Ngành phân bón đón "mùa vàng" nhờ thuế giá trị gia tăng

Tùng Linh
(TBTCO) - Luật Thuế giá trị gia tăng số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đưa mặt hàng phân bón từ diện “không chịu thuế” sang chịu thuế suất 5%, được xem là một bước ngoặt quan trọng đối với ngành phân bón. Chỉ trong nửa năm qua, nhiều dự án đầu tư mới đã được kích hoạt.
aa

Kích hoạt chu kỳ đầu tư mới

Năm 2025, một trong những thương vụ mua bán - sáp nhập (M&A) đáng chú ý của ngành sản xuất là giao dịch mua lại Công ty TNHH Phân bón Hàn - Việt của Tổng Công ty Phân bón dầu khí Cà Mau (Đạm Cà Mau). Thương vụ này không chỉ giúp Đạm Cà Mau mở rộng quy mô sản xuất, mà còn mang lại hiệu quả tài chính rõ rệt.

Theo báo cáo của Đạm Cà Mau, sản lượng xuất NPK trong 11 tháng năm 2025 đạt 222.780 tấn, tăng gần 22% so với cùng kỳ năm trước và vượt kế hoạch cả năm. Công suất sản xuất NPK tăng hơn gấp đôi nhờ khai thác hiệu quả nhà máy mới sau M&A, qua đó đẩy mạnh trụ cột tăng trưởng thứ hai bên cạnh mảng phân urê, đồng thời cải thiện tính ổn định của lợi nhuận.

Ngành phân bón đón
Chính sách thuế GTGT mới được kỳ vọng hỗ trợ tích cực cho dòng tiền và hiệu quả hoạt động của doanh nghiêp phân bón từ nửa cuối năm 2025 trở đi. Ảnh Tư liệu

Không chỉ mở rộng đầu tư qua kênh M&A, nhiều doanh nghiệp bắt đầu triển khai dự án xây dựng nhà máy mới. Ngày 19/12/2025, cùng với hơn 200 công trình trọng điểm được tổ chức khởi công, khánh thành đồng loạt trên cả nước, DAP - Vinachem khởi công dự án đầu tư chiều sâu công nghệ, nâng cao chất lượng axit phosphoric và sản xuất phân bón MAP công suất 60.000 tấn/năm.

Dự án này mang ý nghĩa chiến lược đối với DAP - Vinachem khi mở ra hướng phát triển các dòng sản phẩm hóa chất tinh khiết, phục vụ công nghiệp điện tử, bán dẫn và chế biến đất hiếm. Tại lễ khởi công, ông Phùng Quang Hiệp - Chủ tịch HĐTV Tập đoàn Hóa chất Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu triển khai quyết liệt, rút ngắn tiến độ xuống còn 10 tháng để sớm đưa sản phẩm ra thị trường.

Trước đó, Công ty cổ phần Supe Phốt phát và Hóa chất Lâm Thao (LAS) cũng đã khởi công dự án dây chuyền sản xuất SOP công suất 20.000 tấn/năm, kèm theo sản phẩm phụ là 24.000 tấn axit clohydric/năm. Ngoài ra, công ty này còn đang chuẩn bị đầu tư dây chuyền sản xuất phèn nhôm công suất 10.000 tấn/năm để phục vụ mảng xử lý nước, góp phần mở rộng lĩnh vực hóa chất công nghiệp.

Sau nửa năm áp dụng Luật Thuế GTGT mới (từ tháng 7/2025), doanh nghiệp phân bón được khấu trừ thuế GTGT đối với chi phí khí đầu vào, nhờ đó không chỉ cải thiện biên lợi nhuận, mà còn có dư địa tài chính để khởi động chu kỳ đầu tư mới, nâng cao năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững hơn trong trung và dài hạn.

Xu hướng đầu tư các dự án mới tại nhóm doanh nghiệp phân bón tăng lên sau những thay đổi tại Luật Thuế giá trị gia tăng (GTGT) số 48/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, đưa mặt hàng phân bón từ diện “không chịu thuế” sang chịu thuế suất 5%.

Theo chuyên gia phân tích của Mirae Asset, chính sách thuế GTGT mới được kỳ vọng hỗ trợ tích cực cho dòng tiền và hiệu quả hoạt động của doanh nghiêp phân bón từ nửa cuối năm 2025 trở đi. Riêng tại LAS, vị chuyên gia này ước tính, doanh nghiệp có thể tiết giảm khoảng 20 tỷ đồng chi phí sản xuất mỗi năm nhờ được khấu trừ thuế GTGT đầu vào, qua đó cải thiện biên lợi nhuận và tăng sức cạnh tranh với phân bón nhập khẩu cũng như tích luỹ để đẩy mạnh đầu tư.

Triển vọng sáng trong năm 2026

Tổng Công ty Phân bón và Hóa chất Dầu khí (Đạm Phú Mỹ) trong năm 2025 cũng đi theo chiến lược đa dạng hóa, tập trung vào việc mở rộng các dòng sản phẩm mới. Lãnh đạo Đạm Phú Mỹ cho biết, sản lượng kinh doanh các sản phẩm thương mại, nhập khẩu và sản phẩm mới trong năm 2025 chiếm tới 27% tổng sản lượng tiêu thụ.

Theo thông tin tại Hội nghị Tổng kết hoạt động sản xuất, kinh doanh năm 2025, doanh thu của Đạm Phú Mỹ trong năm nay ước vượt 16.000 tỷ đồng, tăng xấp xỉ 19% so với năm 2024. Bên cạnh đó, nhiều thách thức được lãnh đạo Tổng Công ty chỉ ra, như cạnh tranh gay gắt từ phân bón nhập khẩu giá rẻ và biến động thời tiết cực đoan trong nửa cuối năm. Dù vậy, tổng sản lượng sản xuất năm 2025 của Đạm Phú Mỹ vẫn đạt gần 1,18 triệu tấn, trong đó sản lượng NPK Phú Mỹ tăng tới 155% so với năm trước.

Tương tự, Đạm Cà Mau tiếp tục ghi nhận kết quả vượt xa kế hoạch năm 2025, dù đã điều chỉnh tăng mạnh kế hoạch tài chính vào đầu tháng 12/2025. Doanh thu hợp nhất năm 2025 của Đạm Cà Mau ước đạt trên 16.500 tỷ đồng, tăng 18% so với năm trước. Đối với công ty mẹ, doanh thu nhích nhẹ so với mục tiêu, nhưng lợi nhuận trước thuế đạt khoảng 2.151 tỷ đồng, vượt hơn 34% kế hoạch.

Về kế hoạch trong năm 2026, Đạm Cà Mau dự kiến tổng nhu cầu vốn đầu tư khoảng 734 tỷ đồng, toàn bộ dành cho đầu tư xây dựng cơ bản và mua sắm tài sản, trang thiết bị. Đồng thời, lãnh đạo doanh nghiệp cũng đặt mục tiêu chủ động tìm kiếm cơ hội đầu tư chiều sâu và M&A phù hợp, hướng tới mở rộng hệ sinh thái kinh doanh. Trong khi đó, Lãnh đạo Đạm Phú Mỹ cũng hé lộ về khả năng chuẩn bị và “đón đầu” triển khai các dự án mới trong thời gian tới.

Nhìn chung, bức tranh ngành phân bón năm 2026 được đánh giá tích cực hơn, dù vẫn còn không ít thách thức. Theo ông Mai Duy Anh - chuyên gia phân tích của MB, ngành phân bón nội địa bước vào năm 2026 với nhiều gam màu tươi sáng hơn, khi nhu cầu phân bón tiếp tục tăng nhờ giá nông sản duy trì ở mức tốt. Giá urê thế giới được dự báo giữ quanh mức 400 - 450 USD/tấn do cung cầu không biến động lớn, trong khi nhu cầu tăng nhẹ tại các khu vực như Nam Á, Đông Nam Á và Nam Mỹ.

