Theo kế hoạch, tỉnh Quảng Ninh phấn đấu giải ngân 10.561 tỷ đồng trong quý II/2026. Đến nay, giá trị giải ngân vốn đầu tư công của Quảng Ninh đạt khoảng 6.517 tỷ đồng, tương đương gần 24% kế hoạch năm. Kết quả này cho thấy sự chuyển động tích cực của các cấp, ngành, chủ đầu tư và nhà thầu; đồng thời cũng đặt ra yêu cầu phải xử lý nhanh hơn những vướng mắc còn tồn tại để hoàn thành mục tiêu trong các mốc thời gian tiếp theo.

Nhận diện đúng các điểm nghẽn để tháo gỡ dứt điểm

Trong quá trình triển khai, Quảng Ninh xác định một số điểm nghẽn chính đang tác động trực tiếp đến tiến độ thi công và giải ngân vốn. Nổi bật là công tác giải phóng mặt bằng tại một số dự án còn chậm, nhất là các công trình có quy mô lớn, đi qua nhiều địa bàn hoặc liên quan đến nhiều hộ dân, nhiều loại đất khác nhau. Khi mặt bằng chưa được bàn giao đầy đủ, nhà thầu khó tổ chức thi công đồng loạt, khối lượng nghiệm thu thấp, kéo theo tiến độ thanh toán vốn bị chậm.

Bên cạnh đó, biến động giá nguyên, nhiên vật liệu xây dựng tiếp tục là áp lực lớn. Giá cát, đá, bê tông nhựa, nhiên liệu và chi phí nhân công thay đổi khiến một số nhà thầu gặp khó trong cân đối tài chính, huy động máy móc, thiết bị và duy trì thi công liên tục. Ở một số dự án mới, tâm lý e ngại biến động chi phí cũng ảnh hưởng đến quá trình lựa chọn nhà thầu.

Cầu vượt QL18 thuộc Dự án cải tạo, nâng cấp QL279 qua địa bàn phường Quang Hanh đang được đẩy nhanh tiến độ. Ảnh T.D

Một điểm nghẽn khác nằm ở khâu chuẩn bị đầu tư, thủ tục thiết kế, thẩm định, đấu thầu, nghiệm thu và thanh toán. Nếu hồ sơ chưa hoàn thiện, dự án chưa đủ điều kiện khởi công hoặc chưa đủ căn cứ thanh toán, nguồn vốn dù đã được bố trí vẫn khó đi vào thực tế. Đây là lý do tỉnh yêu cầu rà soát từng dự án, từng gói thầu, xác định rõ vướng ở khâu nào, thuộc trách nhiệm của cơ quan nào, từ đó xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền tháo gỡ kịp thời.

Đối với các dự án trọng điểm như hạ tầng giao thông, khu công nghiệp, khu kinh tế, các công trình đô thị, giáo dục, y tế và các dự án liên vùng, liên xã, yêu cầu đặt ra là không để khó khăn kéo dài thành điểm nghẽn hệ thống. Các địa phương phải đẩy nhanh kiểm đếm, xác minh nguồn gốc đất, phê duyệt phương án bồi thường, hỗ trợ, tái định cư; đồng thời tăng cường đối thoại, vận động để tạo đồng thuận trong nhân dân.

Siết trách nhiệm, điều chuyển vốn và tăng tốc thi công

Để hoàn thành mục tiêu giải ngân, Quảng Ninh đang chuyển mạnh từ chỉ đạo chung sang quản trị tiến độ theo từng dự án. Các chủ đầu tư được yêu cầu xây dựng kế hoạch giải ngân chi tiết theo tuần, tháng, quý; phân công lãnh đạo phụ trách từng công trình; thường xuyên có mặt tại hiện trường để kiểm tra tiến độ, xử lý vướng mắc và đôn đốc nhà thầu.

Tỉnh cũng nhấn mạnh trách nhiệm người đứng đầu. Kết quả giải ngân không còn là chỉ tiêu kỹ thuật riêng của ngành tài chính, mà trở thành căn cứ đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ của tập thể, cá nhân. Dự án nào chậm phải chỉ rõ nguyên nhân; đơn vị nào thiếu quyết liệt phải chịu trách nhiệm. Cách làm này nhằm khắc phục tình trạng né tránh, đùn đẩy hoặc để hồ sơ kéo dài qua nhiều khâu trung gian.

Cùng với đó, Quảng Ninh kiên quyết điều chuyển vốn khỏi các dự án không có khả năng giải ngân đúng kế hoạch để bổ sung cho các công trình có tiến độ tốt, có nhu cầu vốn và có khả năng hấp thụ ngay. Đây là giải pháp quan trọng để bảo đảm nguồn lực ngân sách được sử dụng hiệu quả, tránh tình trạng “vốn chờ dự án”, trong khi những công trình đang thi công lại thiếu vốn để tăng tốc.

Dự án cải tạo hạ tầng kỹ thuật đô thị, khu dân cư và các dự án chống ngập tại Quảng Ninh. Ảnh V.Đ

Đối với nhóm dự án đang triển khai, tỉnh yêu cầu nhà thầu tranh thủ thời tiết thuận lợi, huy động tối đa nhân lực, thiết bị, vật tư, tổ chức thi công khoa học để tạo khối lượng hoàn thành. Với các hợp đồng chịu tác động lớn bởi biến động giá, chủ đầu tư phải phối hợp với nhà thầu rà soát, xử lý theo quy định pháp luật về hợp đồng xây dựng, bảo đảm hài hòa lợi ích giữa Nhà nước và doanh nghiệp, đồng thời không để công trình rơi vào tình trạng thi công cầm chừng.

Song song với giải phóng mặt bằng và thi công, các sở, ngành liên quan được giao rà soát nguồn cung vật liệu xây dựng, tháo gỡ khó khăn về cấp phép, khai thác, vận chuyển vật liệu phục vụ công trình. Các thủ tục nghiệm thu, thanh toán, quyết toán cũng cần được thực hiện kịp thời, đúng quy định, không dồn việc vào cuối kỳ.

Việc tập trung giải quyết các điểm nghẽn trong giải ngân vốn đầu tư công có ý nghĩa lớn đối với Quảng Ninh trong năm 2026. Khi dòng vốn được đưa nhanh vào nền kinh tế, các công trình giao thông, đô thị, hạ tầng xã hội, khu tái định cư, trường học, bệnh viện sẽ sớm hình thành, tạo thêm việc làm, kích thích nhu cầu vật liệu, dịch vụ xây dựng và mở rộng cơ hội thu hút đầu tư.