Ngày hội của dân chủ và trách nhiệm công dân

TS. Nguyễn Sĩ Dũng
Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới. Đây vừa là một sự kiện chính trị quan trọng, vừa là ngày hội lớn của nền dân chủ Việt Nam, khi quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện trực tiếp và sinh động qua từng lá phiếu.
aa

Trong một nhà nước pháp quyền, quyền lực nhà nước bắt nguồn từ nhân dân và được trao gửi thông qua bầu cử. Vì vậy, mỗi cuộc bầu cử là thời khắc đặc biệt khi nhân dân trực tiếp tham gia kiến tạo các thiết chế quyền lực của đất nước mình. Ngày bầu cử vì thế chính là ngày quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện rõ ràng và trọn vẹn nhất.

Ngày hội của dân chủ và trách nhiệm công dân

Cử tri tại đặc khu Trường Sa bỏ phiếu. (tỉnh Khánh Hòa). Ảnh: VGP/Phúc Khang.

Bầu cử - nền tảng của quyền lực nhà nước

Trong một nhà nước pháp quyền hiện đại, quyền lực nhà nước không phải là thứ tự thân có sẵn. Nó được hình thành từ sự ủy quyền của nhân dân và được trao gửi thông qua lá phiếu. Chính vì vậy, bầu cử là cơ chế quan trọng để ý chí và nguyện vọng của nhân dân chuyển hóa thành quyền lực nhà nước, tạo nên nền tảng chính trị- pháp lý cho sự vận hành của bộ máy công quyền.

Từ góc nhìn ấy, có thể nói rằng lá phiếu của cử tri chính là điểm khởi đầu của quyền lực nhà nước. Khi cử tri lựa chọn những người đại diện cho mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân, họ không chỉ lựa chọn những cá nhân cụ thể, mà còn lựa chọn những người sẽ thay mặt mình tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và của địa phương.

Quốc hội và Hội đồng nhân dân, với tư cách là các thiết chế đại diện, chỉ có thể thực sự phát huy vai trò khi được xây dựng trên nền tảng niềm tin và sự ủy quyền của nhân dân.

Trong một nền dân chủ hiện đại, quyền lực không bắt đầu từ mệnh lệnh, mà bắt đầu từ lá phiếu của nhân dân. Chính vì vậy, mỗi cuộc bầu cử là một sự kiện mang ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống chính trị của quốc gia.

Ngày hội của sự tham gia và niềm tin xã hội

Ở Việt Nam, bầu cử từ lâu đã trở thành một ngày hội của toàn dân, ngày hội non sông. Hình ảnh những dòng người đi bỏ phiếu từ sáng sớm ở khắp các địa phương, từ đô thị đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền núi, đã trở thành biểu tượng quen thuộc của đời sống chính trị- xã hội.

Không khí phấn khởi và trách nhiệm trong mỗi kỳ bầu cử phản ánh một thực tế quan trọng: người dân không đứng ngoài đời sống chính trị, mà tham gia vào đó bằng chính quyền công dân của mình.

Ngày bầu cử vì thế không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Đó là ngày mà mỗi người dân cảm nhận rõ ràng hơn vai trò của mình đối với đất nước. Đó cũng là ngày mà tinh thần cộng đồng và sự gắn kết xã hội được khơi dậy mạnh mẽ, khi hàng triệu cử tri cùng thực hiện một hành động chung vì lợi ích chung của quốc gia.

Khi hàng triệu cử tri cùng đi bỏ phiếu, đó không chỉ là hành động cá nhân, mà là biểu hiện sinh động của sức mạnh đoàn kết dân tộc. Sự hưởng ứng và tham gia rộng rãi của cử tri vừa góp phần bảo đảm tính đại diện của các cơ quan dân cử, vừa tạo nên một nguồn lực chính trị - xã hội quan trọng cho sự ổn định và phát triển của đất nước.

