Ngày hội của dân chủ và trách nhiệm công dân

TS. Nguyễn Sĩ Dũng
Ngày 15/3/2026, cử tri cả nước tham gia bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ mới. Đây vừa là một sự kiện chính trị quan trọng, vừa là ngày hội lớn của nền dân chủ Việt Nam, khi quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện trực tiếp và sinh động qua từng lá phiếu.
aa

Trong một nhà nước pháp quyền, quyền lực nhà nước bắt nguồn từ nhân dân và được trao gửi thông qua bầu cử. Vì vậy, mỗi cuộc bầu cử là thời khắc đặc biệt khi nhân dân trực tiếp tham gia kiến tạo các thiết chế quyền lực của đất nước mình. Ngày bầu cử vì thế chính là ngày quyền làm chủ của nhân dân được thể hiện rõ ràng và trọn vẹn nhất.

Ngày hội của dân chủ và trách nhiệm công dân

Cử tri tại đặc khu Trường Sa bỏ phiếu. (tỉnh Khánh Hòa). Ảnh: VGP/Phúc Khang.

Bầu cử - nền tảng của quyền lực nhà nước

Trong một nhà nước pháp quyền hiện đại, quyền lực nhà nước không phải là thứ tự thân có sẵn. Nó được hình thành từ sự ủy quyền của nhân dân và được trao gửi thông qua lá phiếu. Chính vì vậy, bầu cử là cơ chế quan trọng để ý chí và nguyện vọng của nhân dân chuyển hóa thành quyền lực nhà nước, tạo nên nền tảng chính trị- pháp lý cho sự vận hành của bộ máy công quyền.

Từ góc nhìn ấy, có thể nói rằng lá phiếu của cử tri chính là điểm khởi đầu của quyền lực nhà nước. Khi cử tri lựa chọn những người đại diện cho mình trong Quốc hội và Hội đồng nhân dân, họ không chỉ lựa chọn những cá nhân cụ thể, mà còn lựa chọn những người sẽ thay mặt mình tham gia quyết định những vấn đề quan trọng của đất nước và của địa phương.

Quốc hội và Hội đồng nhân dân, với tư cách là các thiết chế đại diện, chỉ có thể thực sự phát huy vai trò khi được xây dựng trên nền tảng niềm tin và sự ủy quyền của nhân dân.

Trong một nền dân chủ hiện đại, quyền lực không bắt đầu từ mệnh lệnh, mà bắt đầu từ lá phiếu của nhân dân. Chính vì vậy, mỗi cuộc bầu cử là một sự kiện mang ý nghĩa sâu sắc đối với đời sống chính trị của quốc gia.

Ngày hội của sự tham gia và niềm tin xã hội

Ở Việt Nam, bầu cử từ lâu đã trở thành một ngày hội của toàn dân, ngày hội non sông. Hình ảnh những dòng người đi bỏ phiếu từ sáng sớm ở khắp các địa phương, từ đô thị đến nông thôn, từ miền xuôi đến miền núi, đã trở thành biểu tượng quen thuộc của đời sống chính trị- xã hội.

Không khí phấn khởi và trách nhiệm trong mỗi kỳ bầu cử phản ánh một thực tế quan trọng: người dân không đứng ngoài đời sống chính trị, mà tham gia vào đó bằng chính quyền công dân của mình.

Ngày bầu cử vì thế không chỉ mang ý nghĩa pháp lý mà còn mang ý nghĩa xã hội sâu sắc. Đó là ngày mà mỗi người dân cảm nhận rõ ràng hơn vai trò của mình đối với đất nước. Đó cũng là ngày mà tinh thần cộng đồng và sự gắn kết xã hội được khơi dậy mạnh mẽ, khi hàng triệu cử tri cùng thực hiện một hành động chung vì lợi ích chung của quốc gia.

Khi hàng triệu cử tri cùng đi bỏ phiếu, đó không chỉ là hành động cá nhân, mà là biểu hiện sinh động của sức mạnh đoàn kết dân tộc. Sự hưởng ứng và tham gia rộng rãi của cử tri vừa góp phần bảo đảm tính đại diện của các cơ quan dân cử, vừa tạo nên một nguồn lực chính trị - xã hội quan trọng cho sự ổn định và phát triển của đất nước.

