sở hữu.

"Ví dụ như vấn đề kinh doanh nước sạch, ở những đô thị lớn thì đây là vấn đề an ninh rất hệ trọng, liệu chúng ta có nên đưa vào kinh doanh có điều kiện, một trong những điều kiện đó là không cho chuyển nhượng ra bên ngoài Việt Nam. Hay về vấn đề bất động sản, vấn đề Biển Đông, mỗi một ngành, nghề có một loại điều kiện thích hợp, cho nên khi nghĩ ra các điều kiện, ban hành các điều kiện đó Chính phủ phải tính toán, bao gồm cả vấn đề an ninh, quốc phòng. Hay là nó liên quan đến di sản, liên quan đến đồ cổ thì khi thiết kế những điều kiện đó chúng tôi đề nghị Chính phủ phải hết sức kỹ lưỡng" - đại biểu nói.

Đối với ngành nghề cấm kinh doanh, đại biểu Trương Trọng Nghĩa bày tỏ đồng tình với việc cấm kinh doanh dịch vụ đòi nợ, vì dịch vụ này có nhiều biến tướng và hại nhiều hơn lợi. Quan trọng nữa là về pháp lý, nhiều khoản nợ được thuê đòi chưa chắc đã là nợ hợp pháp. Có nhiều khoản nợ có tranh chấp giữa hai bên mà nếu đưa ra tòa án giải quyết cũng rất phức tạp, khó xác định. "Trong khi một bên cứ nói là anh kia nợ tôi, tôi thuê người đến đòi thì có nhiều khoản ngay cả đưa ra tòa cũng chưa xác định được nợ hay không nợ" - đại biểu nói.

Ngoài ra, đại biểu Trương Trọng Nghĩa cũng đề nghị cấm kinh doanh với dịch vụ thám tử tư bởi việc điều tra bí mật đời tư thì Hiến pháp, Bộ luật Dân sự đều cấm. Theo đại biểu, việc thiếu quản lý chặt chẽ dịch vụ này là rất nguy hiểm vì các hoạt động này thu thập rất nhiều thông tin về đời tư, ai sẽ quản lý những dữ liệu này và dữ liệu này được sử dụng trong những trường hợp nào, có luật lệ gì khống chế?

Đồng ý về những hậu quả của dịch vụ kinh doanh đòi nợ, song đại biểu Nguyễn Lâm Thành (Lạng Sơn) có quan điểm khác khi cho rằng, đây là dịch vụ phát sinh theo nhu cầu có thực của xã hội và trên thực tế ít nhất nó cũng phát huy được tác dụng nhất định.

Vì vậy, không nên cấm loại hình này mà cần bổ sung các quy định pháp lý cụ thể, chặt chẽ hơn, phù hợp hơn với thực tiễn để đáp ứng yêu cầu quản lý trong tình hình mới. Mặt khác, cần xử lý nghiêm các hoạt động tín dụng đen, cho vay nặng lãi, cờ bạc, lô đề… một phần là căn nguyên hệ quả biến tướng của dịch vụ đòi nợ vừa qua./.

H.Y