Trong bối cảnh hoạt động xuất nhập khẩu ngày càng đòi hỏi tốc độ, tính minh bạch và khả năng thích ứng với các quy định mới, những vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan có thể tác động trực tiếp đến chi phí, tiến độ sản xuất và năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.
Tại hội nghị, ông Nguyễn Thanh Bình – Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực II cho biết, mục tiêu của hội nghị là để doanh nghiệp trao đổi trực tiếp với cơ quan hải quan và các đơn vị liên quan về những khó khăn phát sinh trong quá trình thực hiện thủ tục hải quan, chính sách thuế đối với hàng hóa xuất nhập khẩu, công tác kiểm tra, giám sát hải quan và các quy định pháp luật liên quan.
Ông Bình nhấn mạnh, tinh thần xuyên suốt trong quan hệ Hải quan - Doanh nghiệp là xây dựng vai trò đối tác đồng hành, hướng tới đổi mới, hiệu quả và phát triển bền vững.
 |
| Ông Nguyễn Thanh Bình – Phó Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực II phát biểu tại hội nghị. Ảnh: Lạc Nguyên |
Tại hội nghị lần này, cơ quan Hải quan tiếp nhận và giải đáp hơn 28 nội dung kiến nghị của 23 doanh nghiệp. Các kiến nghị tập trung vào nhiều nhóm vấn đề có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất, kinh doanh như thủ tục tạm nhập tái xuất, tạm xuất tái nhập; hoàn thuế nhập khẩu đối với loại hình nhập sản xuất xuất khẩu (SXXK); nghĩa vụ thuế xuất khẩu khi đưa hàng vào kho ngoại quan; thủ tục cấp giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O); kiểm tra chuyên ngành trước thông quan; điều kiện nhập khẩu máy móc thiết bị đã qua sử dụng và quản lý các loại hàng hóa đặc thù.
Theo ông Nguyễn Thanh Bình, doanh nghiệp không chỉ là đối tượng phục vụ mà còn là đối tác quan trọng trong quá trình cải cách, hiện đại hóa ngành Hải quan.
“Mỗi khó khăn được nhận diện rõ, mỗi vướng mắc được xử lý kịp thời sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ, tạo thuận lợi cho dòng chảy hàng hóa và cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh của TP. Hồ Chí Minh” - ông Bình nói.
Một trong những vấn đề được doanh nghiệp quan tâm tại hội nghị là việc thống nhất thực hiện thủ tục trên môi trường điện tử nhằm rút ngắn thời gian thông quan.
Đại diện Công ty Cổ phần Lê Bảo Minh cho biết, theo Văn bản số 172 của Cục Xuất bản, In và Phát hành gửi Cục Hải quan ngày 09/09/2026, cơ quan này đề nghị thống nhất phương án để doanh nghiệp được nhận kết quả giấy phép dưới dạng điện tử, nhằm bảo đảm thủ tục hành chính được thực hiện hoàn toàn trên môi trường điện tử.
Tuy nhiên, doanh nghiệp phản ánh trong quá trình làm việc với Hải quan Khu vực I - Chi cục Hải quan Cát Lái, bản điện tử chưa được chấp nhận và doanh nghiệp vẫn phải chờ giấy phép bản giấy.
Theo doanh nghiệp, việc này làm kéo dài thời gian giải quyết thủ tục thông quan, ảnh hưởng đến hoạt động nhập khẩu. Do đó, doanh nghiệp kiến nghị cơ quan Hải quan xem xét chấp thuận sử dụng giấy phép điện tử để giảm thời gian xử lý hồ sơ.
Đại diện Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận cũng nêu khó khăn liên quan đến hoạt động xuất khẩu theo phương thức ký gửi cho đại lý nước ngoài.
Đại diện doanh nghiệp cho biết, với hình thức này, trị giá thanh toán chỉ được xác định sau từng lần bán hàng. Theo quy định doanh nghiệp tìm hiểu, khi thay đổi trị giá thanh toán, doanh nghiệp phải thực hiện sửa tờ khai để điều chỉnh trị giá hàng hóa. Tuy nhiên, do hàng hóa xuất khẩu có phát sinh thuế xuất khẩu, mỗi lần điều chỉnh trị giá sẽ dẫn đến thay đổi số thuế phải thực hiện.
Đặc thù của phương thức ký gửi là thời hạn hợp đồng có thể kéo dài khoảng một năm, đến cuối kỳ doanh nghiệp mới tổng hợp được toàn bộ trị giá hàng hóa thực tế đã bán. Vì vậy, doanh nghiệp đề xuất được thực hiện khai bổ sung một lần sau khi kết thúc thời hạn ký gửi nhằm giảm thủ tục phát sinh.
 |
| Đại diện Công ty Cổ phần Vàng bạc Đá quý Phú Nhuận nêu ý kiến tại hội nghị. Ảnh: Lạc Nguyên |
Ngoài hai ý kiến trên, hội nghị cũng tập trung xử lý nhóm vấn đề liên quan đến doanh nghiệp sản xuất xuất khẩu, kho ngoại quan và hoàn thuế.
Lãnh đạo Chi cục Hải quan khu vực II cùng các phòng chuyên môn đã trao đổi, làm rõ điều kiện phát sinh nghĩa vụ thuế xuất khẩu đối với hàng hóa của doanh nghiệp SXXK đưa vào kho ngoại quan; giải quyết kiến nghị hoàn thuế đối với loại hình nhập khẩu SXXK tại chỗ (mã loại hình A12) trước thời điểm 01/07/2026.
Cơ quan chức năng cũng hướng dẫn quy định cho phép doanh nghiệp FDI tồn trữ hàng hóa trong kho ngoại quan để bán cho doanh nghiệp chế xuất, đồng thời làm rõ mã loại hình tờ khai phù hợp và nghĩa vụ thuế khi doanh nghiệp chế xuất mua sắm các mặt hàng tiêu dùng từ thị trường nội địa.
Ở nhóm thủ tục tạm nhập tái xuất, đại diện Chi cục Hải quan khu vực II hướng dẫn doanh nghiệp về quy trình mở tờ khai đối ứng, kiểm hóa đối với hoạt động tạm xuất tái nhập trong nước để hiệu chuẩn thiết bị giữa các chi nhánh, cũng như thủ tục tạm nhập tái xuất phục vụ dịch vụ sửa chữa thiết bị.
Đối với hàng hóa đặc thù, cơ quan Hải quan đã giải đáp các vấn đề liên quan đến hồ sơ, điều kiện nhập khẩu máy móc đã qua sử dụng phục vụ hiệu chuẩn; sản phẩm công nghệ thông tin đã qua sử dụng thuộc danh mục cấm; máy photocopy có chức năng mật mã dân sự; hóa chất đặc thù phục vụ sản xuất dược chất, môi trường nuôi cấy tế bào trong lĩnh vực y tế và giấy ủy quyền nhập khẩu thuốc thú y.
Một nhóm vấn đề khác được doanh nghiệp quan tâm là thủ tục chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) và kiểm tra chất lượng trước thông quan.
Các doanh nghiệp phản ánh thời gian giải quyết thủ tục cấp C/O kéo dài từ 2 ngày lên 7 ngày sau khi chuyển giao thẩm quyền về Sở Công Thương. Đồng thời, doanh nghiệp kiến nghị xem xét bỏ bảng kê trừ lùi C/O đối với nguyên liệu sản xuất xuất khẩu đã được miễn thuế nhằm giảm khối lượng công việc hành chính.
Tại hội nghị, các cơ quan chức năng cũng hướng dẫn giải pháp xử lý trong kiểm tra chất lượng trước thông quan như đưa hàng hóa về kho bảo quản trong thời gian chờ kết quả kiểm tra nhà nước; xử lý việc hủy tờ khai quá 15 ngày do chậm cấp đơn đăng ký kiểm tra; tách và xuất bán trước phần hàng hóa thông thường đóng chung kiện với hàng thuộc diện kiểm tra chất lượng; sử dụng kết quả phân tích từ phòng thử nghiệm nước ngoài trong trường hợp cơ quan giám định trong nước chưa đáp ứng trang thiết bị chuyên sâu.
Về quản lý rủi ro và bảo hộ sở hữu trí tuệ, cơ quan Hải quan cũng giải đáp các trường hợp doanh nghiệp bị đánh giá lại mức độ tuân thủ, trong đó có tình huống doanh nghiệp bị hạ mức xếp hạng rủi ro từ mức 2 xuống mức 5 sau khi bị xử phạt do chưa cập nhật kịp thời các nghị định quản lý hóa chất mới.
| Tại hội nghị, cơ quan chức năng cũng hướng dẫn quy định bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ đối với linh kiện nhập khẩu không có ủy quyền thương hiệu từ hãng lớn; khẳng định không xử phạt doanh nghiệp trong trường hợp phát sinh tăng thuế do cơ quan Hải quan xây dựng lại trị giá tính thuế; hướng dẫn thủ tục từ chối nhận hàng do đối tác nước ngoài gửi nhầm và giải quyết kiến nghị liên quan đến việc đi riêng lẻ vận đơn MAWB/HAWB từ kho ngoại quan nhằm giảm chi phí cho doanh nghiệp logistics. |