Dự báo giai đoạn 2025 - 2026, tỷ trọng xuất khẩu phân bón của Việt Nam duy trì khoảng 14,3% tổng sản lượng tiêu thụ, trong bối cảnh nhu cầu phân bón toàn cầu tăng 2,2% (theo dự báo của Hiệp hội Phân bón quốc tế), đạt khoảng 205 triệu tấn.

Cùng đó, chuyên gia từ MBS cũng nhấn mạnh chính sách thuế GTGT đầu ra 5% chính thức có hiệu lực từ giữa năm 2025 sẽ tiếp tục giúp các doanh nghiệp nội địa gia tăng tính cạnh tranh trong năm 2026.

Năm 2026, ngành phân bón được kỳ vọng bước vào giai đoạn “gieo hạt tốt” cho một chu kỳ tăng trưởng ổn định hơn. Những doanh nghiệp biết tận dụng hiệu quả chính sách thuế mới, chủ động đầu tư chiều sâu và đa dạng hóa chuỗi giá trị có thể xây dựng lợi thế, sẵn sàng gặt hái “mùa vàng” trong các năm tiếp theo.

Biên lợi nhuận gộp phụ thuộc yếu tố đầu vào

Trong nhóm các doanh nghiệp niêm yết ngành phân bón, Đạm Cà Mau, Đạm Phú Mỹ và Đạm Hà Bắc là các công ty có tỷ trọng doanh thu lớn từ sản xuất phân urê. Nhóm này thường sở hữu biên lợi nhuận gộp cao hơn, nhưng biến động mạnh theo giá khí - yếu tố đầu vào quan trọng nhất trong sản xuất urê.

Ngược lại, các doanh nghiệp chuyên về NPK như Supe Lâm Thao hay Phân bón Bình Điền duy trì biên lợi nhuận ổn định hơn qua các năm nhờ giá nguyên vật liệu đầu vào ít biến động hơn so với khí. Dù quy mô và lợi nhuận tuyệt đối nhỏ hơn nhóm urê, các doanh nghiệp NPK lại thể hiện khả năng chống chịu tốt hơn trước biến động chu kỳ.

Từ cuối năm 2024, biên lợi nhuận gộp của nhiều doanh nghiệp phân bón lớn trên thị trường chứng khoán đã có dấu hiệu phục hồi. Sang năm 2026, hầu hết doanh nghiệp được kỳ vọng ghi nhận tăng trưởng lợi nhuận nhẹ nhờ môi trường kinh doanh thuận lợi, dù rủi ro biến động giá khí vẫn là yếu tố cần theo dõi.

Tùng Linh

Đọc thêm

Tập đoàn Phenikaa cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm hỏi, tri ân cô giáo Hoàng Thị Hiền - người xả thân vì học trò

Tập đoàn Phenikaa cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo thăm hỏi, tri ân cô giáo Hoàng Thị Hiền - người xả thân vì học trò

(TBTCO) - Nhân dịp Ngày Nhà giáo Việt Nam 20/11/2026, tại Bệnh viện Đa khoa Cửa Đông (Nghệ An), Tập đoàn Phenikaa, cùng đoàn công tác Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đến thăm hỏi, động viên cô giáo Hoàng Thị Hiền, giáo viên Trường Mầm non Phú Sơn - người đã không quản hiểm nguy, lao mình cứu học trò khỏi tai nạn giao thông. Giữa những ngày cả nước hướng về các thầy cô, câu chuyện của cô Hiền nhắc mỗi chúng ta nhớ rằng: phía sau mỗi bài học là một trái tim sẵn sàng hy sinh vì học trò.
Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

Phát hiện lô hàng dâu tây dư lượng thuốc bảo vệ thực vật, Hải quan siết kiểm soát nhập khẩu

(TBTCO) - Một lô dâu tây tươi nhập khẩu bị phát hiện có dư lượng Cypermethrin cao gần 6 lần, Deltamethrin gần 2 lần giới hạn cho phép. Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị chủ động kiểm soát thủ tục đối với các lô hàng liên quan, tăng cường kiểm tra nhằm ngăn nguy cơ mất an toàn thực phẩm.
Nâng cao hiểu biết, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật thuế cho doanh nghiệp

Nâng cao hiểu biết, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật thuế cho doanh nghiệp

Trước những yêu cầu ngày càng cao về tuân thủ nghĩa vụ thuế, minh bạch tài chính, doanh nghiệp cần nâng cao năng lực quản trị, chủ động kiểm soát tuân thủ pháp luật và phòng ngừa rủi ro trong hoạt động kinh doanh. Đây là nội dung được đặt ra tại Hội nghị đối thoại về chính sách tài chính, thuế và giải quyết tranh chấp kinh doanh, tổ chức ngày 20/11 tại Hà Nội.
Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

Thanh tra chỉ ra thiếu sót trong quản lý, theo dõi hợp đồng xuất khẩu tại Công ty Tỷ Xuân

(TBTCO) - Theo thông báo kết luận thanh tra của Ngân hàng Nhà nước chi nhánh Khu vực 14, công tác quản lý, theo dõi thực hiện hợp đồng thương mại xuất khẩu tại Công ty TNHH Tỷ Xuân còn thiếu sót kỹ thuật, chưa thực hiện tính, thu lãi chậm trả theo thỏa thuận.
TikTok PayLater đến gần người dùng qua TikTok Shop Fun Fest 2026

TikTok PayLater đến gần người dùng qua TikTok Shop Fun Fest 2026

(TBTCO) - Vừa qua, TikTok Shop Fun Fest 2026 đã mang đến cơ hội trải nghiệm trực tiếp và đăng ký TikTok PayLater - phương thức mua trước, trả sau trên TikTok Shop do VietCredit vận hành tại Việt Nam.
AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, cùng VINASME kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phía Nam

AgriS đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất, cùng VINASME kiến tạo hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phía Nam

(TBTCO) - Công ty cổ phần Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS) vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất do Chủ tịch nước tặng thưởng, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong sản xuất, kinh doanh và hoạt động vì cộng đồng, cùng những đóng góp cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Cùng dịp, bà Đặng Huỳnh Ức My, Phó Chủ tịch Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Việt Nam (VINASME), Chủ tịch HĐQT AgriS vinh dự đón nhận Huân chương Lao động hạng Ba.
Tập đoàn Hòa Phát: Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, theo bảng xếp hạng VNR500

Tập đoàn Hòa Phát: Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam, theo bảng xếp hạng VNR500

(TBTCO) - Vietnam Report phối hợp cùng Báo VietNamNet công bố Bảng xếp hạng VNR500 - Top 500 Doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2026. Tập đoàn Hòa Phát được vinh danh doanh nghiệp tư nhân lớn thứ 2 Việt Nam và Top 10 doanh nghiệp lớn nhất cả nước. Theo đó, Hòa Phát 5 năm liên tiếp (2022 - 2026) nằm trong Top 2 doanh nghiệp tư nhân lớn nhất Việt Nam.
Hải quan Việt Nam - Lào chia sẻ kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan

Hải quan Việt Nam - Lào chia sẻ kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan

(TBTCO) - Trong hai ngày 17 - 18/11/2026, Hải quan Việt Nam và Hải quan Lào tổ chức chương trình làm việc, trao đổi kinh nghiệm về kiểm tra sau thông quan (hậu kiểm) tại Hà Nội và Bắc Ninh, trong khuôn khổ Kế hoạch hợp tác năm 2026 giữa cơ quan Hải quan hai nước.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều