Huy động mọi nguồn lực cho tăng trưởng xanh

Minh Anh
(TBTCO) - Tăng trưởng xanh là yêu cầu cấp bách để phát triển bền vững. Nguồn lực cho tăng trưởng xanh phải tính đến, tuy nhiên có ý kiến cho rằng, nhu cầu vốn lớn, song Việt Nam cũng có lợi thế về nội lực bên trong và bên ngoài. Việt Nam có thể huy động nguồn vốn tư nhân tương đương khoảng 3,4% GDP mỗi năm và công cụ hỗ trợ có thể đến từ huy động tín dụng xanh, trái phiếu xanh.
aa
Huy động mọi nguồn lực cho tăng trưởng xanh
Nguồn: Báo cáo Quốc gia về khí hậu và phát triển của WB. Đồ họa: Văn Chung

Áp lực chi tiêu cho biến đổi khí hậu lớn

Một nghiên cứu chỉ ra rằng, nếu Việt Nam không có các biện pháp thích ứng và giảm thiểu phù hợp, ước tính biến đổi khí hậu sẽ khiến chúng ta mất khoảng 12 - 14,5% GDP mỗi năm vào năm 2050.

Biến đổi khí hậu đang ngày càng ảnh hưởng đến nền kinh tế Việt Nam, chi phí của biến đổi khí hậu đã bắt đầu tác động lên tăng trưởng. Báo cáo Quốc gia về khí hậu và phát triển của WB cho rằng, Việt Nam thiệt hại khoảng 10 tỷ USD vào năm 2020, tương đương 3,2% GDP, do các tác động của khí hậu, tổng chi phí kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra có thể lên tới 523 tỷ USD, tương đương 14,5% GDP đến năm 2050.

Ảnh hưởng đến nền kinh tế

Báo cáo Quốc gia về khí hậu và phát triển của WB cho rằng, Việt Nam thiệt hại khoảng 10 tỷ USD vào năm 2020, tương đương 3,2% GDP, do các tác động của khí hậu, tổng chi phí kinh tế do biến đổi khí hậu gây ra có thể lên tới 523 tỷ USD, tương đương 14,5% GDP đến năm 2050.

Nếu Việt Nam không có các biện pháp thích ứng và giảm thiểu phù hợp, ước tính biến đổi khí hậu sẽ khiến Việt Nam mất khoảng 12 - 14,5% GDP mỗi năm vào năm 2050. Tuy nhiên, với sự kết hợp nhịp nhàng các chính sách và chiến lược, Việt Nam có thể tận dụng các nỗ lực khử carbon để thúc đẩy các mục tiêu phát triển nhằm đạt được mục tiêu phát thải carbon ròng bằng “0” mà không làm giảm tốc độ tăng trưởng GDP.

Tham gia Thỏa thuận Paris về biến đổi khí hậu (có hiệu lực từ năm 2016), Việt Nam cam kết giảm nhẹ phát thải khí nhà kính trong đóng góp do quốc gia tự quyết định (NDC). Tại Hội nghị COP26, Thủ tướng Chính phủ khẳng định, mặc dù là nước đang phát triển, mới chỉ bắt đầu tiến hành công nghiệp hóa trong hơn 3 thập kỷ qua nhưng là nước có lợi thế về năng lượng tái tạo, Việt Nam sẽ xây dựng và triển khai các biện pháp giảm phát thải khí nhà kính mạnh mẽ bằng nguồn lực của mình, cùng với sự hợp tác, hỗ trợ về tài chính và chuyển giao công nghệ của cộng đồng quốc tế, nhất là các nước phát triển, trong đó có thực hiện các cơ chế theo Thỏa thuận Paris, để đạt Net Zero vào năm 2050.

Đồng thời, Việt Nam cam kết giảm phát thải khí metan 30% vào năm 2030, cam kết chống suy thoái rừng và chuyển đổi năng lượng sạch; bố trí tài chính xanh phù hợp và hiệu quả; chia sẻ công nghệ xanh; quản trị quốc gia để thực hiện cắt giảm metan.

Lợi thế huy động về nội lực bên trong và bên ngoài

Huy động mọi nguồn lực cho tăng trưởng xanh
Việt Nam đứng thứ 2 về phát hành trái phiếu xanh ở khu vực ASEAN. Ảnh minh họa

Trong một nghiên cứu mới đây của TS. Vũ Nhữ Thăng - Phó Chủ tịch phụ trách Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia và ThS. Nguyễn Thị Hải Bình - Quyền Trưởng ban, Ban Nghiên cứu và Điều phối chính sách giám sát, Ủy ban Giám sát tài chính quốc gia đã nhận định, nhu cầu vốn lớn, song Việt Nam cũng có lợi thế về nội lực bên trong và bên ngoài.

Việt Nam đứng thứ 2 về phát hành trái phiếu xanh tại ASEAN với 1,5 tỷ USD năm 2021, cao hơn 5 lần so với mức 0,3 tỷ USD năm 2020. Bên cạnh đó, Việt Nam có cơ hội để phát triển ngành dịch vụ tài chính. Cụ thể: Việt Nam có thể thu hút khoảng 753 tỷ USD vốn đầu tư cho khí hậu từ năm 2016 - 2030; khoảng 15,5 tỷ USD thông qua nguồn vốn đầu tư công và tư nhân của các quốc gia G7 để hỗ trợ Việt Nam giảm mức độ sử dụng than; 1,7 tỷ USD doanh thu mà các tổ chức tài chính có thể thu hút được từ phát hành trái phiếu để tài trợ cho các dự án ESG; 134 triệu USD do quỹ Anh Quốc hỗ trợ để thúc đẩy tài chính xanh ở Đông Nam Á…

Năm 2022, Việt Nam cùng nhóm các nước đối tác quốc tế (International Partners Group - IPG), đứng đầu là Liên minh châu Âu và Vương quốc Anh, đã thiết lập thỏa thuận Đối tác chuyển dịch năng lượng công bằng (Just Energy Transition Partnership - JETP). Thỏa thuận JETP được ký kết vào ngày 14/12/2022 và sẽ có ít nhất 15,5 tỷ USD được tài trợ cho vay ưu đãi trong khoảng 3 - 5 năm cho hỗ trợ quá trình chuyển dịch năng lượng công bằng, một nửa số đó được huy động từ tài chính khu vực công với các điều khoản ưu đãi hơn thông thường.

Một nửa còn lại được huy động và tạo điều kiện từ tài chính tư nhân để Việt Nam đạt đỉnh thải toàn bộ khí nhà kính vào năm 2030, sớm hơn 5 năm so với kế hoạch.

Liên minh tài chính Glasgow vì mục tiêu phát thải ròng bằng “0” (GFANZ) huy động ít nhất 7,75 tỷ USD tài chính tư nhân hỗ trợ trực tiếp cho các doanh nghiệp thông qua các khoản đầu tư của các tập đoàn, các doanh nghiệp quốc tế. Số tiền cho giai đoạn sau có thể cao hơn nếu Việt Nam sử dụng tốt các khoản huy động ban đầu và đáp ứng các điều kiện của các đối tác quốc tế và các định tế tài chính quốc tế. Cả IPG và GFANZ sẽ hợp tác chặt chẽ với Chính phủ Việt Nam để xác định các cơ hội triển khai tài chính một cách nhanh chóng.

Cần hàng trăm tỷ USD để xây dựng khả năng chống chịu và khử carbon

Các cam kết mạnh mẽ và những ý kiến đóng góp có trách nhiệm của Việt Nam tại Hội nghị COP26 được cộng đồng quốc tế đánh giá cao, mở ra nhiều cơ hội hợp tác về tăng trưởng ít phát thải, thúc đẩy phát triển kinh tế tuần hoàn, thích ứng với biến đổi khí hậu. Các đối tác phát triển trong và ngoài nước đã thể hiện mong muốn hợp tác với Việt Nam để triển khai thực hiện các cam kết, khai thông cơ hội tận dụng sự dịch chuyển của nguồn tài chính toàn cầu cho phát triển ít phát thải vào Việt Nam.

Hiện tại, nhu cầu đầu tư cho tài chính xanh ở Việt Nam tăng mạnh do nhận thức về tác động môi trường và cơ hội cho phát triển bền vững.

Theo Bộ Tài nguyên và Môi trường, nhu cầu tài chính cho các biện pháp giảm phát thải trong từng lĩnh vực theo cam kết môi trường của Việt Nam đến năm 2030 là khoảng 68,75 tỷ USD. Trong đó, nguồn quốc gia tự thực hiện dự báo khoảng gần 25 tỷ USD, chiếm 36% và nhu cầu đối với nguồn lực hỗ trợ của quốc tế dự kiến khoảng 44 tỷ USD, chiếm 64%.

Bên cạnh đó, tổng nhu cầu tài chính tăng thêm của Việt Nam để xây dựng khả năng chống chịu và khử carbon có thể lên tới 368 tỷ USD trong giai đoạn 2022 - 2040, hay xấp xỉ 6,8% GDP mỗi năm (WB, 2022).

Trong đó, lộ trình xây dựng khả năng chống chịu chiếm khoảng 2/3 số tiền, do cần huy động lượng vốn đáng kể để bảo vệ tài sản và cơ sở hạ tầng cũng như những người dân dễ bị tổn thương. Chi phí của lộ trình khử carbon sẽ chủ yếu phát sinh từ ngành năng lượng. Trong đó, chi phí đầu tư vào năng lượng tái tạo và quản lý quá trình chuyển dịch ra khỏi năng lượng than có thể tiêu tốn khoảng 64 tỷ USD từ năm 2022 đến năm 2040.

Việt Nam có thể huy động nguồn vốn tư nhân tương đương khoảng 3,4% GDP mỗi năm và công cụ hỗ trợ có thể đến từ huy động tín dụng xanh từ các ngân hàng, phát triển công cụ dựa trên thị trường như cổ phiếu xanh và trái phiếu xanh, cũng như áp dụng các công cụ giảm thiểu rủi ro.

Tổng nhu cầu tài chính gia tăng của Việt Nam để nâng cấp tài sản, trang bị thêm và nâng cấp cơ sở hạ tầng công cộng hiện có và tài trợ cho trợ cấp xã hội có thể lên tới 342 - 411 tỷ USD trong giai đoạn 2022 - 2050 tính theo giá trị hiện tại ròng, tương đương khoảng 4,5 -5,4% GDP mỗi năm./.

Minh Anh

Đọc thêm

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

Bộ Tài chính bãi bỏ 11 thủ tục hành chính trong lĩnh vực quản lý công sản

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 1241/QĐ-BTC công bố 11 thủ tục hành chính bị bãi bỏ trong lĩnh vực quản lý công sản thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ.
Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

Bộ Tài chính yêu cầu tăng cường giám định tư pháp tài chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6927/BTC-PC ngày 26/5/2026 về việc triển khai thi hành công tác giám định tư pháp trong lĩnh vực tài chính gửi UBND các tỉnh, thành phố.
Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

Khuyến khích cán bộ sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung

(TBTCO) - Bộ Tài chính khuyến khích cán bộ đổi mới sáng tạo, dám nghĩ, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhưng đồng thời bảo đảm kỷ luật, kỷ cương hành chính, kiểm soát quyền lực và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực.
Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

Giải ngân vốn chương trình mục tiêu quốc gia: Không để nguồn lực bị “ách” ở cơ sở

(TBTCO) - Hàng chục nghìn tỷ đồng vốn chương trình mục tiêu quốc gia đang đứng trước áp lực phải giải ngân nhanh trong năm 2026, khi một lượng lớn vốn chuyển tiếp từ năm trước vẫn chưa được hấp thụ hết. Trong khi đó, nhiều địa phương vẫn loay hoay với thủ tục, hướng dẫn và mô hình triển khai mới, khiến nguy cơ “vốn chờ dự án”, “dự án chờ hướng dẫn” tiếp tục hiện hữu.
Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

Bộ Tài chính giao nhiệm vụ triển khai chương trình hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp đến năm 2035

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Công văn số 6979/BTC-KTN phân công triển khai các nhiệm vụ được giao tại Quyết định số 336/QĐ-TTg ngày 25/2/2026 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt Chương trình “Hỗ trợ học sinh, sinh viên khởi nghiệp giai đoạn 2026 - 2035”, yêu cầu các đơn vị được giao chủ trì chịu trách nhiệm toàn diện về nội dung, tiến độ, chất lượng thời hạn chương trình.
Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

Khẩn trương nhập kho gạo dự trữ quốc gia năm 2026

(TBTCO) - Các chi cục dự trữ nhà nước khu vực khẩn trương tổ chức đánh giá hồ sơ dự thầu đối với đấu thầu rộng rãi qua mạng; phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, ký kết hợp đồng, đảm bảo thời gian hoàn thành mua 300.000 tấn gạo nhập kho chậm nhất đến hết ngày 10/7/2026.
Bộ Tài chính Việt Nam -  Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

Bộ Tài chính Việt Nam - Nam Phi trao đổi kinh nghiệm về quản lý nợ công và huy động vốn quốc tế

(TBTCO) - Ngày 26/5/2026, tại Nam Phi, Đoàn công tác của Bộ Tài chính Việt Nam đã có cuộc họp với Bộ Tài chính Nam Phi, nhằm trao đổi về công tác quản lý nợ công và huy động vốn của Chính phủ thông qua phát hành trái phiếu trên thị trường vốn quốc tế.
Thống nhất phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước

Thống nhất phương án sắp xếp doanh nghiệp có vốn nhà nước

(TBTCO) - Ban Thường vụ Đảng ủy Bộ Tài chính thống nhất phương án sẽ tập trung xác định các doanh nghiệp nhà nước quy mô lớn để đóng vai trò dẫn dắt. Những doanh nghiệp có cùng ngành nghề sẽ được nghiên cứu đưa về doanh nghiệp tiên phong dẫn dắt này.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều