Tư nhân bứt tốc, quốc doanh nhập cuộc tăng vốn

Bước vào mùa Đại hội đồng cổ đông 2026, thông tin từ các ngân hàng cho thấy xu hướng nổi bật, đó là ưu tiên chia cổ tức bằng cổ phiếu thay vì tiền mặt; một số nhà băng kết hợp cả hai hình thức, nhưng vẫn nghiêng về chia bằng cổ phiếu, nhằm giữ lại nguồn lực, củng cố vốn điều lệ.

Động thái này phản ánh nhu cầu tăng cường “sức khỏe” tài chính, để đáp ứng các chuẩn mực an toàn vốn ngày càng khắt khe; đồng thời tạo dư địa cho tăng trưởng tín dụng.

Tại Đại hội đồng cổ đông diễn ra tuần qua, Ngân hàng NCB dự kiến phát hành thêm 1 tỷ cổ phiếu riêng lẻ, nâng vốn điều lệ lên 29.279 tỷ đồng quý II - III/2026, tương ứng tăng gần 52%.

MB lên kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 80.550 tỷ đồng lên tối đa 102.687 tỷ đồng. Ảnh: An Thư

Trong khi đó, một số ngân hàng tư nhân quy mô lớn thu hút sự chú ý khi đề xuất phát hành cổ phiếu từ nguồn vốn chủ sở hữu với tỷ lệ cao. Điển hình, VPBank dự kiến phát hành hơn 26%, qua đó, nâng vốn điều lệ lên 100.000 tỷ đồng, top đầu hệ thống. Song song, ngân hàng vẫn lên kế hoạch chi trả cổ tức tiền mặt 5%, tương đương khoảng 4.000 tỷ đồng.

Ở diễn biến khác, MB lên kế hoạch tăng vốn điều lệ từ 80.550 tỷ đồng lên tối đa 102.687 tỷ đồng, tương ứng tăng 27,5%; qua đó, có thể vượt Vietcombank (hiện 83.557 tỷ đồng), trở thành ngân hàng quy mô vốn lớn nhất hệ thống. Song song, ngân hàng vẫn dự kiến chi trả cổ tức tiền mặt 10%, tương đương khoảng 8.055 tỷ đồng, nhằm hài hòa lợi ích cổ đông.

Các ngân hàng này thuộc nhóm tăng vốn mạnh nhất khối tư nhân, khi cùng đặt mục tiêu tăng trưởng tín dụng cao, vượt mặt bằng chung thị trường (15%) khi dao động 30 - 35%.

Đáng chú ý, nhóm "big 4" cũng cho thấy sự chuyển động rõ rệt trong cuộc đua tăng vốn, không còn ở thế “chậm nhịp” như trước, đặc biệt với BIDV và VietinBank khi cùng đặt kế hoạch tăng trên 30%.

Còn nhớ tại mùa Đại hội đồng cổ đông 2025, cả ba ngân hàng lớn đều thông qua kế hoạch tăng vốn, nhưng đến cuối năm chỉ VietinBank hoàn tất khi phát hành gần 2,4 tỷ cổ phiếu, tăng 44,6%; còn Vietcombank và BIDV chưa triển khai xong.

Vietcombank đặt mục tiêu chào bán tối đa 6,5% cổ phiếu theo nghị quyết 2025 nhưng đến tháng 1/2026 mới bắt đầu triển khai. Tại đại hội 2026, ngân hàng dự kiến phát hành hơn 1 tỷ cổ phiếu, tăng vốn điều lệ thêm tối đa 10.687 tỷ đồng.

Trong khi đó, BIDV đặt kế hoạch tăng vốn khoảng 30,8% nhưng mới được chấp thuận tăng 2.641 tỷ đồng (3,8%) qua phát hành riêng lẻ, dự kiến thực hiện quý I/2026.

