Hoa Kỳ đề xuất áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15%

Nguyễn Thịnh (tổng hợp)
(TBTCO) - Hưởng ứng thông điệp liên bang của Tổng thống Joe Biden, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã đề xuất một cơ chế mới để áp dụng mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% thông qua việc từ chối khấu trừ thuế đã nộp tại các quốc gia, vùng lãnh thổ có mức thuế suất thấp hơn 15%.
aa

Quyết tâm thực thi thuế tối thiểu

Tại Thông điệp Liên bang đầu tiên gửi tới Quốc hội Hoa Kỳ kể từ khi nhậm chức, Tổng thống Joe Biden đã nhấn mạnh kế hoạch áp dụng thuế tối thiểu 15% đối với các công ty toàn cầu khi phê phán các công ty lớn đã có một lịch sử lâu dài về tránh thuế thu nhập liên bang. “Ngay cuối năm ngoài, 55 công ty trong danh sách của Tạp chí Fortune 500 kiếm được 40 tỷ USD lợi nhuận, nhưng không nộp một đồng thuế thu nhập liên bang nào. Điều này thực sự không công bằng” - Thông điệp nêu rõ.

Fortune 500 là danh sách xếp hạng các công ty có doanh thu lớn nhất và được cập nhật hàng năm bởi Tạp chí Fortune. Trong bản cập nhật năm 2021, Fortune đã thông báo 55 công ty Hoa Kỳ thuộc danh sách không nộp thuế thu nhập liên bang, chủ yếu do lợi dụng khe hở do sự khác biệt giữa thu nhập theo số sách (book income) và thu nhập chịu thuế (taxable income).

Hoa Kỳ đề xuất áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15%
Chính phủ của Tổng thống Joe Biden quyết tâm áp dụng thuế tối thiểu toàn cầu 15%. Ảnh minh họa.

Thu nhập theo số sách phản ánh một bức tranh tổng hợp về tình hình tài chính của một công ty, giúp cổ đông đánh giá sức khỏe của công ty và được xác định trên cơ sở các nguyên tắc kế toán chấp nhận chung (Generally Accepted Accounting Principles - GAAP). Trong khi đó, thu nhập chịu thuế được xác định là chênh lệch giữa thu nhập theo số sách với chi phí và các khoản được trừ khác.

Trong hệ thống nêu trên, một số công ty có lãi khi kê khai báo cáo tài chính theo thu nhập số sách với Ủy ban Ngoại tệ và Chứng khoán Hoa Kỳ (Securities and Exchange Commission - SEC), nhưng có thể kê khai không lãi với Cục thu Nội địa (Inland Revenue Service -IRS).

Theo các chuẩn mực của IRS, các công ty có thể được trừ một số loại chi phí nhất định khi xác định thu nhập chịu thuế, như các khoản đầu tư để xây dựng các nhà máy mới, hoặc các khoản thanh toán cho quyền lựa chọn cổ phiếu của người lao động. Tổng cộng các khoản chi phí được trừ này giúp các công ty giảm đáng kể mức thu nhập chịu thuế.

Nhưng kế hoạch của Tổng thống Joe Biden về mức thuế tối thiểu 15% sẽ thay đổi điều đó bằng cách áp dụng một khoản thu đối với thu nhập theo sổ sách thay vì thu nhập chịu thuế. Mức thuế tối thiểu 15% cũng tìm cách ngăn cản các công ty tránh thuế thông qua các khoản thu nhập hải ngoại phát sinh tại các quốc gia, vùng lãnh thổ có chế độ thuế thuận lợi hơn Hoa Kỳ. “Chúng ta đã có hơn 130 nước đồng ý về thuế tối thiểu toàn cầu, do đó, các công ty không thể tránh khỏi việc nộp thuế tại nước mình bằng cách chuyển việc làm và nhà máy ra nước ngoài” - Tổng thống Biden khẳng định.

Buộc các công ty đa quốc gia phải nộp thuế tối thiểu 15%

Hưởng ứng thông điệp liên bang của Tổng thống, Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã đề xuất một cơ chế mới để áp dụng mức thuế tối thiểu toàn cầu 15% thông qua việc từ chối khấu trừ thuế đã nộp tại các quốc gia, vùng lãnh thổ có mức thuế suất thấp hơn 15%.

