Phát huy nguồn lực tài sản công trong phát triển kinh tế - xã hội

Vân Hà
(TBTCO) - Từ khi có hệ thống pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công, các bộ, ngành, địa phương đã tích cực trong việc triển khai, tổ chức thực hiện. Theo đó, việc quản lý, sử dụng tài sản công dần đi vào nề nếp, góp phần nâng cao hiệu quả trong công tác này. Hệ thống chính sách, pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công tiếp tục được hoàn thiện, giúp phát huy nguồn lực của tài sản công trong phát triển kinh tế - xã hội.
aa
Phát huy nguồn lực tài sản công trong phát triển kinh tế - xã hội
Phát huy tối đa nguồn lực từ tài sản công phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội. Ảnh tư liệu

Hệ thống pháp luật ngày càng hoàn thiện

Từ năm 2007, khi thảo luận về dự án Luật Quản lý và sử dụng tài sản nhà nước (TSNN), các đại biểu Quốc hội đã đề cập đến việc lãng phí trong sử dụng, quản lý. Hàng loạt các dẫn chứng trong lãng phí TSNN lúc đó đã được các đại biểu đưa ra như đất công bị “xẻ thịt”, biến tướng, sử dụng không đúng mục đích; nhiều trụ sở cơ quan không sử dụng hết, cho thuê bừa bãi hoặc để không, trong khi nhiều cơ quan, đơn vị lại phải đi thuê trụ sở.... Để đưa đất nước phát triển, việc cần thiết và cấp bách là phải chấm dứt được tình trạng lãng phí này.

Kết quả kiểm kê tài sản công là căn cứ để ra các quyết định về quản lý

Từ 0h ngày 1/1/2025, cả nước bước vào cuộc tổng kiểm kê tài sản công. Kết quả kiểm kê sẽ được Bộ Tài chính tổng hợp báo cáo Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Các số liệu, thông tin, kết quả của tổng kiểm kê được sử dụng để xây dựng chiến lược, kế hoạch và là căn cứ để ra các quyết định về quản lý đối với tài sản công.

Luật Quản lý và sử dụng TSNN năm 2008 đã được ban hành. Đây là văn bản pháp luật cao nhất lần đầu tiên tại Việt Nam về quản lý, sử dụng TSNN, cùng với đó là các văn bản quy định chi tiết và hướng dẫn Luật đã đưa quy mô tài sản phục vụ hoạt động quản lý nhà nước, y tế, giáo dục, văn hóa - thể thao và các hoạt động sự nghiệp khác đã tăng lên đáng kể. Tình trạng lãng phí, thất thoát trong quản lý, sử dụng TSNN dần được khắc phục.

Năm 2013, Quốc hội thông qua Hiến pháp (sửa đổi). Tại Điều 53 Hiến pháp quy định: "Đất đai, tài nguyên nước, tài nguyên khoáng sản, nguồn lợi ở vùng biển, vùng trời, tài nguyên thiên nhiên khác và các tài sản do Nhà nước đầu tư, quản lý là tài sản công (TSC) thuộc sở hữu toàn dân do Nhà nước đại diện chủ sở hữu và thống nhất quản lý". Đây là lần đầu tiên chế định về TSC được hiến định, xác định cụ thể phạm vi TSC của quốc gia, chế độ sở hữu và trách nhiệm trong việc quản lý đối với TSC.

Qua những bất cập phát sinh trong triển khai thực hiện Luật Quản lý, sử dụng TSNN, đồng thời để cụ thể hóa phạm vi TSC theo Điều 53 Hiến pháp, Bộ Tài chính đã dự thảo Luật Quản lý, sử dụng TSC trình Chính phủ trình Quốc hội. Ngày 21/6/2017, Quốc hội đã thông qua Luật Quản lý, sử dụng TSC thay thế cho Luật Quản lý, sử dụng TSNN năm 2008.

Tiếp tục phát huy tối đa nguồn lực từ tài sản công

Phát huy nguồn lực tài sản công trong phát triển kinh tế - xã hội

Luật Quản lý, sử dụng TSC cùng một số văn bản hướng dẫn Luật đã tạo hành lang pháp lý cho việc quản lý, sử dụng TSC. Báo cáo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2023 của Chính phủ đã đưa ra tổng số tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước năm 2023 của các bộ, ngành, địa phương là 83.087 tỷ đồng. Trong tổng số tiền tiết kiệm này có sự đóng góp quan trọng từ quản lý, sử dụng TSC hiệu quả.

Tuy nhiên, do sự biến động nhanh, khó lường của kinh tế - chính trị thế giới tác động đến nền kinh tế Việt Nam nên yêu cầu về việc quản lý, sử dụng TSC cũng có sự thay đổi dẫn đến một số quy định tại Luật Quản lý, sử dụng TSC đã bộc lộ những hạn chế, bất cập, không còn phù hợp với bối cảnh mới. Do đó, Luật Quản lý, sử dụng TSC tiếp tục được đề xuất sửa đổi, bổ sung để phù hợp với tình hình phát triển kinh tế xã - hội mới của đất nước.