Còn VietinBank dự kiến tăng thêm khoảng 36,3% vốn điều lệ từ lợi nhuận giữ lại các năm 2023 - 2024, với tổng hơn 28.000 tỷ đồng, sau khi đã tăng mạnh năm 2025.

Đáng chú ý, bối cảnh năm nay có thêm "lực đẩy" chính sách từ Nghị quyết số 79-NQ/TW về phát triển kinh tế nhà nước (Nghị quyết 79), cho phép các ngân hàng quốc doanh giữ lại lợi nhuận sau thuế để tăng vốn, thay vì chia cổ tức tiền mặt nộp ngân sách như trước.

Củng cố bộ đệm vốn, tăng tốc tín dụng

Chia sẻ với cổ đông tại đại hội vừa diễn ra, bà Bùi Thị Thanh Hương - Chủ tịch Hội đồng quản trị NCB cho biết, năm 2021, khi tái cơ cấu, vốn điều lệ của NCB chỉ trên 4.100 tỷ đồng. Nếu hoàn tất phương án tăng vốn năm nay, NCB sẽ nâng vốn điều lệ gần 30.000 tỷ đồng.

"Đây là "điểm tựa" vô cùng quan trọng giúp chúng ta có được nền tảng về tài chính vững chắc, đặc biệt, đảm bảo từng bước đạt hệ số an toàn vốn theo quy định" - Chủ tịch NCB nêu rõ.

Cũng theo đánh giá của lãnh đạo NCB, việc chào bán 1 tỷ cổ phiếu riêng lẻ gần như với chi phí "0 đồng", giúp NCB có "điểm tựa" vốn điều lệ 30.000 tỷ đồng, thay vì phải đi vay với lãi suất 8%/năm, điều này cho thấy lợi thế rõ rệt về chi phí vốn. Đồng thời, quy mô 30.000 tỷ đồng so với tổng dư nợ cho vay dự kiến 130.000 tỷ đồng cuối năm (tăng 35%) tạo ra “đệm” tài chính vững chắc, giúp ngân hàng tự tin hơn.

Với MB, theo bà Nguyễn Thị Thanh Nga - Giám đốc Tài chính MB, trong nhiều năm qua, MB duy trì cơ chế chia cổ tức đều đặn, ổn định hàng năm, nhằm cân bằng lợi ích giữa ngân hàng và cổ đông, thay vì tích lũy toàn bộ lợi nhuận để tăng vốn cho ngân hàng. "Với tốc độ tăng trưởng tín dụng các năm trước khoảng 23 - 26%, các vấn đề vẫn nằm trong ngưỡng quản trị và hệ số an toàn vốn (CAR) luôn trên 11%" - bà Nga nhấn mạnh.

Tuy nhiên, giai đoạn 2025 - 2028, khi đẩy tốc độ tăng trưởng theo đề án nhận chuyển giao bắt buộc ở mức cao, MB sẽ phải tối ưu hóa tài sản có rủi ro để tiết kiệm vốn, nâng vốn điều lệ. Đồng thời, nghiên cứu triển khai Thông tư số 14/2025/TT-NHNN quy định tỷ lệ an toàn vốn (Thông tư 14) và đánh giá tài sản có rủi ro theo phương pháp IRB (phương pháp xếp hạng nội bộ). Qua đó, phản ánh đúng chất lượng tín dụng của MB.

Tại VietinBank, bà Phạm Thị Thanh Hoài - Thành viên Hội đồng quản trị VietinBank cho biết, ngân hàng rất mong chờ có thể sớm hiện thực hóa các định hướng và kế hoạch tại Nghị quyết 79 thời gian tới, qua đó, tạo điều kiện tăng vốn điều lệ. Ngân hàng VietinBank hướng tới triển khai hiệu quả Nghị quyết 79 và cũng là kế hoạch của ngân hàng, đó là trở thành một trong ít nhất ba ngân hàng nằm trong top 100 ngân hàng lớn nhất châu Á về tổng tài sản.