Theo đó, nguyên tắc mới về lợi nhuận chịu thuế thấp (Undertaxed Profits Rule) được đề xuất như một phần của kế hoạch ngân sách năm tài chính 2023 sẽ thay thế nguyên tắc hiên hành về chống lợi dụng xói mòn cơ sở thuế (Base Erosion Anti-Abuse Tax - BEAT) với một hệ thống mới và sẽ vận hành như một sắc thuế bổ sung (top-up tax) để đảm bảo rằng, các công ty đa quốc gia phải nộp thuế theo mức thuế suất thực tế 15%.

Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế (OECD) và 136 quốc gia, vùng lãnh thổ thành viên, trong đó có Việt Nam trong Tuyên bố thuế tối thiểu toàn cầu đang gấp rút chuẩn bị các bước cần thiết để ký kết một hiệp định đa phương vào năm 2022, sẽ được thực thi từ 2023. Để sẵn sàng cho kế hoạch này, Hoa Kỳ đã chuẩn bị các cải cách cần thiết. Kế hoạch này được cho là sẽ góp phần xóa bỏ các thiên đường thuế ngoài lãnh thổ Hoa Kỳ.

Một đặc điểm cơ bản của nguyên tắc này do Bộ Tài chính đề xuất, là sẽ tạo ra nguồn thu bổ sung cho ngân sách thông qua từ chối các khoản được trừ đối với các công ty đã và đang nộp thuế với mức thuế suất thấp hơn 15%.

Đối với các công ty con tại Hoa Kỳ của các công ty nước ngoài lợi dụng các khoản được trừ tại Hoa Kỳ để hạ thấp mức thuế suất thực tế xuống dưới 15%, Bộ Tài chính đề xuất bổ sung một khoản thuế nội địa để bù đắp chênh lệch tại Hoa Kỳ, thay vì dành quyền đó cho các nước sở tại của công ty nước ngoài.

Hiện Bộ Tài chính đã sẵn sàng làm việc với Quốc hội để đảm bảo rằng, các quy định hiện hành của Hoa Kỳ về các lợi ích của khấu trừ thuế Hoa Kỳ và các ưu đãi khác của các công ty Hoa Kỳ được bảo vệ. Kế hoach mới sẽ áp dụng với các công ty có doanh thu toàn cầu trên 850 triệu USD hoàn toàn phù hợp với cái được gọi “các nguyên tắc mẫu” về thuế tối thiểu toàn cầu đã được nhất trí tháng 12/2021.

Đây là đề xuất mới nhất trong một loạt các thay đổi về thuế mà Bộ Tài chính Hoa Kỳ đã đưa ra hồi năm ngoái để đàm phán và áp dụng thỏa thuận thuế tối thiểu toàn cầu, đây cũng có một “trụ cột riêng” nhằm phân chia lại quyền đánh thuế quốc tế đối với các công ty công nghệ lớn, cũng như các công ty đa quốc gia có mức lợi nhuận khổng lồ.

Ngoài ra, trong kế hoạch ngân sách năm 2022, Tổng thống Biden cũng đề xuất tăng thuế suất thu nhập công ty từ 21% lên 28% và mức thuế tối thiểu hải ngoại từ 10,5% lên 20%, song song với việc đánh thuế cao hơn đối với các cá nhân siêu giàu./.
Nguyễn Thịnh (tổng hợp)

Đọc thêm

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, thu hút dòng vốn ở lại trong nước

Ngân hàng Trung ương Nhật Bản tăng lãi suất, thu hút dòng vốn ở lại trong nước

(TBTCO) - Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) đã nâng lãi suất chuẩn lên 1,25%, mức cao nhất trong 30 năm, và phát tín hiệu sẽ còn tăng lãi suất trong thời gian tới.
Nhóm Ngân hàng Thế giới huy động vốn tư nhân ở mức kỷ lục cho các nước đang phát triển

