Rất thấp và rất chậm

Có đến 121 dự án do các Ban quản lý dự án đầu tư xây dựng số 1, 2, 3 và các Ban khu vực (sau đây gọi tắt là Ban) của tỉnh Lâm Đồng làm chủ đầu tư gặp vướng mắc về bồi thường, giải phóng mặt bằng. Đó là cập nhật mới nhất từ Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh.

Cụ thể, tính đến tháng 5/2026, mặc dù có nhiều cố gắng, tuy nhiên tỷ lệ giải ngân của Ban 1, 2, 3 và các Ban khu vực trực thuộc chỉ đạt 7,26% (trong đó, Ban số 1 chỉ 6,92%, Ban số 2 chỉ 10,36%, Ban số 3 chỉ 7,52%), tỷ lệ giải ngân đạt được còn thấp, chưa đạt mục tiêu đã đề ra từ đầu năm 2026.

Nguyên nhân chủ yếu là do công tác phối hợp chưa tốt giữa chủ đầu tư, đơn vị tư vấn, chính quyền địa phương và các sở, ngành chức năng có liên quan trong quá trình thực hiện công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng, xác định nguồn gốc đất, giá đất cụ thể chưa quyết liệt để hoàn thành các thủ tục, chính sách cho người dân để bàn giao mặt bằng triển khai thực hiện dự án.

Dự án sửa chữa và nâng cấp Cảng hàng không quốc tế Liên Khương (Lâm Đồng) đang đối mặt với nguy cơ chậm tiến độ do khan hiếm nguồn vật liệu cát. Ảnh: Hoàng Sa

Ông Phan Thanh Hoàng - Giám đốc Ban số 2 cho biết, hiện giá nguyên vật liệu, nhiên liệu biến động tăng mạnh làm ảnh hưởng đến tiến độ triển khai các dự án. Đối với Dự án Làm mới đường trục ven biển ĐT.719B đoạn Phan Thiết - Kê Gà (dài 25,6 km với tổng vốn đầu tư 1.274 tỷ đồng), hiện đang vướng chiều dài khoảng 3,88 km, do tuyến đường đi qua dự án khai thác titan của Công ty TNHH Thương mại Tân Quang Cường đến nay chưa bàn giao mặt bằng thi công…

Đáng nói, theo đánh giá của Sở Nông nghiệp và Môi trường: “Có trường hợp nhà thầu có mặt bằng nhưng không tổ chức triển khai thi công, đến thời điểm giá nhiên liệu tăng cao thì trì hoãn, thi công cầm chừng, giãn tiến độ hoặc điều chỉnh biện pháp thi công dẫn đến công trình thi công chậm tiến độ so với kế hoạch ban đầu”.

Trong khi đó, một số dự án có phạm vi thực hiện chồng lấn với quy hoạch khoáng sản bô xít phải thực hiện đánh giá lại hiệu quả kinh tế, nhưng đến nay vẫn chưa hoàn thành.

Theo ông Phan Nguyễn Hoàng Tân - Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường, cơ quan này sẽ tham mưu UBND tỉnh tổ chức cuộc họp chuyên đề để giải quyết các khó khăn, vướng mắc nêu trên của các dự án.

Không những các Ban, tiến độ giải ngân của các sở, ngành, đơn vị cấp tỉnh của Lâm Đồng cũng khá ì ạch. Theo báo cáo mới nhất của Sở Tài chính, tổng kế hoạch nguồn vốn đầu tư công năm 2026 của các sở, ngành, đơn vị cấp tỉnh là 6.101 tỷ đồng, trong đó nguồn vốn kéo dài từ năm 2025 sang năm 2026 là 1.752 tỷ đồng và kế hoạch nguồn vốn đầu tư phát triển năm 2026 là 4.349 tỷ đồng.

Tính đến nay, các sở, ngành, đơn vị cấp tỉnh mới giải ngân nguồn vốn đầu tư công đạt 379 tỷ đồng, tương ứng 6,2% kế hoạch vốn được giao, thấp hơn mức bình quân chung của toàn tỉnh là 7,4%.

Trong cơ cấu nguồn vốn đầu tư công năm 2026, Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh được giao kế hoạch vốn lớn nhất với 4.689 tỷ đồng, chiếm 76,6% tổng kế hoạch vốn của khối sở, ngành cấp tỉnh, nhưng đến nay đơn vị này mới giải ngân được 86 tỷ đồng, đạt 1,8% kế hoạch.

Nhiều đơn vị có tỷ lệ giải ngân rất thấp hoặc chưa phát sinh giải ngân, ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công chung của toàn tỉnh.

