Khoảng 3 giờ sáng ngày 4/6/2024, hệ thống công nghệ thông tin của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (Vietnam Post) bị tin tặc tấn công, mã hóa dữ liệu khiến cho hoạt động bị ngưng trệ. Theo kết quả phân tích ban đầu, đây là hình thức tấn công trực tiếp vào hệ thống máy chủ ảo hoá và mã hoá các file máy ảo (bao gồm cả hệ điều hành và dữ liệu) đòi tiền chuộc. Chưa có thông tin cụ thể về nhóm tấn công nhưng cách thức tấn công tương tự như cách VnDirect bị tấn công cách đây chưa lâu.

Ngay khi vụ việc xảy ra, Hiệp hội An ninh mạng Quốc gia đã khuyến cáo các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp tại Việt Nam cần khẩn trương rà soát, làm sạch hệ thống và tăng cường giám sát an ninh mạng để phòng chống các cuộc tấn công tương tự có thể còn tiếp diễn trong thời gian tới. Theo thông báo của Vietnam Post, vụ tấn công đã gây ảnh hưởng trực tiếp đến việc thực hiện các hoạt động liên quan đến dịch vụ bưu chính chuyển phát.

Ảnh minh họa

Hiện tại, các đơn vị chức năng gồm Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05) - Bộ Công an, Cục An toàn Thông tin (Bộ Thông tin và Truyền thông) đang phối hợp cùng các công ty an ninh mạng, thành viên của Hiệp hội An ninh mạng quốc gia tích cực hỗ trợ Vietnam Post xử lý sự cố mã hóa dữ liệu.

Các hệ thống ảo hóa hiện nay đang được sử dụng rất phổ biến tại các tổ chức, doanh nghiệp của Việt Nam. Trong đó các hệ thống có quy mô từ 50 máy chủ trở lên thì gần như ảo hoá là giải pháp bắt buộc. Đây là hệ thống giúp cho quản trị viên thuận tiện trong việc thiết lập quản trị máy chủ, tối ưu hóa việc vận hành hệ thống. Tuy nhiên, thực tế cho thấy, vấn đề an ninh cho hệ thống ảo hoá chưa được tương xứng với quy mô đầu tư.

Ông Vũ Ngọc Sơn - Trưởng ban Nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và Hợp tác quốc tế (Hiệp hội An ninh mạng quốc gia) cho biết: "Với các hệ thống máy chủ vật lý, không sử dụng ảo hoá, tin tặc sẽ phải tìm cách truy cập từng máy để tấn công, phá hoại, việc này sẽ mất nhiều thời gian, để lại dấu vết và dễ bị phát hiện. Trong khi nếu xâm nhập, chiếm quyền điều khiển hệ thống quản lý ảo hóa, tin tặc có thể từ một chỗ thực hiện chỉnh sửa hay bật tắt các máy chủ bao gồm các dịch vụ quan trọng đang chạy trên hệ thống, đặc biệt là có thể mã hoá toàn bộ các máy ảo, bao gồm cả các máy ảo dự phòng".

Để tăng cường chủ động phòng chống tấn công mã độc mã hoá dữ liệu, đặc biệt cho hệ thống ảo hoá, ban nghiên cứu, tư vấn, phát triển công nghệ và hợp tác quốc tế, Hiệp hội An ninh mạng quốc gia khuyến cáo các tổ chức, doanh nghiệp cần khẩn trương rà soát, làm sạch hệ thống (nếu có mã độc), đặc biệt với các máy chủ quan trọng như máy chủ quản lý hệ thống ảo hoá, máy chủ email, máy chủ AD.

Mặt khác, các tổ chức và doanh nghiệp cũng cần thiết lập và tuân thủ quy trình truy cập, quản trị các hạ tầng hệ thống quan trọng (vCenter, ESXi, các máy chủ quan trọng như AD, Mail…); chỉ cho phép truy cập mục đích quản trị từ một số địa chỉ mạng tin cậy (Whitelist IP, Jump server)

Ngoài ra, các tổ chức và doanh nghiệp sử dụng giải pháp quản lý đặc quyền truy cập PAM và xem xét áp dụng xác thực đa yếu tố (2-FA) với các xác thực quản trị; triển khai, rà soát các hệ thống giám sát an ninh mạng (SOC); bổ sung thu thập nhật ký (log) liên quan truy cập/xác thực với hệ thống ảo hoá./.