Nhóm Ngân hàng Thế giới huy động vốn tư nhân ở mức kỷ lục cho các nước đang phát triển

(TBTCO) - Trong năm tài khóa 2026, Nhóm Ngân hàng Thế giới đã huy động được nguồn vốn tư nhân cao nhất từ trước đến nay, đồng thời phát hành bảo lãnh ở mức cao kỷ lục để hỗ trợ các nền kinh tế đang phát triển.
Ngân hàng Trung ương Anh giữ nguyên lãi suất nhưng cảnh báo về áp lực lạm phát

Ngân hàng Trung ương Anh giữ nguyên lãi suất nhưng cảnh báo về áp lực lạm phát

(TBTCO) - Ngày 17/9, Ngân hàng Trung ương Anh (BoE) đã giữ nguyên lãi suất cơ bản, ổn định trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) và Ngân hàng Trung ương châu Âu (ECB) đã tăng lãi suất, mặc dù vẫn để ngỏ khả năng tăng lãi suất trong tương lai khi giá năng lượng tiếp tục đẩy lạm phát lên cao.
Chính sách của Fed gây áp lực lên đồng Yên trước thềm quyết định lãi suất của BoJ

Chính sách của Fed gây áp lực lên đồng Yên trước thềm quyết định lãi suất của BoJ

(TBTCO) - Ngân hàng Trung ương Nhật Bản (BoJ) được dự đoán sẽ tăng lãi suất chuẩn thêm 25 điểm cơ bản lên 1,25% vào ngày thứ Sáu.
Quyết định lãi suất của Fed sẽ là phép thử đối với nhà đầu tư trái phiếu

Quyết định lãi suất của Fed sẽ là phép thử đối với nhà đầu tư trái phiếu

(TBTCO) - Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sắp đưa ra một quyết định quan trọng vào thứ Tư (theo giờ Mỹ). Nhiều người dự đoán ngân hàng trung ương sẽ tăng lãi suất thêm 0,25 điểm phần trăm, lên mức mới - từ 3,75% lên 4%. Nếu Fed thực hiện điều này, đây sẽ là lần tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023.
Tuần từ 14 – 20/9: Mọi chú ý đổ dồn vào quyết định lãi suất của Fed

Tuần từ 14 – 20/9: Mọi chú ý đổ dồn vào quyết định lãi suất của Fed

(TBTCO) - Quyết định về lãi suất của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) sẽ là tâm điểm chú ý của thị trường toàn cầu trong tuần từ 14 – 20/9, khi việc tăng lãi suất dường như là điều có thể xảy ra sau những dữ liệu việc làm và tỷ lệ lạm phát khả quan.
Fed giữ nguyên lãi suất 3,5% - 3,75% lần thứ 5 liên tiếp, ba phiếu phản đối phát tín hiệu "diều hâu"

Fed giữ nguyên lãi suất 3,5% - 3,75% lần thứ 5 liên tiếp, ba phiếu phản đối phát tín hiệu "diều hâu"

(TBTCO) - Fed giữ nguyên lãi suất cơ bản ở mức 3,5% - 3,75% trong kỳ họp thứ 5 liên tiếp, nhưng kết quả biểu quyết 9 - 3 với ba thành viên ủng hộ tăng thêm 0,25 điểm phần trăm phát đi tín hiệu chính sách vẫn nghiêng về hướng "diều hâu". Lạm phát còn cao hơn mục tiêu 2%, để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt nếu áp lực giá cả chưa giảm như kỳ vọng.
Trái phiếu Indonesia thu hút 1,2 tỷ USD khi lợi suất cao hơn thu hút các quỹ đầu tư

Trái phiếu Indonesia thu hút 1,2 tỷ USD khi lợi suất cao hơn thu hút các quỹ đầu tư

(TBTCO) - Trái phiếu Indonesia đang trên đà ghi nhận dòng vốn chảy vào hàng tháng lớn nhất trong hơn một năm, cho thấy những nỗ lực của chính phủ nhằm nâng cao lợi suất để thu hút nhà đầu tư nước ngoài và hỗ trợ đồng rupiah đang phát huy hiệu quả.
Xem thêm