Số liệu từ FiinRatings cho thấy, khép lại năm 2025, thị trường trái phiếu xanh tại Việt Nam ghi nhận tổng giá trị phát hành đạt 3.407 tỷ đồng. Toàn bộ các giao dịch phát hành thành công trong năm đều là các lô trái phiếu xanh có đánh giá độc lập trước phát hành nhằm xác nhận mức độ đáp ứng các chuẩn mực quốc tế về tài chính xanh.
Dù quy mô phát hành còn khiêm tốn so với tổng thể thị trường trái phiếu doanh nghiệp, diễn biến này cho thấy hoạt động phát hành trái phiếu xanh tại Việt Nam đang được triển khai trên cơ sở tuân thủ các yêu cầu kỹ thuật và quy trình đánh giá, phản ánh xu hướng phát triển theo chiều sâu, với trọng tâm là chất lượng và kỷ luật thị trường.
 |
Một điểm đáng chú ý trong năm 2025 là 100% các giao dịch trái phiếu xanh đều có sự tham gia của tổ chức đánh giá độc lập trước phát hành. Trong đó, FiinRatings và S&P Global Ratings tham gia đánh giá khoảng 80% số lượng giao dịch.
Mặc dù giá trị phát hành còn ở mức thấp, giới phân tích Tài chính Bền vững của FiinRatings chỉ ra rằng, các công cụ tài chính bền vững đã được triển khai trên nhiều lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế, bao gồm hạ tầng, sản xuất công nghiệp và ngân hàng – tài chính. Điều này phản ánh mức độ lan tỏa ngày càng rõ nét của tài chính bền vững, không chỉ giới hạn trong một số giao dịch đơn lẻ mà từng bước mở rộng sang nhiều ngành nghề, gắn với nhu cầu huy động vốn cho các dự án có yếu tố môi trường và phát triển bền vững.
Cũng theo FiinRatings, thị trường trái phiếu xanh Việt Nam hiện đang phát triển theo hướng gia tăng chiều sâu trên từng giao dịch cụ thể. Trong bối cảnh đó, Ý kiến Bên thứ hai (Second Party Opinion – SPO) ngày càng được áp dụng rộng rãi hơn và đóng vai trò như một công cụ hỗ trợ kỹ thuật trong việc xác định mức độ phù hợp của khuôn khổ trái phiếu xanh với các nguyên tắc quốc tế. Việc triển khai SPO góp phần làm rõ thông tin cho nhà đầu tư và hỗ trợ thiết lập kỷ luật thị trường, đặc biệt trong giai đoạn thị trường còn ở quy mô nhỏ và đang trong quá trình hoàn thiện.
Đáng chú ý, SPO không chỉ được áp dụng cho một nhóm doanh nghiệp hay một loại hình công cụ nhất định, mà đang dần mở rộng sang nhiều chủ thể phát hành khác nhau. Xu hướng này cho thấy các chuẩn mực tài chính bền vững đang từng bước được tiếp cận một cách đồng bộ hơn, qua đó giúp các công cụ phát hành trong nước tiệm cận thông lệ đánh giá quốc tế và hỗ trợ nhà đầu tư đánh giá rủi ro trên cùng một hệ quy chiếu.
Bước sang giai đoạn tới, nguồn cung các công cụ tài chính bền vững được kỳ vọng sẽ tiếp tục mở rộng, gắn với nhu cầu huy động vốn cho các dự án hạ tầng xanh, sản xuất bền vững và các chiến lược chuyển đổi của doanh nghiệp. Tuy nhiên, khả năng tiếp cận thị trường được dự báo sẽ phân hóa rõ hơn theo mức độ tuân thủ chuẩn mực, chất lượng quản trị và mức độ minh bạch thông tin của tổ chức phát hành.
Trong bối cảnh các yêu cầu đối với công cụ tài chính bền vững ngày càng được chuẩn hóa, yếu tố chất lượng và kỷ luật thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục là trục định hình sự phát triển của thị trường trái phiếu xanh Việt Nam trong trung và dài hạn.
