Giá năng lượng leo thang, lạm phát đối mặt sức ép mới

Trong báo cáo kinh tế vĩ mô tháng 3/2026 vừa phát hành Công ty cổ phần Chứng khoán MB (MBS) nhận định, bất ổn khu vực Trung Đông gia tăng rủi ro lạm phát và tỷ giá trong vài tháng tới.

Theo phân tích của MBS, trong 2 tháng đầu năm 2026, CPI tăng 2,94% so với cùng kỳ, thấp hơn mức tăng 3,3% của cùng kỳ năm ngoái. Đà tăng của lạm phát được kiểm soát nhờ giá xăng dầu giảm 9% so với cùng kỳ.

Khi xung đột khu vực Trung Đông leo thang vào cuối tháng 2/2026, giá năng lượng thế giới lập tức tăng vọt, cụ thể trung bình giá dầu Brent trong nửa đầu tháng 3 đã tăng 31,3% so với cùng kỳ năm ngoái, có thời điểm xấp xỉ 120 USD/thùng, cao nhất trong vòng 4 năm qua.

Trong nước, giá xăng RON 95 trung bình trong nửa đầu tháng 3 đã tăng 31% so với đầu năm và 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Giá xăng dầu tăng đồng thời cũng sẽ gây áp lực lên chi phí sản xuất và giá cả thực phẩm trong các tháng tới.

Ngoài ra, chỉ số CPI cũng đối mặt với áp lực từ các yếu tố khác. Theo đó, chỉ số giá điện duy trì ở mức cao trong nửa đầu năm do Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) thực hiện điều chỉnh tăng giá từ tháng 5/2025.

Cùng với đó, giá vật liệu xây dựng sẽ tăng nhẹ do nhu cầu triển khai các công trình hạ tầng và bất động sản dân cư tăng mạnh, trong đó giá thép được dự báo tăng 7% so với cùng kỳ. Các tác động của yếu tố tỷ giá và tăng trưởng tín dụng tăng mạnh trong năm 2025 sẽ dần phản ánh vào giá cả hàng hóa của năm 2026.

"Chúng tôi dự báo lạm phát cơ bản có thể tăng lên mức 4,3 - 4,5% trong tháng 3 và tháng 4, trong kịch bản cơ sở giá xăng dầu trong nước trung bình ở mức 24.800 - 24.900 đồng/lít. Theo đó, CPI bình quân năm 2026 có thể tăng lên mức 4 - 4,3% so với cùng kỳ" - nhóm phân tích MBS nhận định.

Trong ngắn hạn, việc chi phí vận chuyển tăng mạnh cộng hưởng với xu hướng giảm giá của đồng nội tệ trong bối cảnh USD phục hồi mạnh, cũng sẽ làm gia tăng rủi ro về nhập khẩu lạm phát.

Tỷ giá dự báo tiếp tục đi lên 2,5 - 3%

Cùng với đó, áp lực tỷ giá cũng gia tăng khi chỉ số DXY - chỉ số đo lường sức mạnh của đồng USD so với rổ 6 loại ngoại tệ chính - đã bật lên trên mức 100 điểm từ sau xung đột, đến giữa tháng 3/2026 neo ở mức đỉnh 10 tháng tại 100,36 điểm (tăng 2,1% kể từ đầu năm).

MBS dự báo đường đi tỷ giá, lạm phát trước áp lực từ bất ổn Trung Đông. Ảnh minh họa.

Bên cạnh đó, Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) được dự đoán khó có thể giảm lãi suất trong nửa đầu năm 2026 khi lạm phát có xu hướng quay trở lại trong bối cảnh giá năng lượng và nguyên vật liệu gia tăng.

Theo biên bản cuộc họp của trong tháng 1, một số quan chức còn bày tỏ sự ủng hộ đối với việc tăng lãi suất nếu lạm phát chưa hạ nhiệt như kỳ vọng. Đà tăng giá của USD cũng được thúc đẩy nhờ nhu cầu về tài sản trú ẩn tăng trở lại khi xung đột Mỹ - Iran nổ ra.

Theo nhóm phân tích MBS, vẫn còn nhiều áp lực lên tỷ giá trong năm 2026. Theo đó, dự báo nhập khẩu sẽ tăng trưởng đồng tốc với xuất khẩu trong năm 2026, chủ yếu do tăng trưởng nhập khẩu từ Mỹ dự kiến tiếp tục tăng khi Việt Nam cần tiếp tục thu hẹp thặng dư thương mại tại thị trường này. Trên thực tế, cán cân thương mại hàng hóa tới nay đã ghi nhận 3 tháng nhập siêu liên tiếp và lũy kế 2 tháng đầu năm 2026 nhập siêu gần 3 tỷ USD.

Cùng với đó, giá vàng quốc tế được dự báo sẽ tiếp tục tăng lên ngưỡng 6.000 - 6.300 USD/ounce trong năm nay khi căng thẳng Trung Đông leo thang khiến nhu cầu về tài sản trú ẩn của nhà đầu tư tăng cao. Nhu cầu nhập khẩu vàng tăng cũng sẽ tạo áp lực lên tỷ giá trong nước.

Việc DXY đảo chiều tăng trở lại khi vai trò tài sản trú ẩn được phục hồi, sẽ tạo áp lực đáng kể lên tỷ giá USD/VND trong thời gian tới.

Nhóm phân tích MBS dự báo tỷ giá USD/VND sẽ dao động quanh mức 26.200 - 26.400, tăng 0,5% so với đầu năm, trong quý I/2026 và quý II/2026./.