Trách nhiệm công dân trong lựa chọn đại biểu

Bầu cử không chỉ là quyền của mỗi công dân, mà còn là trách nhiệm đối với cộng đồng và tương lai của đất nước. Lá phiếu thể hiện ý chí cá nhân, nhưng cũng thể hiện sự cân nhắc và lựa chọn có trách nhiệm của mỗi cử tri đối với những người sẽ đại diện cho mình.

Chính vì vậy, việc tham gia bầu cử vừa là một nghĩa vụ pháp lý, vừa là một hành động chính trị có ý nghĩa sâu sắc.

Mỗi cử tri, trước khi bỏ phiếu, đều có thể dành thời gian tìm hiểu về các ứng cử viên, về năng lực, phẩm chất và trách nhiệm của họ. Sự lựa chọn sáng suốt của cử tri sẽ góp phần trực tiếp nâng cao chất lượng của các cơ quan dân cử.

Mỗi lá phiếu hôm nay không chỉ lựa chọn các đại biểu, mà còn góp phần lựa chọn con đường phát triển của đất nước trong tương lai.

Thực tiễn cho thấy chất lượng hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân phụ thuộc rất lớn vào chất lượng của các đại biểu. Những đại biểu có năng lực, bản lĩnh và tinh thần trách nhiệm cao sẽ giúp các cơ quan dân cử thực hiện tốt hơn chức năng lập pháp, giám sát và quyết định các vấn đề quan trọng của đất nước và địa phương.

Khi trách nhiệm công dân trở thành sức mạnh quốc gia

Sự tham gia tích cực của cử tri tạo nên nền tảng quan trọng cho sự vận hành hiệu quả của bộ máy nhà nước. Một bộ máy được hình thành trên cơ sở sự ủy quyền rộng rãi của nhân dân sẽ có tính chính danh cao, từ đó tạo điều kiện thuận lợi để thực hiện các chính sách phát triển và giải quyết những vấn đề lớn của đất nước.

Trong bối cảnh Việt Nam đang bước vào một giai đoạn phát triển mới với nhiều cơ hội và thách thức đan xen, vai trò của các thiết chế đại diện càng trở nên quan trọng. Những quyết sách về phát triển kinh tế- xã hội, về hoàn thiện thể chế, về nâng cao chất lượng quản trị quốc gia đều gắn chặt với hoạt động của Quốc hội và Hội đồng nhân dân các cấp. Và đằng sau các thiết chế ấy chính là sự lựa chọn sáng suốt của cử tri.

Một nền dân chủ mạnh không chỉ cần những thiết chế tốt, mà còn cần những công dân tích cực tham gia vào đời sống chính trị của đất nước. Khi mỗi công dân ý thức đầy đủ về quyền và trách nhiệm của mình, nền tảng dân chủ của quốc gia sẽ được củng cố vững chắc hơn.

Gửi gắm niềm tin qua từng lá phiếu

Ngày 15/3/2026 vì thế không chỉ là ngày bầu cử. Đó là ngày mà mỗi công dân Việt Nam trực tiếp tham gia vào việc định hình bộ máy đại diện của đất nước. Đó là ngày mà quyền công dân được thể hiện một cách rõ ràng và ý nghĩa nhất.

Khi mỗi lá phiếu được trao đi với trách nhiệm và niềm tin, nền dân chủ sẽ được củng cố, và tương lai của đất nước sẽ được xây dựng trên nền tảng vững chắc hơn.

Ngày hội bầu cử vì thế không chỉ là một sự kiện chính trị quan trọng, mà còn là biểu hiện sinh động của tinh thần làm chủ và trách nhiệm công dân- những giá trị cốt lõi làm nên sức mạnh của quốc gia./.

