Tăng trưởng quy mô, thị trường chứng khoán đặt ra yêu cầu nâng chất dòng vốn

Theo phân tích của FiinGroup, hoạt động huy động vốn cổ phần trong năm 2025 ghi nhận mức cao kỷ lục, ước đạt khoảng 150.500 tỷ đồng, tương đương 5,7 tỷ USD, vượt xa đỉnh thiết lập năm 2021 là 127.000 tỷ đồng, qua đó góp phần mở rộng quy mô thị trường chứng khoán.

Tuy nhiên, nếu đặt trong tương quan với quy mô nền kinh tế và nhu cầu vốn trung và dài hạn, kênh vốn cổ phần vẫn còn khiêm tốn, cho thấy dư địa phát triển còn lớn. Đáng chú ý, dòng vốn huy động mới qua thị trường chứng khoán trong năm qua vẫn tập trung chủ yếu vào một số ngành như ngân hàng, chứng khoán và bất động sản, phản ánh mức độ đa dạng hóa của thị trường còn hạn chế.

Theo bà Đỗ Thị Hồng Vân - Trưởng nhóm Phân tích vĩ mô và Thị trường chứng khoán từ FiinGroup, quy mô thị trường tiếp tục tăng trưởng mạnh trong năm 2025, thể hiện qua sự gia tăng của vốn hóa và thanh khoản. Động lực chính đến từ dòng tiền trong nước, trong đó có đóng góp đáng kể của dòng vốn sử dụng đòn bẩy, qua đó bù đắp và cân bằng lực bán ròng ở mức kỷ lục của khối nhà đầu tư nước ngoài, với giá trị hơn 5 tỷ USD trong cả năm.

“Tuy vậy, sự mở rộng về quy mô mang tính tập trung khá rõ nét, khi thanh khoản thị trường vẫn chủ yếu do nhà đầu tư cá nhân dẫn dắt, chiếm khoảng 75% - 80% tổng giá trị giao dịch, trong khi vai trò của nhà đầu tư tổ chức còn tương đối hạn chế” - bà Vân nhận định.

Trong năm 2025, khối ngoại bán ròng kỷ lục hơn 135.300 tỷ đồng trên ba sàn, bao gồm 113.500 tỷ đồng qua khớp lệnh và 21.800 tỷ đồng qua thỏa thuận, vượt xa mức bán ròng của năm 2024. Diễn biến này diễn ra trong bối cảnh môi trường vĩ mô toàn cầu kém thuận lợi, áp lực tỷ giá gia tăng và mức độ cải thiện thực chất về khả năng tiếp cận thị trường chưa rõ nét.

Bên cạnh đó, quá trình tái định giá gắn với kỳ vọng nâng hạng thị trường cũng trở thành thời điểm hiện thực hóa lợi nhuận đối với các khoản đầu tư M&A, đầu tư tư nhân và sở hữu chiến lược được thực hiện trong giai đoạn trước.

Sau giai đoạn bán ròng mạnh, từ đầu năm 2026 đến ngày 13/1/2026, nhà đầu tư nước ngoài đã quay lại mua ròng cổ phiếu Việt Nam với giá trị hơn 1.100 tỷ đồng. Dù cần thêm thời gian để đánh giá tính bền vững của xu hướng này, diễn biến hiện tại phần nào cho thấy tín hiệu cải thiện ban đầu về tâm lý thị trường và định vị dòng vốn ngoại.

Trong trung hạn, chuyên gia từ FiinGroup cho rằng, dòng vốn ngoại được kỳ vọng sẽ quay trở lại theo hướng chọn lọc và mang tính dài hạn hơn, góp phần giảm áp lực tỷ giá và cải thiện cân bằng vĩ mô.

"Cùng với các yếu tố chu kỳ, những động lực mang tính cấu trúc như làn sóng IPO đa ngành, các thương vụ thoái vốn nhà nước tại doanh nghiệp quy mô lớn dự kiến từ năm 2026 và tiến trình nâng hạng thị trường cũng được kỳ vọng sẽ mở rộng nguồn hàng đầu tư, qua đó thu hút dòng vốn tổ chức dài hạn, đặc biệt là vốn ngoại, quay trở lại thị trường một cách bền vững hơn" - bà Vân nhấn mạnh.