Hiệu suất quỹ phân hoá mạnh

Dựa trên phân tích của FiinGroup về hoạt động các quỹ đầu tư trong tháng 12 và toàn bộ năm 2025, bức tranh hiệu suất và dòng tiền của thị trường quỹ cho thấy nhiều gam màu đan xen, phản ánh rõ nét đặc trưng của một năm thị trường tăng mạnh nhưng phân hóa sâu.

Nhóm quỹ cổ phiếu ghi nhận mức sinh lời bình quân đạt 18,2% trong năm 2025, tương đương mức trung bình hằng năm trong khung ba năm và cao hơn đáng kể so với trung bình 5 năm. Điều này cho thấy hiệu suất năm 2025 của nhóm quỹ cổ phiếu nằm trong vùng tương đối thuận lợi khi đặt trong bối cảnh trung hạn.

Tuy nhiên, mức sinh lời này vẫn kém xa mức tăng 40,9% của VN-Index, phản ánh thực tế rằng đà tăng của thị trường chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu vốn hóa lớn mang tính dẫn dắt, trong khi nhiều quỹ mở không nắm giữ hoặc chỉ phân bổ ở mức hạn chế vào các mã này.

Trong khi đó, nhóm quỹ trái phiếu duy trì hiệu suất ổn định ở mức 5,4% trong năm 2025. So với trung bình ba năm và năm năm, mức sinh lời này thấp hơn, đồng thời gần tương đương với lãi suất tiền gửi tiết kiệm kỳ hạn 12 tháng tại thời điểm hiện tại. Nhóm quỹ cân bằng đạt mức sinh lời 11%, tương đối đồng đều so với các năm trước, phản ánh vai trò của chiến lược phân bổ tài sản linh hoạt trong bối cảnh thị trường biến động mạnh và phân hóa rõ rệt giữa các nhóm cổ phiếu.

Năm 2025 chứng kiến VN-Index tăng mạnh, vượt trội so với mức tăng của năm 2024, song sự bứt phá này lại thiếu độ lan tỏa. Đà tăng chủ yếu tập trung vào một số cổ phiếu dẫn dắt khiến phần lớn danh mục của các quỹ không theo kịp chỉ số. Trong bối cảnh đó, số lượng quỹ có hiệu suất vượt VN-Index và VN30 chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, với 10 trên tổng số 77 quỹ, và chỉ khoảng một nửa số quỹ ghi nhận hiệu suất cải thiện so với năm trước.

Các quỹ ETF ngoại quy mô lớn và các ETF tham chiếu theo VN30 nổi bật với hiệu suất vượt trội nhờ danh mục tập trung vào nhóm cổ phiếu dẫn dắt. Bên cạnh yếu tố danh mục, diễn biến thuận lợi của tỷ giá EUR/VND và USD/VND cũng đóng vai trò hỗ trợ tích cực đối với hiệu suất của các quỹ ETF ngoại. Ngược lại, nhóm quỹ mở và các ETF tham chiếu theo VNDiamond đạt mức tăng thấp hơn, chịu tác động từ diễn biến kém tích cực của một số cổ phiếu trụ cột trong danh mục.

Xét trên khung thời gian trung và dài hạn, nhóm quỹ mở cổ phiếu tiếp tục thể hiện lợi thế rõ rệt so với quỹ đóng. Lợi nhuận kép hằng năm trong giai đoạn 3 năm của các quỹ mở dao động trong khoảng 20 - 28% và trong khung 5 năm quanh mức 10 - 17%, cao hơn đáng kể so với quỹ đóng. Kết quả này phản ánh khả năng tái cơ cấu danh mục linh hoạt của quỹ mở trong bối cảnh thị trường trải qua nhiều giai đoạn biến động mạnh từ năm 2021 đến 2025, trong khi quỹ đóng chịu hạn chế về thanh khoản và khả năng điều chỉnh danh mục.

Quỹ trái phiếu nhìn dài hạn

Ở nhóm quỹ trái phiếu, có tới 14/25 quỹ ghi nhận mức tăng trưởng thấp hơn so với năm 2024. Đáng chú ý, một quỹ trái phiếu quy mô lớn ghi nhận mức sinh lời chỉ 4,6% trong năm 2025, giảm mạnh so với mức 14,5% của năm trước, chủ yếu do phát sinh khoản lỗ chưa thực hiện đáng kể và chịu áp lực rút vốn lớn.

Mặc dù mức sinh lời bình quân của nhóm quỹ trái phiếu trong năm 2025 chỉ tiệm cận lãi suất tiết kiệm, lợi nhuận kép hằng năm trong khung 3 năm và 5 năm của phần lớn các quỹ vẫn duy trì ở mức 7 - 10%, cao hơn rõ rệt so với mặt bằng lãi suất tiền gửi. Khoảng chênh lệch này cho thấy lợi thế của quỹ trái phiếu khi xét trên tầm nhìn dài hạn, nhờ tận dụng hiệu quả giai đoạn lợi suất cao và điều kiện tái đầu tư thuận lợi trong các năm trước đó.

Đối với nhóm quỹ cân bằng, chênh lệch hiệu suất giữa các quỹ trong năm 2025 không quá lớn, với phần lớn đạt mức sinh lời quanh 11%. So với năm 2024, hiệu suất năm 2025 giảm tại đa số quỹ, đặc biệt là các quỹ có quy mô tài sản lớn.

Một số quỹ ghi nhận mức sinh lời thấp hơn do nắm giữ tỷ trọng cao ở những cổ phiếu có mức tăng trưởng hạn chế, dù vẫn thu hút được dòng tiền vào ròng đáng kể trong năm. Ở chiều ngược lại, một số quỹ cải thiện hiệu suất nhờ gia tăng tỷ trọng tiền mặt trong bối cảnh lãi suất tiền gửi tăng vào cuối năm.

Dòng tiền qua các quỹ đầu tư trong năm 2025 tiếp tục chịu áp lực rút ròng mạnh, với quy mô gần 35.000 tỷ đồng, cao gấp hơn 3 lần so với năm 2024 và đánh dấu năm thứ 3 liên tiếp dòng tiền ở trạng thái âm. Áp lực rút vốn tập trung chủ yếu ở nhóm quỹ cổ phiếu, trong khi nhóm quỹ trái phiếu đảo chiều sang rút ròng sau giai đoạn thu hút vốn mạnh trước đó, phản ánh sự thay đổi trong kỳ vọng lợi suất và khẩu vị rủi ro của nhà đầu tư. Dù vậy, tổng giá trị tài sản ròng của các quỹ vẫn ghi nhận mức tăng nhẹ so với năm trước, cho thấy vai trò bù đắp của hiệu suất đầu tư và diễn biến tích cực của thị trường.

Trong năm 2025, xu hướng thận trọng cũng thể hiện rõ qua việc nhiều quỹ mở cổ phiếu gia tăng tỷ trọng tiền mặt, đặc biệt khi chỉ số VN-Index tiến gần các ngưỡng cao. Đồng thời, hoạt động cơ cấu danh mục cho thấy các quỹ tăng mua một số cổ phiếu ngân hàng vốn hóa lớn và cổ phiếu công nghệ, trong khi giảm tỷ trọng đáng kể ở nhiều cổ phiếu ngân hàng khác cũng như các mã đã tăng giá mạnh trong năm. Những diễn biến này phản ánh cách tiếp cận thận trọng và chọn lọc hơn của các nhà quản lý quỹ trong bối cảnh thị trường bước sang giai đoạn mới, nơi tăng trưởng cao đi kèm với mức độ phân hóa ngày càng rõ rệt.