Ngày 20/12/2024, Văn phòng Chủ tịch nước đã công bố Lệnh của Chủ tịch nước công bố 9 Luật được Quốc hội khóa XV thông qua, trong đó có Luật số 56/2024/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của 9 luật thuộc lĩnh vực tài chính ngân sách. Luật Quản lý, sử dụng TSC nằm trong số 9 Luật này.

Ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý Công sản, Bộ Tài chính cho biết, Luật Quản lý, sử dụng TSC đã được sửa đổi, bổ sung thêm nhiều quy định giúp cho công tác quản lý, sử dụng TSC hiệu quả, phát huy tối đa nguồn lực từ TSC để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đặc biệt, Luật đã sửa đổi, chuyển từ cơ chế “phân cấp” sang “phân quyền” cho Chính phủ, bộ, cơ quan trung ương, HĐND cấp tỉnh quy định thẩm quyền trong mua sắm, thuê, quản lý, sử dụng, xử lý TSC.

“Việc sửa đổi từ cơ chế phân cấp trong quản lý, sử dụng TSC sang cơ chế phân quyền góp phần làm tăng tính chủ động cho Chính phủ, bộ, cơ quan trung ương, HĐND cấp tỉnh trong việc quy định thẩm quyền quyết định trong mua sắm, thuê, quản lý, sử dụng, xử lý TSC. Qua đó thúc đẩy việc quản lý, khai thác, xử lý TSC có hiệu quả, huy động tối đa nguồn lực từ TSC để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội…” – ông Thịnh cho biết.

Luật số 56/2024/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2025, cùng với Nghị định số 114/2024/NĐ-CP về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng TSC (có hiệu lực từ ngày 30/10/2024) với nhiều quy định quan trọng đã được điều chỉnh, sửa đổi được kỳ vọng không chỉ tránh được sự chồng chéo với các luật khác, mà còn giúp việc quản lý, sử dụng TSC ngày càng chặt chẽ hơn. Đặc biệt với nền tảng vững chắc pháp lý này giúp ngăn chặn thất thoát, lãng phí trong quản lý TSC, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Thực hành tiết kiệm, chống lãng phí từ kiểm kê tài sản công

Ngày 1/3/2024, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 213/QĐ-TTg phê duyệt Đề án Tổng kiểm kê tài sản công tại cơ quan, tổ chức, đơn vị và tài sản kết cấu hạ tầng do Nhà nước đầu tư, quản lý.

Tổng kiểm kê nhằm giúp nắm được thực trạng của tài sản, đánh giá công tác hạch toán, sử dụng của các đơn vị để khai thác tốt hơn tài sản công với vai trò nguồn lực của Nhà nước. Đây cũng là nhiệm vụ chính trị lớn của Bộ Tài chính và của các bộ, ngành, địa phương năm 2024 và 2025 để thực hiện chủ trương của Đảng về quản lý, sử dụng, khai thác, huy động có hiệu quả các nguồn lực của nền kinh tế, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, phòng chống tham nhũng.

Vân Hà

Đọc thêm

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Tính đến ngày 16/11/2026, cả nước đã hoàn thành xử lý, khai thác 25.491 cơ sở nhà, đất dôi dư tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Hiện còn 7.245 cơ sở tiếp tục được đôn đốc giải quyết, tập trung chủ yếu ở khối địa phương.
Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) hướng tới quản lý thống nhất nguồn lực ngân sách và đầu tư công, đồng thời phân cấp rõ, đơn giản thủ tục và nâng trách nhiệm. Cải cách này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực công, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

(TBTCO) - Chính phủ giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg, có hiệu lực ngày 11/11/2026.
Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Danh mục bao gồm 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực như hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội.
Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

(TBTCO) - Cùng phải giải quyết khối lượng lớn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng tiến độ giữa các địa phương đang có sự chênh lệch đáng kể. Có nơi phải xử lý hàng nghìn cơ sở nhưng đã hoàn thành gần hết, trong khi một số địa phương vẫn còn lượng lớn cơ sở chưa được xử lý. Thực tế này cho thấy, bên cạnh những vướng mắc về hồ sơ, pháp lý và phương án sử dụng, sự chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả thực hiện.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

(TBTCO) - Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không giữ được các cân đối vĩ mô sẽ làm xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực. Chính phủ xác định tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền và lợi ích của doanh nghiệp, để họ yên tâm đầu tư.
Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

(TBTCO) - Trao đổi tại Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, dự báo dòng tiền và vai trò của giám đốc tài chính trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều