Trong những năm gần đây, hoạt động sản xuất kinh doanh của khối kinh tế tư nhân ngày càng phát triển, đem lại các nguồn lực dồi dào cho nền kinh tế, đặc biệt, sự phát triển của nền kinh tế số đã mở ra ngày càng nhiều hơn cơ hội kinh doanh và các hình thức kinh doanh đem lại doanh thu lớn, trong đó, thành phần kinh tế cá thể chiếm một tỷ trọng không nhỏ, và có sức ảnh hưởng lớn trong cộng đồng.

Tuy nhiên, một bộ phận trong số đó, vẫn chưa ý thức được các hành vi vi phạm pháp luật trong quá trình hoạt động sản xuất kinh doanh, để tránh việc vi phạm pháp luật về đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế theo quy định, Chi cục Thuế khu vực I xin lưu ý đến người nộp thuế trên địa bàn, các trường hợp vi phạm, mức phạt và hình thức xử lý như sau:

Một là, đối với các hành vi vi phạm về đăng ký kinh doanh theo quy định tại Điều 62 Nghị định số 122/2021/NĐ-CP ngày 28/12/2021 của Chính phủ, cụ thể:

- Thứ nhất, phạt tiền từ 5.000.000 đồng - 10.000.000 đồng đối với 1 trong 5 hành vi vi phạm về đăng ký hộ kinh doanh như sau:

+ Cá nhân, các thành viên hộ gia đình đăng ký kinh doanh nhiều hơn một hộ kinh doanh;

+ Không được quyền thành lập hộ kinh doanh nhưng vẫn thành lập hộ kinh doanh;

+ Không đăng ký thành lập hộ kinh doanh trong những trường hợp phải đăng ký theo quy định;

+ Không đăng ký thay đổi nội dung Giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh với cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện trong thời hạn 10 ngày kể từ ngày có thay đổi.

- Thứ hai, phạt tiền từ 10.000.000 đồng - 20.000.000 đồng đối với 1 trong 2 hành vi về đăng ký kinh doanh như sau:

+ Kê khai không trung thực, không chính xác hồ sơ đăng ký hộ kinh doanh hoặc hồ sơ đăng ký thay đổi nội dung đăng ký hộ kinh doanh. (Trường hợp có vi phạm pháp luật về thuế thì xử lý theo quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thuế);

+ Tiếp tục kinh doanh ngành, nghề kinh doanh có điều kiện khi có yêu cầu tạm ngừng của cơ quan đăng ký kinh doanh cấp huyện.

Hai là, hành vi vi phạm về đăng ký thuế theo quy định tại Điều 10 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP quy định về xử phạt hành vi vi phạm về thời hạn đăng ký thuế; thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh; thông báo tiếp tục kinh doanh trước thời hạn, cụ thể:

- Thứ nhất, phạt cảnh cáo đối với hành vi đăng ký thuế; thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh; thông báo tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo quá thời hạn quy định từ 01 ngày đến 10 ngày và có tình tiết giảm nhẹ.

- Thứ hai, phạt tiền từ 1.000.000 đồng - 2.000.000 đồng đối với một trong 3 hành vi sau đây:

+ Đăng ký thuế; thông báo tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo quá thời hạn quy định từ 1 ngày - 30 ngày, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này;

+ Thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh quá thời hạn quy định, trừ trường hợp quy định tại khoản 1 Điều này;

+ Không thông báo tạm ngừng hoạt động kinh doanh.

- Thứ ba, phạt tiền từ 3.000.000 đồng - 6.000.000 đồng đối với hành vi đăng ký thuế; thông báo tiếp tục kinh doanh trước thời hạn đã thông báo quá thời hạn quy định từ 31 - 90 ngày.

- Thứ tư, phạt tiền từ 6.000.000 đồng - 10.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây:

+ Đăng ký thuế; thông báo tiếp tục hoạt động kinh doanh trước thời hạn đã thông báo quá thời hạn quy định từ 91 ngày trở lên;

+ Không thông báo tiếp tục hoạt động kinh doanh trước thời hạn đã thông báo nhưng không phát sinh số thuế phải nộp;

Ba là, xử phạt hành vi trốn thuế theo quy định tại Điều 17 Nghị định số 125/2020/NĐ-CP:

- Thứ nhất, phạt tiền 1 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế có từ một tình tiết giảm nhẹ trở lên khi thực hiện hành vi không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế hoặc nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày, kể từ ngày hết thời hạn nộp hồ sơ khai thuế hoặc kể từ ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế, trừ trường hợp quy định tại điểm b, c khoản 4 và khoản 5 Điều 13 Nghị định này;

- Thứ hai, phạt tiền 1,5 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện hành vi nêu trên mà không có tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ.

- Thứ ba, phạt tiền 2 lần số thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện hành vi nêu trên mà có một tình tiết tăng nặng.

- Thứ tư, phạt tiền 2,5 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện hành vi nêu trên mà có hai tình tiết tăng nặng.

- Thứ năm, phạt tiền 3 lần số tiền thuế trốn đối với người nộp thuế thực hiện hành vi nêu trên có từ ba tình tiết tăng nặng trở lên.

Theo quy định tại Điều 200 Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13, đối với các hành vi trốn thuế với số tiền từ 100.000.000 đồng- dưới 300.000.000 đồng hoặc dưới 100.000.000 đồng, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn thuế hoặc đã bị kết án về tội này hoặc về một trong các tội quy định tại các điều 188, 189, 190, 191, 192, 193, 194, 195, 196, 202, 248, 249, 250, 251, 252, 253, 254, 304, 305, 306, 309 và 311 của Bộ luật này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, thì bị phạt tiền từ 100.000.000 đồng đến 500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 3 tháng - 2 năm, cụ thể:

+ Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế không đúng thời hạn theo quy định của pháp luật;

+ Không ghi chép trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp;

+ Không xuất hóa đơn khi bán hàng hóa, dịch vụ hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán;

+ Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp để hạch toán hàng hóa, nguyên liệu đầu vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế làm giảm số tiền thuế phải nộp hoặc làm tăng số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm hoặc tăng số tiền thuế được khấu trừ, số tiền thuế được hoàn;

+ Sử dụng chứng từ, tài liệu không hợp pháp khác để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được hoàn;

…

Cũng theo quy định tại Điều 200 Bộ Luật hình sự số 100/2015/QH13, phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tiền từ 500.000.000 đồng - 1.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 1 năm - 3 năm:

+ Có tổ chức;

+ Số tiền trốn thuế từ 300.000.000 đồng - dưới 1.000.000.000 đồng;

+ Lợi dụng chức vụ, quyền hạn;

+ Phạm tội 2 lần trở lên;

+ Tái phạm nguy hiểm.

Trong trường hợp, phạm tội trốn thuế với số tiền 1.000.000.000 đồng trở lên, thì bị phạt tiền từ 1.500.000.000 đồng - 4.500.000.000 đồng hoặc phạt tù từ 2 năm - 7 năm.

Bên cạnh đó, người phạm tội còn có thể bị phạt tiền từ 20.000.000 đồng - 100.000.000 đồng, cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm - 5 năm hoặc tịch thu một phần hoặc toàn bộ tài sản.

Vì vậy, để tránh bị xử lý vi phạm trong quá trình đăng ký kinh doanh, đăng ký thuế, hộ gia đình, cá nhân cần tìm hiểu đầy đủ các quy định của pháp luật thuế và pháp luật có liên quan để tuân thủ và thực hiện theo đúng quy định.