Theo đánh giá của lãnh đạo Sở Tài chính, tiến độ giải ngân nguồn vốn đầu tư công của các sở, ngành, đơn vị cấp tỉnh từ đầu năm 2026 đến nay còn rất chậm do nhiều nguyên nhân, như công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng; giá nhiên liệu, vật liệu xây dựng tăng cao; thiếu hụt nguồn nguyên vật liệu; một số dự án vướng thủ tục đầu tư hoặc chưa hoàn tất báo cáo nghiên cứu khả thi; chậm thẩm tra, phê duyệt quyết toán dự án hoàn thành…

Phê bình nghiêm khắc, ra “tối hậu thư”

Tình trạng chậm giải ngân đầu tư công còn diễn ra tại nhiều xã, phường của tỉnh Lâm Đồng. Lãnh đạo tỉnh phải tổ chức cuộc họp riêng với 10 xã, phường để “nắn chỉnh”. Theo ông Nguyễn Hữu Thông - Bí thư Đảng ủy phường Phú Thuỷ, năm 2026 địa phương được giao vốn hơn 19,5 tỷ đồng. Tính đến nay, địa phương mới giải ngân đạt 1,5%. Lãnh đạo phường cho biết, địa phương tiến hành kiểm điểm trách nhiệm các cá nhân, đơn vị liên quan và báo cáo cụ thể Chủ tịch UBND tỉnh trong thời gian sớm nhất.

Còn theo ông Trịnh Anh - Chủ tịch UBND phường Bắc Gia Nghĩa, năm 2026, phường được giao 16,9 tỷ đồng thực hiện 8 dự án, đến nay đã thực hiện 4,5% kế hoạch vốn. Các dự án chậm giải ngân là do có 8 công trình mở mới, trong đó có 4 công trình giao thông hồ sơ phức tạp, liên quan đến quy hoạch đô thị, dẫn đến hồ sơ thủ tục còn chậm. Lãnh đạo phường Bắc Gia Nghĩa cam kết đến 30/6/2026 sẽ giải ngân đạt trên 41% tỷ lệ vốn đầu tư công được giao, tương ứng hơn 7 tỷ đồng.

Ông Hồ Văn Mười - Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng đã phê bình nghiêm khắc 10 Chủ tịch UBND xã, phường được giao kế hoạch vốn năm 2026 lớn nhưng chưa giải ngân.

Giải trình về tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư công đạt thấp, Chủ tịch UBND các xã, phường nhận trách nhiệm, khuyết điểm trước lãnh đạo UBND tỉnh. Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu đến ngày 30/6/2026, tất cả các xã, phường, đặc khu trên địa bàn tỉnh phải đạt tỷ lệ giải ngân trên 40% kế hoạch vốn được giao.

“Đây là mệnh lệnh, là nhiệm vụ chính trị cao nhất của tỉnh hiện nay. Cá nhân các lãnh đạo cùng cơ quan, đơn vị phải nâng cao vai trò, trách nhiệm. Nếu không quyết liệt, đột phá phương pháp thực hiện thì không thể hoàn thành nhiệm vụ. Các địa phương loại bỏ ngay tâm lý chủ quan, chờ đến cuối năm như hiện nay. Người đứng đầu cấp ủy, chính quyền các xã, phường, đặc khu phải cùng chịu trách nhiệm, phát huy tinh thần chủ động, quyết tâm chính trị cao nhất trong tổ chức thực hiện” - ông Mười nhấn mạnh.

Tổ chức họp “nắn chỉnh” các cơ quan, đơn vị, địa phương thôi chưa đủ, Chủ tịch UBND tỉnh phải lập đến 6 Tổ công tác kiểm tra, đôn đốc tiến độ thực hiện và giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026.

Theo đó, Tổ công tác có nhiệm vụ đôn đốc, chỉ đạo tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong quá trình triển khai thực hiện các dự án đầu tư công; nghiên cứu các cơ chế, giải pháp đột phá để tháo gỡ vướng mắc trong công tác giải phóng mặt bằng; rút ngắn thời gian nghiệm thu, thanh toán, đẩy nhanh tiến độ giải ngân của các dự án, đảm bảo phù hợp với tiến độ thực hiện và kế hoạch bố trí vốn; kiểm tra, chấn chỉnh các sở, ban, ngành, UBND các phường, xã, đặc khu, các chủ đầu tư, nhà thầu dự án thực hiện nghiêm túc các văn bản chỉ đạo của Trung ương, Tỉnh ủy, HĐND tỉnh, UBND tỉnh về thúc đẩy giải ngân vốn đầu tư công.

Đồng thời, Tổ công tác có chức năng chỉ đạo các chủ đầu tư tăng cường hiệu lực, hiệu quả quản lý và tổ chức thực hiện các dự án đầu tư xây dựng; phát hiện, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm các quy định của pháp luật về đầu tư xây dựng.

Chủ tịch UBND tỉnh Lâm Đồng yêu cầu Tổ công tác đề xuất với UBND tỉnh, Chủ tịch UBND tỉnh xử lý trách nhiệm của người đứng đầu các sở, ban, ngành, địa phương, chủ đầu tư và các tổ chức, cá nhân có liên quan làm ảnh hưởng đến việc chậm triển khai dự án, không đảm bảo tiến độ giải ngân và chất lượng công trình./.