Triển vọng kết quả kinh doanh - Sau phục hồi là tăng trưởng

Trong nửa đầu năm 2024, tổng quan kết quả kinh doanh của thị trường chung tiếp tục duy trì đà phục hồi về cả doanh thu và lợi nhuận sau thuế (LNST).

Sự phục hồi đó được đóng góp bởi tốc độ mở rộng quy mô đáng kể của các doanh nghiệp niêm yết và sự cải thiện về vòng quay tài sản. Đặc biệt, sự cải thiện mạnh mẽ được bắt đầu từ thời điểm quý II/2024. Bên cạnh đó, biên lợi nhuận vẫn duy trì tích cực trên mức trung bình, chủ yếu dẫn dắt bởi sự cải thiện biên lợi nhuận của nhóm ngân hàng.

Đóng góp của các nhóm ngành vào tăng trưởng LNST so với cùng kỳ của VN-Index. Ảnh: VDSC.

Bên cạnh đầu tàu là nhóm ngân hàng, đa phần các nhóm ngành đều có mức tăng đáng kể so với cùng kỳ. Trong khi đó, nhóm bất động sản vốn làm nền lợi nhuận cho thị trường chung có mức LNST sụt giảm đáng kể so với cùng kỳ.

Nhìn về triển vọng kết quả kinh doanh cho phần còn lại của năm, tốc độ tăng trưởng lợi nhuận sẽ tăng tốc mạnh trong nửa cuối năm 2024 với mức tăng ước tính xấp xỉ 25% so với cùng kỳ.

Theo đó, động lực tăng trưởng sẽ đến từ nhóm ngân hàng vẫn dẫn dắt đà tăng trưởng nhờ nhu cầu mở rộng của nền kinh tế giúp tăng trưởng tín dụng năm 2024 có thể đạt mức mục tiêu 14% - 15% so với cùng kỳ năm trước.

VDSC dự báo quy mô nợ xấu sẽ giảm nhẹ vào cuối năm khi các ngân hàng có vị thế về lợi nhuận trước dự phòng tốt hơn so với năm 2023 để tiếp tục hấp thụ và làm sạch bảng cân đối, hoạt động kinh tế phục hồi giúp giảm áp lực nợ xấu hình thành và giúp đẩy nhanh tiến độ xử lý tài sản bảo đảm của các khoản nợ xấu.

Bên cạnh đó, nhóm bất động sản sẽ đóng góp lớn vào tăng trưởng lợi nhuận trong nửa cuối năm 2024 dựa trên mức nền thấp của cùng kỳ, khi các chủ đầu tư lớn tập trung bàn giao sản phẩm đã mở bán từ trước.

Đối với các nhóm ngành khác có tỷ trọng đóng góp lớn vào tăng trưởng lợi nhuận, hàng hóa và dịch vụ công nghiệp, bán lẻ, nhóm cổ phiếu hàng không sẽ là những điểm nhấn chính đóng góp vào bức tranh tăng trưởng chung khi triển vọng sản xuất công nghiệp tích cực; biên lợi nhuận cải thiện khi cuộc chiến giá đi đến hồi kết đối với lĩnh vực bán lẻ và chi phí nguyên liệu hạ nhiệt ở nhóm ngành hàng tiêu dùng. Theo đó, các doanh nghiệp hàng không ghi nhận quý thứ hai liên tiếp có lợi nhuận dương nhờ giá bán và sản lượng tăng.

VDSC đánh giá, với triển vọng tăng trưởng lợi nhuận kể trên, lợi tức của thị trường chứng khoán sẽ tiếp tục cải thiện ở mức vốn hóa hiện tại.

Vùng hợp lý của VN-Index cuối năm 2024 là 1.236 - 1.420 điểm

Theo VDSC, năm 2024, tăng trưởng EPS (lợi nhuận trên mỗi cổ phiếu ) toàn thị trường có thể đạt mức 14 - 18%. Mức chênh lệch lợi tức trên 4% thường chỉ xảy ra khi có cơn gió ngược bất ngờ và thường qua đi nhanh chóng, giúp thị trường sớm tái cân bằng và phục hồi. Vùng P/E hợp lý trong quý III/2024 của chỉ số có thể kỳ vọng 14 - 15 lần, tương ứng vùng điểm VN-Index giao dịch cân bằng là 1.237 - 1.325 điểm.

Các chuyên gia VDSC cũng đưa ra kịch bản biến động nên cần sự chuẩn bị, trong đó, vấn đề cần được quan tâm là liệu FED có chậm chân trong điều hành chính sách dẫn đến suy thoái? Khi tuần cuối tháng 7/2024, một loạt số liệu vĩ mô của Mỹ, bao gồm tỷ lệ thất nghiệp, chỉ số quản trị mua hàng (PMI) công nghiệp và dịch vụ, được công bố xấu hơn kỳ vọng. Với số liệu này, giới đầu tư bắt đầu tính đến kịch bản FED có thể chậm chân trong điều hành chính sách, nếu chỉ thực hiện hai lần cắt giảm lãi suất (mỗi lần 25 điểm cơ bản, năm 2024), dẫn đến suy thoái kinh tế nhanh hơn.

Độ nhạy của VN-Index dựa trên biến động P/E và kịch bản tăng trưởng lợi nhuận bốn quý liền kề so với thời điểm cuối quý IV/2023. Ảnh: VDSC.

Tuy nhiên, vẫn còn quá sớm để kết luận kịch bản suy thoái, cụ thể, tỷ lệ thất nghiệp cao hơn trong tháng 7 (4,3%) chủ yếu do nguồn cung lao động lớn hơn, phần lớn đến từ sự gia tăng nhập cư, thay vì sự giảm cầu lao động. Đồng thời, số lượng yêu cầu trợ cấp thất nghiệp ban đầu, một chỉ báo về cầu lao động, vẫn ở mức thấp lịch sử, cho thấy cầu lao động vẫn mạnh.

Trong khi đó, với các cuộc suy thoái trước có thể thấy suy thoái chỉ thực sự diễn ra khi cả chỉ số Sahm (chỉ số suy thoái) và số lượng yêu cầu trợ cấp thất nghiệp ban đầu cùng tăng. Trong chu kỳ này, cả hai chỉ báo vẫn khá rời rạc, với số lượng yêu cầu trợ cấp thất nghiệp không tăng theo cùng xu hướng với chỉ số Sahm.

Mặt khác, rủi ro được VDSC đề cập đến từ thị trường trái phiếu doanh nghiệp. Trong 7 tháng đầu năm 2024, ngoài nhóm ngân hàng vẫn tham gia tích cực trên thị trường thì không có nhiều doanh nghiệp bất động sản có thể cơ cấu nợ thông qua việc phát hành mới hay mua lại trước hạn. Đồng thời, chi phí huy động trái phiếu doanh nghiệp của nhóm bất động sản vẫn duy trì ở mức cao trong 7 tháng đầu năm 2024 phản ánh rủi ro cao của nhóm doanh nghiệp này.

Nếu việc cơ cấu nợ không thuận lợi trong nửa cuối năm trước áp lực đáo hạn trái phiếu và thị trường bất động sản chưa phục hồi như mong đợi, rủi ro không thể thanh toán được nợ dẫn đến sự gia tăng đột biến của nợ kéo theo (do đánh giá CIC). Điều này hàm ý cho áp lực trích lập của nhóm ngân hàng và triển vọng tăng trưởng của nhóm này không đạt kỳ vọng./.