Tỷ giá chịu sức ép, kịch bản tăng lãi suất điều hành được tính đến

Giá dầu leo thang, kế hoạch nới lỏng của Fed có khả năng bị trì hoãn

Chỉ số USD (DXY) - chỉ số đo lường sức mạnh của đồng USD so với 6 loại tiền tệ khác - phiên sáng ngày 17/3 giao dịch quanh 99,9 điểm, tiệm cận vùng đỉnh cao nhất trong gần 1 năm. Đà tăng mạnh phiên thứ sáu tuần trước ngày 13/3 vượt mốc 100 điểm đã củng cố xu hướng phục hồi, với mức tăng khoảng 4,8% tính từ cuối tháng 1/2026 và cho thấy dòng tiền quay lại USD như một kênh trú ẩn an toàn.

Theo các chuyên gia, động lực chính của đà tăng đồng USD đến từ lo ngại lạm phát quay trở lại, trong bối cảnh giá dầu leo thang mạnh do căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông. Nguy cơ gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu khiến thị trường ngày càng thận trọng với triển vọng giá cả.

Đồ họa tư liệu

Dù Cơ quan Năng lượng Quốc tế đã nỗ lực hạ nhiệt thị trường bằng kế hoạch xả 400 triệu thùng dầu từ kho dự trữ chiến lược, giá dầu vẫn duy trì biến động mạnh, với dầu Brent dao động quanh ngưỡng 100 USD/thùng. Mức giá cao kéo dài này làm gia tăng rủi ro lạm phát “ăn sâu”; đồng thời, buộc thị trường phải điều chỉnh lại kỳ vọng về chính sách tiền tệ của Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed).

Theo ước tính của các nhà phân tích tại Ngân hàng MUFG (Nhật Bản), cứ mỗi 10 USD tăng thêm của giá dầu có thể đẩy lạm phát Mỹ tăng khoảng 0,2 điểm phần trăm. Nếu dầu duy trì quanh 100 USD/thùng, lạm phát có thể tăng gần 0,8 điểm phần trăm; trong kịch bản cực đoan hơn ở mức 150 USD/thùng, lạm phát thậm chí có thể vượt 4%.

Trong bối cảnh đó, thị trường thu hẹp kỳ vọng Fed sẽ cắt giảm lãi suất trong năm nay, khi áp lực giá năng lượng có thể buộc cơ quan này phải duy trì chính sách thắt chặt lâu hơn. Việc trì hoãn nới lỏng chính sách tiền tệ trong ngắn hạn, lại trở thành yếu tố hỗ trợ cho đồng USD.

Vừa trở về từ Mỹ đầu tháng 3/2026, chuyên gia tài chính - ngân hàng TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, người dân Mỹ đặc biệt quan tâm đến lạm phát và tỷ lệ thất nghiệp. Ông Hiếu cho biết, giá xăng vừa qua tăng mạnh; tại một số bang như California, giá đã tăng từ 4,63 USD lên 5,34 USD/gallon (1 gallon tương đương khoảng 3,8 lít).

"Việc giá xăng tăng tạo lực đẩy lạm phát, bởi giá xăng dầu sẽ đi vào tất cả các ngõ ngách của nền kinh tế, kéo theo giá cả tăng và khiến lạm phát có thể bị đẩy lên" - ông Hiếu bày tỏ.

Bên cạnh đó, vị chuyên gia cho rằng, Chủ tịch Fed mới thay ông Jerome Powell nhiều khả năng theo đuổi chính sách tiền tệ nới lỏng hơn, nhằm hỗ trợ chương trình kinh tế của Tổng Thống Mỹ, thậm chí giảm lãi suất mạnh.

"Tuy nhiên, những biến động đang khiến triển vọng này trở nên bất định, vì nếu lạm phát tăng, mà tiếp tục giảm lãi suất giống như “đổ thêm dầu vào lửa”, làm lạm phát bùng lên. Trong khi đó, nếu kinh tế Mỹ suy yếu và rơi vào tình trạng "stagflation", vừa trì trệ vừa lạm phát, đây sẽ là trạng thái đình đốn rất nguy hiểm" - ông Hiếu bình luận.

USD tăng sức hút, tỷ giá chịu sức ép

Dự đoán về định hướng chính sách của Fed, ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc phân tích Công ty TNHH Chứng khoán Yuanta Việt Nam (Chứng khoán Yuanta) nhận định, nếu lạm phát có xu hướng gia tăng trở lại, Fed nhiều khả năng sẽ điều chỉnh lập trường chính sách. Trong kịch bản lạm phát tại Mỹ quay về quanh 4%, khả năng cân nhắc tăng lãi suất trở lại là không thể loại trừ. Mặt bằng lãi suất USD duy trì ở mức cao sẽ tạo sức ép đáng kể lên tỷ giá USD/VND trong nước.

Ông Minh cũng lưu ý, xu hướng dịch chuyển dòng tiền sang các tài sản mang tính phòng thủ như vàng và USD đang gia tăng, qua đó tiếp tục tạo áp lực lên thị trường ngoại hối Việt Nam.

Cùng chung quan điểm, chia sẻ với phóng viên, một giám đốc phân tích và nghiên cứu tại một công ty quản lý quỹ hàng đầu cho rằng, từ khi cuộc chiến nổ ra, đồng USD mạnh lên vì nhà đầu tư sợ rủi ro; đồng thời, trong các loại tài sản, USD vẫn được xem là ít rủi ro nhất. Theo đó, dòng tiền rút khỏi các tài sản rủi ro để chuyển sang nắm giữ USD, qua đó, làm gia tăng nhu cầu và đẩy giá đồng bạc xanh trên thị trường quốc tế.

"Ở Việt Nam còn có yếu tố tâm lý, khi có biến động, nhiều người có xu hướng giữ ngoại tệ và vàng, khiến áp lực tỷ giá lớn hơn. Trong trường hợp tỷ giá chịu áp lực mạnh, Ngân hàng Nhà nước có hai công cụ chính để bảo vệ tỷ giá là tăng lãi suất hoặc sử dụng dự trữ ngoại hối" - lãnh đạo công ty quản lý quỹ này nhìn nhận.

Theo dữ liệu của Chứng khoán Yuanta, tuần qua, tỷ giá tự do tăng mạnh lên 27.150 VND/USD, tương đương tăng 1,12%. Đà tăng này nối dài trong phiên 17/3, khi tỷ giá USD tự do vọt lên 27.340 - 27.390 VND/USD, tăng 190 đồng ở chiều mua và 200 đồng ở chiều bán so với phiên trước.

"Tỷ giá USD/VND sẽ còn chịu áp lực trong bối cảnh căng thẳng địa chính trị khu vực Trung Đông vẫn cao. Tuy nhiên, trong tuần tới đồng USD có thể chững lại đà tăng sau nhịp tăng mạnh vừa qua, theo đó có thể giảm áp lực lên tỷ giá USD/VND" - Chứng khoán Yuanta nhận định./.