Nguồn lực lớn vẫn đang “nằm chờ”

Theo số liệu tổng hợp của Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh, toàn Thành phố hiện có 838 dự án, khu đất đang gặp khó khăn, vướng mắc thuộc nhiều nhóm lĩnh vực khác nhau. Trong đó gồm 265 dự án đầu tư tư nhân, 13 dự án PPP, 28 dự án doanh nghiệp nhà nước, 116 dự án đầu tư công, cùng nhiều tài sản công, cơ sở nhà đất và các trường hợp liên quan đến công tác thanh tra, kiểm tra.

Đáng chú ý, nhiều dự án trong số này dù đã được xếp vào nhóm “đã cơ bản tháo gỡ”, “đã có chỉ đạo tháo gỡ”, “đang xử lý” hoặc “đã có định hướng giải quyết”, nhưng trên thực tế vẫn chưa được xử lý dứt điểm. Riêng các dự án thuộc nhóm này đã chiếm khoảng 303 trường hợp, tương đương khoảng 36% tổng số dự án tồn đọng đã được thống kê.

Nhiều dự án bất động sản tại TP. Hồ Chí Minh vẫn đang trong tình trạng chờ tháo gỡ vướng mắc.

Theo Hiệp hội Bất động sản TP. Hồ Chí Minh (HoREA), sau hội nghị triển khai Chỉ thị 45 vào giữa tháng 5 vừa qua, cộng đồng doanh nghiệp tiếp tục phản ánh thêm hơn 120 dự án bất động sản chưa được đưa vào danh mục rà soát ban đầu. Đến nay, số lượng dự án được phản ánh đã tăng lên khoảng 958 dự án; nếu tính cả các dự án thành phần thuộc một số khu đô thị lớn, tổng số thực tế có thể lên tới khoảng 975 dự án.

Ông Lê Hoàng Châu - Chủ tịch HoREA cho biết, quy mô các dự án đang ách tắc hiện lớn hơn đáng kể so với thống kê ban đầu và cần tiếp tục rà soát để tránh bỏ sót các nguồn lực đang bị đình trệ. Bởi chỉ tính riêng 838 dự án đã được tổng hợp trước đó đã liên quan tới khoảng 17.000 ha đất cùng tổng mức đầu tư hơn 206.000 tỷ đồng. Nếu cộng thêm các dự án phát sinh mới, quy mô nguồn lực đất đai chưa được khai thác và dòng vốn đầu tư bị “neo giữ” còn lớn hơn nhiều.

Không chỉ là câu chuyện của những con số thống kê, việc chậm tháo gỡ các dự án còn tác động trực tiếp đến hoạt động sản xuất - kinh doanh và khả năng quay vòng vốn của doanh nghiệp. Chia sẻ từ thực tế triển khai dự án, bà Nguyễn Nam Phương - Tổng Giám đốc Công ty TNHH MTV Lan Anh cho biết, doanh nghiệp nhiều năm qua đã đầu tư phát triển các dự án khu dân cư tại Bà Rịa - Vũng Tàu (cũ) và TP. Hồ Chí Minh. Tuy nhiên, một số dự án hiện vẫn chưa thể triển khai theo đúng kế hoạch do thủ tục kéo dài.

Đơn cử, tại dự án Lan Anh 7 mở rộng, doanh nghiệp đã hoàn tất nộp hồ sơ từ năm 2021 nhưng đến nay việc xác định nghĩa vụ tài chính về đất đai vẫn chưa hoàn thành. “Doanh nghiệp rất mong các sở, ngành tăng cường cơ chế phối hợp, xác định rõ đầu mối và rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ còn tồn đọng. Nếu thủ tục kéo dài quá lâu sẽ gây lãng phí rất lớn về đất đai, nguồn vốn và làm giảm cơ hội phục hồi, mở rộng đầu tư của doanh nghiệp” - bà Nguyễn Nam Phương kiến nghị.