TS. Nguyễn Sĩ Dũng
baochinhphu.vn

Đọc thêm

Thủ tướng: Khoa học công nghệ đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng

Thủ tướng: Khoa học công nghệ đóng góp trực tiếp cho tăng trưởng

Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh, khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số không còn là "động lực bổ trợ" mà phải trở thành "động lực chủ yếu, trực tiếp", đo đếm được bằng kết quả tăng trưởng, đặc biệt là đóng góp trực tiếp cho tăng năng suất, tăng năng lực cạnh tranh của nền kinh tế.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật phải là một chỉnh thể thống nhất

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Xây dựng pháp luật và thực thi pháp luật phải là một chỉnh thể thống nhất

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, kết quả xây dựng và thực thi pháp luật phải được đo bằng những “điểm nghẽn” được tháo gỡ, chi phí tuân thủ giảm, nguồn lực được khơi thông, kỷ luật, kỷ cương được tăng cường và quyền, lợi ích hợp pháp của nhân dân, doanh nghiệp được bảo đảm, kinh tế - xã hội phát triển…
Đề nghị rà soát kỹ mức phạt lên tới 3 tỷ đồng trong định danh điện tử

Đề nghị rà soát kỹ mức phạt lên tới 3 tỷ đồng trong định danh điện tử

(TBTCO) - Đại biểu Nguyễn Minh Tâm đề nghị rà soát kỹ đề xuất phạt tối đa 1,5 tỷ đồng đối với cá nhân và 3 tỷ đồng đối với tổ chức vi phạm về định danh, xác thực điện tử. Theo đại biểu, cần làm rõ cơ sở pháp lý, tính tương xứng của mức phạt và tránh chồng chéo với chế tài trong các luật liên quan.
Mở rộng không gian hợp tác kinh tế Việt Nam - Canada

Mở rộng không gian hợp tác kinh tế Việt Nam - Canada

(TBTCO) - Quan hệ Việt Nam - Canada đang đứng trước dư địa lớn để chuyển từ tăng trưởng thương mại sang mở rộng đầu tư, công nghệ, năng lượng và chuỗi cung ứng, trên nền tảng CPTPP và những thế mạnh bổ trợ ngày càng rõ nét giữa hai nền kinh tế.
Chủ tịch Quốc hội: Không lấy tiến độ thay cho chất lượng lập pháp

Chủ tịch Quốc hội: Không lấy tiến độ thay cho chất lượng lập pháp

(TBTCO) - Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nêu rõ, tinh thần đặt ra là luật ngắn hơn nhưng không mỏng về chính sách; ổn định hơn mà vẫn đủ khả năng thích ứng với thực tiễn. Không lấy tiến độ thay cho chất lượng; không lấy số lượng luật được thông qua làm thước đo thành công của công tác lập pháp.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, biến những chủ trương lớn thành kết quả cụ thể

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Hà Nội sẽ tiếp tục đổi mới mạnh mẽ hơn, biến những chủ trương lớn thành kết quả cụ thể

(TBTCO) - Chiều 27/9, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu Quốc hội TP. Hà Nội, đơn vị bầu cử số 1 tiếp xúc cử tri phường: Ô Chợ Dừa, Ba Đình, Ngọc Hà, Giảng Võ, Hoàn Kiếm, Đống Đa, Kim Liên, Láng, Cửa Nam, Văn Miếu - Quốc Tử Giám, trước Kỳ họp thứ hai, Quốc hội khóa XVI.
Đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Canada sâu sắc hơn về đầu tư, gắn kết hơn về chuỗi giá trị và thực chất hơn về kết quả

Đưa quan hệ kinh tế Việt Nam - Canada sâu sắc hơn về đầu tư, gắn kết hơn về chuỗi giá trị và thực chất hơn về kết quả

(TBTCO) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, sáng 25/9 (theo giờ địa phương), tại Thủ đô Ottawa, Bộ Tài chính Việt Nam phối hợp với Bộ Các vấn đề toàn cầu Canada tổ chức Tọa đàm cấp cao doanh nghiệp Việt Nam - Canada. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu tại Tọa đàm.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo Đảng Cộng sản Canada

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tiếp lãnh đạo Đảng Cộng sản Canada

(TBTCO) - Trong khuôn khổ chuyến thăm cấp Nhà nước tới Canada, chiều 25/9 (theo giờ địa phương), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã tiếp Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Canada (CPC) Drew Garvie.
Xem thêm