Trách nhiệm công dân trong lựa chọn đại biểu

Bầu cử không chỉ là quyền của mỗi công dân, mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng và tương lai của đất nước. Lá phiếu thể hiện ý chí cá nhân, nhưng cũng thể hiện sự cân nhắc và lựa chọn có trách nhiệm của mỗi cử tri đối với những người sẽ đại diện cho mình.

Chính vì vậy, việc tham gia bầu cử vừa là một nghĩa vụ pháp lý, vừa là một hành động chính trị có ý nghĩa sâu sắc.

Mỗi cử tri, trước khi bỏ phiếu, đều có thể dành thời gian tìm hiểu về các ứng cử viên, về năng lực, phẩm chất và trách nhiệm của họ. Sự lựa chọn sáng suốt của cử tri sẽ góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng của các cơ quan dân cử.

Mỗi lá phiếu hôm nay không chỉ lựa chọn các đại biểu, mà còn góp phần lựa chọn con đường phát triển của đất nước trong tương lai.

Thực tiễn cho thấy chất lượng hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của các đại biểu. Những đại biểu có năng lực, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao sẽ giúp các cơ quan dân cử thực hiện tốt hơn chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương.

Khi trách nhiệm công dân trở thành sức mạnh quốc gia

Sự tham gia tích cực của cử tri tạo nên nền tảng quan trọng cho sự vận hành hiệu quả của bộ máy nhà nước. Một bộ máy được hình thành trên cơ sở sự ủy quyền rộng rãi của nhân dân sẽ có tính chính danh cao, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện các chính sách phát triển và giải quyết những vấn đề lớn của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, vai trò của các thiết chế đại diện càng trở nên quan trọng. Những quyết sách về phát triển kinh tế- xã hội, về hoàn thiện thể chế, về nâng cao chất lượng quản trị quốc gia đều gắn chặt với hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Và đằng sau các thiết chế ấy chính là sự lựa chọn sáng suốt của cử tri.

Một nền dân chủ mạnh không chỉ cần những thiết chế tốt, mà còn cần những công dân tích cực tham gia vào đời sống chính trị của đất nước. Khi mỗi công dân ý thức đầy đủ về quyền và trách nhiệm của mình, nền tảng dân chủ của quốc gia sẽ được củng cố vững chắc hơn.

Gửi gắm niềm tin qua từng lá phiếu

Ngày 15/3/2026 vì thế không chỉ là ngày bầu cử. Đó là ngày mà mỗi công dân Việt Nam trực tiếp tham gia vào việc định hình bộ máy đại diện của đất nước. Đó là ngày mà quyền công dân được thể hiện một cách rõ ràng và ý nghĩa nhất.

Khi mỗi lá phiếu được trao đi với trách nhiệm và niềm tin, nền dân chủ sẽ được củng cố, và tương lai của đất nước sẽ được xây dựng trên nền tảng vững chắc hơn.

Ngày hội bầu cử vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần làm chủ và trách nhiệm công dân- những giá trị cốt lõi làm nên sức mạnh của quốc gia./.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng
baochinhphu.vn

Đọc thêm

Chính sách tài khóa mở rộng phải gắn với hiệu quả giải ngân

Chính sách tài khóa mở rộng phải gắn với hiệu quả giải ngân

(TBTCO) - Bức tranh kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026 ghi nhận mức tăng trưởng GDP 8,18%, cao nhất trong ít nhất 15 năm trở lại đây. Song đằng sau các con số ấn tượng là những vấn đề lớn cần có lời giải phù hợp, từ nhập siêu, cân đối tiền tệ, sức khỏe doanh nghiệp cho đến thu chi ngân sách và đặc biệt là hiệu quả giải ngân đầu tư công trong bối cảnh chính sách tài khóa mở rộng.
Kinh tế 6 tháng: 5 vấn đề đằng sau con số tăng trưởng

