Chiều ngày 6/1, Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức họp báo thường kỳ thông tin về tăng trưởng toàn ngành cũng như định hướng sản xuất trong thời gian tới.

Xuất siêu toàn ngành đạt khoảng 20,72 tỷ USD

Thông tin tại cuộc họp, ông Trần Gia Long - Phó Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính cho biết Việt Nam có lợi thế về phát triển nông nghiệp. Năm 2025, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đã lập kỷ lục với mức giá trị kim ngạch cao nhất từ trước tới nay, đạt 70,09 tỷ USD, tăng 12% so với năm 2024, tăng đến 70 lần so với trước thời kỳ đổi mới, tốc độ tăng bình quân 10 - 12%/năm.

Trong đó, giá trị xuất khẩu các mặt hàng nông sản đạt 37,25 tỷ USD, tăng 13,7%; chăn nuôi đạt 627,8 triệu USD (tăng 17,4%); thủy sản đạt 11,32 tỷ USD (tăng 12,7%); lâm sản đạt 18,5 tỷ USD (tăng 6,6%); đầu vào sản xuất đạt 2,38 tỷ USD (tăng 27,1%); muối đạt 12,1 triệu USD (tăng 84,9%).

Nông sản Việt Nam cũng tiếp tục duy trì 10 nhóm hàng xuất khẩu trên 1 tỷ USD, đặc biệt có 3 nhóm hàng đạt trên 8 tỷ USD (trong đó sản phẩm gỗ đạt 17,3 tỷ USD tăng 6,4%; cà phê đạt 8,5 tỷ USD tăng 52,5%; rau quả đạt 8,6 tỷ USD tăng 19,8%).

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến phát biểu tại cuộc họp báo.

Không chỉ đạt kỷ lục về kim ngạch, xuất khẩu nông, lâm, thủy sản còn tạo thặng dư thương mại lớn, với mức xuất siêu toàn ngành đạt khoảng 20,72 tỷ USD, tăng 16,6% so với năm trước.

Mặc dù đạt kết quả ấn tượng nhưng xuất khẩu nông, lâm, thủy sản cũng có những khó khăn, thách thức như biến đổi khí hậu và dịch bệnh, từ xung đột quân sự, cạnh tranh thương mại giữa các nước.

Tháo gỡ rào cản kỹ thuật, đàm phán mở cửa thị trường

Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Phùng Đức Tiến cũng cho biết, trước yêu cầu của giai đoạn phát triển mới, năm 2026 được xác định là năm bản lề thực hiện mục tiêu giai đoạn 2026-2030, với mục tiêu kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản đạt từ 73 - 74 tỷ USD, đòi hỏi ngành tiếp tục kiên định với định hướng mở cửa thị trường và thúc đẩy xuất khẩu hiệu quả.

Thứ trưởng Phùng Đức Tiến cho hay, năm 2026 được dự báo còn nhiều khó khăn hơn năm 2025 nhưng ngành đã có bề dày kinh nghiệm hơn 40 năm đổi mới, đặc biệt là quá trình tái cơ cấu sản xuất nông nghiệp trong những năm gần đây đã tạo nền tảng vững chắc.

Ngành đã bắt nhịp tốt hơn với thị trường quốc tế và từng bước thực hiện xoay trục thị trường. Ngoài các thị trường truyền thống, xuất khẩu sang châu Âu và châu Phi đạt mức tăng trưởng khá. Đây là những thị trường rất tiềm năng, bên cạnh các thị trường châu Á và các thị trường ngách. Khu vực Trung Đông vẫn còn dư địa lớn để khai thác.

Mặc dù Hoa Kỳ áp thuế đối ứng nhưng nhờ nền tảng tái cơ cấu sản xuất, sự chủ động của doanh nghiệp trong xúc tiến thương mại, tổ chức sản xuất và xây dựng vùng nguyên liệu bài bản, ngành nông nghiệp hoàn toàn có cơ sở để phấn đấu xuất khẩu đạt từ 73 - 74 tỷ USD trong năm 2026.

Về kế hoạch chi tiết để thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản trong năm 2026, ông Trần Gia Long cũng cho biết, Bộ sẽ tập trung vào một số nhóm giải pháp trọng tâm.

Theo đó, Bộ tập trung rà soát, hoàn thiện chính sách pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật quản lý chất lượng nông lâm sản, thủy sản, đảm bảo hài hòa với các tiêu chuẩn quốc tế.

Bộ sẽ xây dựng cơ chế thúc đẩy phát triển kinh tế tư nhân trong nông nghiệp; thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp, đổi mới sáng tạo; tạo điều kiện thuận lợi và bình đẳng cho doanh nghiệp tư nhân sản xuất nông nghiệp, chế biến nông sản trong tiếp cận vốn, đất đai, các chính sách ưu đãi.

Bộ Nông nghiệp và Môi trường đặt mục tiêu xuất khẩu năm 2026 là 73 - 74 tỷ USD. Ảnh minh họa

Bên cạnh đó, phát triển công nghiệp chế biến, bảo quản nông sản và cơ giới hóa sản xuất nông nghiệp, ứng dụng công nghệ cao, tăng tỷ trọng chế biến sâu để giảm chi phí, nâng cao giá trị sản phẩm; quản trị an toàn thực phẩm theo chuỗi giá trị. Đổi mới và phát triển các hình thức tổ chức sản xuất phù hợp, hiệu quả gắn với quá trình “chuyển đổi số, kinh tế số” trong lĩnh vực nông nghiệp; hoàn thiện quan hệ sản xuất phù hợp, đẩy mạnh hợp tác, liên kết trong sản xuất và tiêu thụ nông sản, kết nối với hệ thống tiêu thụ toàn cầu.

Đặc biệt, ngành Nông nghiệp và Môi trường chú trọng tổ chức sản xuất gắn với tiêu thụ, có chiến lược đàm phán mở cửa thị trường, phát triển thị trường các sản phẩm chủ lực, có tiềm năng, đi đôi với đẩy mạnh tiêu thụ tại thị trường nội địa; xây dựng thương hiệu nông sản Việt chất lượng cao, an toàn thực phẩm, thân thiện với môi trường; tập trung giải quyết các rào cản kỹ thuật, đàm phán tiếp cận, mở rộng thị trường.

Bộ cũng tập trung tháo gỡ rào cản kỹ thuật, đàm phán mở cửa thị trường, đa dạng hóa phương thức tiếp cận, nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc, logistics và thương mại điện tử. Qua đó, hiện thực hóa mục tiêu duy trì vị thế trong nhóm 15 quốc gia xuất khẩu nông, lâm, thủy sản hàng đầu thế giới. Trong đó có 40% hàng chế biến; mở rộng vững chắc thị phần tại các thị trường giá trị cao như Hoa Kỳ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Đông.

Cuối cùng là đa dạng hóa thị trường và phương thức tiếp cận thị trường, đặc biệt thông qua việc đẩy mạnh xuất khẩu chính ngạch sang các thị trường lân cận, khai thác lợi thế cửa khẩu, mở cửa thị trường cho nông sản mới; nâng cao năng lực truy xuất nguồn gốc, đóng gói xanh.../.