Ngày 2/2, tại buổi họp báo trực tuyến về thị trường vàng, chuyên gia WGC đã cập nhật bức tranh toàn cảnh những diễn biến mới nhất của thị trường vàng toàn cầu, bao gồm xu hướng biến động giá, dòng vốn, tác động của chính sách tiền tệ và các yếu tố địa chính trị; đồng thời phân tích các động lực chi phối giá vàng, triển vọng trong thời gian tới và những rủi ro mà nhà đầu tư cần theo dõi.

Vàng từng sập sâu năm 2012, liệu lịch sử có lặp lại?

Chia sẻ tại buổi họp báo, ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC cho rằng, dòng tiền vào vàng hiện nay phản ánh tính chiến lược, ở cả góc độ đầu tư ngắn hạn và dài hạn, khi vừa mang tính phản ứng trước những biến động tức thời của thị trường, vừa thể hiện một xu hướng đầu tư mang tính chiến lược dài hạn.

Điều này xuất phát từ thực tế là các nhà đầu tư cảm nhận rõ thế giới ngày càng biến động, từ đó, dẫn tới sự dịch chuyển chiến lược và tái phân bổ danh mục đầu tư, trong đó, vàng được chú trọng hơn với vai trò là một nhân tố cân bằng và ổn định.

"Yếu tố thứ hai là tính chất đầu cơ trong đầu tư vàng, làm cho giá vàng biến động" - ông Shaokai Fan nêu rõ.

Ông Shaokai Fan - Giám đốc khu vực châu Á - Thái Bình Dương (không bao gồm Trung Quốc) kiêm Giám đốc Ngân hàng Trung ương toàn cầu tại WGC. Ảnh tư liệu.

Nhấn mạnh nhiều yếu tố có thể ảnh hưởng đến giá vàng mà nhà đầu tư cần lưu ý, chuyên gia từ WGC cũng chỉ rõ vai trò ngày càng nổi bật của vàng với tư cách là tài sản trú ẩn, đặc biệt trong bối cảnh rủi ro diễn ra thường xuyên như hiện nay.

Dòng vốn đổ vào ETF vàng cũng có thể được xem là một chỉ báo, tuy nhiên, không nên coi đây là chỉ báo duy nhất để đánh giá xu hướng giá vàng, bởi dữ liệu ETF chỉ phản ánh một phần biến động của dòng tiền và không thể dùng làm căn cứ duy nhất để dự báo xu hướng tiếp theo.

Tại buổi họp báo, ông Shaokai Fan cũng đã chia sẻ về các chu kỳ lên đỉnh, sập giá của vàng trong lịch sử thị trường vàng thế giới.

Theo đó, nếu xét giai đoạn biến động gần đây nhất là quanh năm 2012, có thể thấy trong các năm 2010 - 2011, giá vàng biến động rất mạnh và đạt đỉnh cao vào năm 2012, chủ yếu do tác động của cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu và chính sách nới lỏng định lượng (QE) của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed). Tuy nhiên, sau năm 2012, giá vàng đã giảm nhanh khi những lo ngại về tác động tiêu cực không trở thành hiện thực như dự đoán ban đầu, khiến các nhà đầu tư không còn động lực nắm giữ vàng và dẫn tới một đợt điều chỉnh mạnh.

"So sánh với đợt biến động hiện nay, có thể thấy hai khác biệt cơ bản" - ông Shaokai Fan đánh giá.

Theo đó, điểm tương đồng là giá vàng vẫn có những chu kỳ lên xuống, nhưng sự khác biệt nằm ở chỗ các yếu tố chi phối lần này vẫn rất mạnh và chưa thể sớm biến mất, bao gồm bất ổn địa chính trị, xu hướng lãi suất tiếp tục đi xuống và những nghi vấn xoay quanh tính độc lập của Fed.

Ngoài ra, cơ sở nhà đầu tư của năm 2026 cũng khác biệt đáng kể so với năm 2012, khi trước đây thị trường chủ yếu bị chi phối bởi các nhà đầu tư phương Tây, còn hiện nay có sự tham gia rộng rãi hơn của nhiều thị trường mới với những động cơ mua vàng khác nhau, khiến mức độ toàn cầu hóa của thị trường vàng tăng lên và tạo ra những đặc điểm rất khác so với giai đoạn trước.

Giá vàng cần những “khoảng lặng” để tăng bền

Nhìn nhận về biến động thị trường vàng vừa qua, theo chuyên gia WGC, một đợt tăng giá dần dần sẽ bền vững hơn so với một đợt tăng đột biến nhanh chóng. "Những đợt điều chỉnh ngắn hạn hoặc các giai đoạn tích lũy sẽ không phải là điều bất thường và nên được xem là những khoảng lặng có ích" - đại diện WGC nhìn nhận.

Mặc dù vàng có vẻ đắt đỏ theo tiêu chuẩn lịch sử, nhưng các yếu tố đằng sau sự gia tăng nhu cầu có khả năng sẽ tiếp tục trong năm nay. Một điều rõ ràng là vàng vẫn sẽ thu hút nhiều sự chú ý trong năm 2026.

Biểu đồ giá vàng SJC 1 tháng qua. Ảnh tư liệu.

Báo cáo từ WGC cũng cho thấy, kết hợp với đợt tăng giá kỷ lục của vàng, năm 2025, giá vàng thiết lập 53 mức cao kỷ lục mới và tạo ra nhu cầu vàng trong năm đạt giá trị chưa từng có là 555 tỷ USD, tăng 45% so với cùng kỳ năm trước.

Bên cạnh đó, lượng vàng nắm giữ của các quỹ hoán đổi danh mục (ETF) vàng toàn cầu đã tăng vọt lên mức cao kỷ lục 4.025 tấn vào năm 2025. Dòng vốn hàng năm đạt mức kỷ lục là 89 tỷ USD.

Trong đó, quý IV/2025 là quý mạnh nhất về đầu tư vàng miếng và vàng xu trong hơn 12 năm qua với 420 tấn, nhu cầu tăng trên 30% so với cùng kỳ năm trước và quý trước. Hoạt động mua vàng miếng và vàng xu ở hầu hết các thị trường ASEAN đã tăng vọt lên mức cao nhất trong nhiều năm, tương ứng với sự gia tăng mạnh mẽ về giá trị đầu tư, song Việt Nam là trường hợp ngoại lệ đáng chú ý trong khu vực ASEAN.

Sự thiếu hụt nguồn cung một phần là do tình trạng khan hiếm vàng miếng SJC đã gây áp lực lên thị trường và đẩy chênh lệch giữa giá vàng trong nước và quốc tế lên mức cao ngất ngưởng hơn 550 USD/ounce.

Trong khi đó, khối lượng nhu cầu vàng trang sức giảm so với cùng kỳ năm trước ở tất cả các thị trường trên toàn cầu. "Khối lượng tiêu thụ vàng trang sức hàng năm giảm xuống mức thấp nhất trong 5 năm qua là 1.542 tấn" - WGC thông tin.

Nhu cầu vàng trang sức tại Việt Nam cũng giảm 29% so với cùng kỳ năm ngoái, từ 3,3 tấn trong quý IV/2024 xuống còn 2,4 tấn trong quý IV/2025./.