Kinh tế 6 tháng: 5 vấn đề đằng sau con số tăng trưởng

(TBTCO) - Sáng ngày 9/7, Viện Kinh tế Việt Nam và Thế giới (thuộc Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam) đã tổ chức Hội thảo khoa học với chủ đề “Kinh tế Việt Nam 6 tháng đầu năm 2026: Thách thức, động lực và triển vọng phát triển”. Hội thảo tập trung mổ xẻ bức tranh kinh tế vĩ mô, nhận diện những rủi ro tiềm ẩn, từ đó tìm kiếm các giải pháp phát triển cho nửa cuối năm.
Thu hút đầu tư trong và ngoài nước cho thăm dò, khai thác dầu khí

Thu hút đầu tư trong và ngoài nước cho thăm dò, khai thác dầu khí

(TBTCO) - Luật Dầu khí được đề xuất sửa đổi để tạo điều kiện thuận lợi hơn nữa cho Petrovietnam và các nhà thầu nhằm gia tăng sản lượng khai thác, hiệu quả đầu tư, đóng góp cho tăng trưởng đất nước, góp phần đảm bảo chủ quyền trên biển và an ninh năng lượng quốc gia.
Thủ tướng yêu cầu quyết tâm cao nhất để hoàn thành mục tiêu Chiến dịch 500 ngày đêm

Thủ tướng yêu cầu quyết tâm cao nhất để hoàn thành mục tiêu Chiến dịch 500 ngày đêm

(TBTCO) - Tại Công điện số 45/CĐ-TTg, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan và địa phương tập trung với quyết tâm cao nhất, hành động quyết liệt nhất nhằm hoàn thành và vượt các chỉ tiêu đề ra của Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh thực hiện tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Nội phải kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Nội phải kiên định mục tiêu tăng trưởng hai con số

(TBTCO) - Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu Hà Nội coi mục tiêu tăng trưởng hai con số là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đồng thời xây dựng lại kịch bản tăng trưởng cụ thể đến từng ngành, từng cấp. Cùng với việc ghi nhận những kết quả đạt được trong 6 tháng đầu năm, Tổng Bí thư nhấn mạnh Thành phố cần khơi thông nguồn lực, thúc đẩy đầu tư, phát triển khoa học - công nghệ và giải quyết hiệu quả các vấn đề dân sinh để tạo động lực phát triển mới.
Việt Nam viện trợ nhân đạo khẩn cấp 300.000 USD giúp Venezuela khắc phục động đất kép

Việt Nam viện trợ nhân đạo khẩn cấp 300.000 USD giúp Venezuela khắc phục động đất kép

(TBTCO) - Bộ Ngoại giao Việt Nam ngày 8/7 thông tin, Việt Nam đã viện trợ nhân đạo khẩn cấp số tiền 300.000 USD (tương đương khoảng 7,9 tỷ đồng) để giúp Chính phủ và nhân dân Venezuela khắc phục thảm họa động đất kép hồi cuối tháng 6.
Bí thư Thành ủy Hà Nội: Hành động quyết liệt để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026

Bí thư Thành ủy Hà Nội: Hành động quyết liệt để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng năm 2026

(TBTCO) - Tiếp thu chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với Ban Thường vụ Thành ủy Hà Nội chiều 8/7, Bí thư Thành ủy Trần Đức Thắng khẳng định thành phố sẽ cụ thể hóa ngay các chỉ đạo thành chương trình hành động, điều chỉnh kịch bản tăng trưởng, nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện và quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu kinh tế - xã hội năm 2026, đồng thời tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững trong giai đoạn tiếp theo.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước trình Quốc thư

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp Đại sứ các nước trình Quốc thư

Ngày 6/7, tại Phủ Chủ tịch, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp các Đại sứ Đặc mệnh toàn quyền các nước Bồ Đào Nha, Iran, Mông Cổ, Hoa Kỳ, Myanmar nhân dịp các Đại sứ trình Quốc thư, chính thức bắt đầu nhiệm kỳ công tác tại Việt Nam.
Xem thêm