Tương tự, dự án Khu dân cư Bình Trưng Đông - Cát Lái có quy mô 154 ha, được giao đất từ năm 2001 nhưng đến nay vẫn chưa hoàn tất giải phóng mặt bằng và triển khai đồng bộ hạ tầng. Hệ quả là hàng trăm khách hàng đã mua nền đất từ khoảng 25 năm trước vẫn chưa được nhận đất.

Một dự án khác là Khu đô thị mới Bắc Rạch Chiếc có quy mô hơn 82 ha, được phê duyệt từ năm 1997. Dù một số dự án thành phần đã hoàn tất giải phóng mặt bằng hoặc đầu tư hạ tầng, việc triển khai dự án vẫn bị đình trệ do các vướng mắc pháp lý liên quan đến quá trình thanh tra, điều tra trước đây.

Đẩy nhanh tháo gỡ để tạo dư địa tăng trưởng

Theo giới chuyên môn, xử lý các dự án tồn đọng không đơn thuần là tháo khó cho doanh nghiệp mà còn là giải pháp quan trọng để khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội. Thực tế cho thấy, nhiều dự án kéo dài nhiều năm đã làm gia tăng chi phí tài chính, giảm hiệu quả sử dụng đất, ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân và làm chậm quá trình phát triển đô thị.

Ông Trương Anh Tuấn - Chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tư vấn - Thương mại - Dịch vụ Địa ốc Hoàng Quân cho rằng, thị trường bất động sản đang bước vào giai đoạn có nhiều tín hiệu tích cực hơn sau thời gian dài đối mặt với khó khăn về pháp lý và dòng vốn.

Theo ông Tuấn, các nghị quyết, chỉ đạo gần đây của Trung ương và Chính phủ về tháo gỡ khó khăn cho thị trường bất động sản đã tạo thêm kỳ vọng cho cộng đồng doanh nghiệp, đặc biệt là các đơn vị phát triển nhà ở xã hội - phân khúc đang được định hướng thúc đẩy trong giai đoạn tới. Tuy nhiên, thực tế cho thấy nhiều dự án từng rơi vào tình trạng đình trệ kéo dài do vướng mắc pháp lý chưa được xử lý dứt điểm. Có dự án phải tạm dừng tới 5 năm, ảnh hưởng trực tiếp đến dòng tiền, kế hoạch đầu tư và khả năng phục hồi của doanh nghiệp sau giai đoạn thị trường khó khăn.

Từ thực tế đó, các doanh nghiệp kiến nghị TP. Hồ Chí Minh tiếp tục mở rộng việc tiếp nhận phản ánh đối với các dự án còn tồn đọng; đồng thời đẩy nhanh phân loại, xác định rõ thẩm quyền xử lý theo từng nhóm vấn đề để sớm đưa các nguồn lực đất đai và vốn đầu tư quay trở lại nền kinh tế.

Ở góc độ quản lý nhà nước, bà Lê Thị Thu Hồng - Phó Trưởng phòng Kinh tế đối ngoại, Sở Tài chính TP. Hồ Chí Minh cho biết, Thành phố đang tiến hành rà soát toàn bộ danh mục 838 dự án đang gặp khó khăn, vướng mắc. Đồng thời yêu cầu các sở, ngành và doanh nghiệp phối hợp cập nhật cụ thể từng nội dung liên quan đến đất đai, quy hoạch, nghĩa vụ tài chính và thủ tục đầu tư để xử lý theo từng nhóm.

Theo bà Hồng, điểm mới trong giai đoạn hiện nay là Thành phố sẽ xác định rõ cơ quan đầu mối chịu trách nhiệm đối với từng nhóm vướng mắc nhằm tránh tình trạng hồ sơ kéo dài nhưng không có đơn vị chủ trì xử lý. Đối với các nội dung vượt thẩm quyền, TP. Hồ Chí Minh sẽ tổng hợp, báo cáo Trung ương xem xét tháo gỡ.