Tiềm năng từ dòng vốn toàn cầu

Tầm nhìn đến năm 2045, siêu đô thị TP. Hồ Chí Minh mở rộng dự kiến đạt dân số 18–20 triệu người, đóng góp 30–40% GDP cả nước, vượt xa mức 20% hiện nay.

TP. Hồ Chí Minh sở hữu lợi thế thu hút các quỹ đầu tư lớn như BlackRock, Temasek, và KKR nhờ tăng trưởng kinh tế ổn định 9%/năm và vị trí chiến lược tại ASEAN. Báo cáo năm 2024 của Temasek cho thấy quỹ này đầu tư hơn 400 tỉ USD toàn cầu, với 20% vào Đông Nam Á, tập trung vào hạ tầng, công nghệ, và năng lượng tái tạo – các lĩnh vực trùng khớp với định hướng của thành phố. Các dự án như 355 km đường sắt đô thị (trị giá 40 tỉ USD), khu đô thị TOD dọc Metro số 1 và 2, trung tâm tài chính Thủ Thiêm và công nghiệp bán dẫn là những điểm nhấn hấp dẫn.

PGS.TS Nguyễn Thường Lạng cho rằng, việc xây dựng Trung tâm Tài chính quốc tế (IFC), dù muộn, là bước đi đúng đắn nhờ nguồn nhân lực chất lượng cao và mạng lưới giao thương năng động. Ông đề xuất thu hút nhân tài quốc tế bằng chính sách đãi ngộ đặc biệt, như trả lương gấp 10–15 lần cho chuyên gia tài chính và công nghệ, đồng thời tận dụng các hiệp định thương mại tự do (FTA) để thu hút FDI vào các ngành công nghệ cao như AI, blockchain, và năng lượng sạch.

Theo ông Lạng, phát hành trái phiếu đô thị là giải pháp cần thiết để huy động vốn cho các đại dự án hạ tầng và công nghệ, tạo nền tảng thu hút vốn quốc tế. Để hiện thực hóa tham vọng, TP. Hồ Chí Minh tập trung vào năm trọng tâm: Một là, tăng trưởng kinh tế 8–10% nhờ đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Hai là, quy hoạch không gian đa trung tâm với đô thị vệ tinh, không gian ngầm, và đô thị ven sông. Ba là, phát triển hạ tầng giao thông đột phá như metro, đường vành đai, cao tốc. Bốn là, xây dựng chuỗi logistics cảng biển thông minh tại Cần Giờ. Cuối cùng là phát huy vai trò cộng đồng trong đồng kiến tạo đô thị hiện đại, đáng sống.

TP. Hồ Chí Minh sở hữu lợi thế thu hút các quỹ đầu tư lớn. Ảnh minh hoạ

Tuy nhiên, ngân sách thành phố chỉ đáp ứng 1,1 triệu tỷ đồng trong tổng nhu cầu 4,4 triệu tỷ đồng giai đoạn 2026-2030. Các giải pháp nội địa như phát hành trái phiếu đô thị hay gói tín dụng 500.000 tỷ đồng từ Ngân hàng Nhà nước, dù quan trọng, vẫn không đủ. Trong bối cảnh đó, các quỹ đầu tư quốc tế trở thành hướng đi chiến lược, mang lại không chỉ vốn mà còn công nghệ, kinh nghiệm quản lý, và cơ hội hội nhập quốc tế.

Thách thức và giải pháp chiến lược

Thu hút vốn quốc tế đối mặt với thách thức về khung pháp lý phức tạp, quy trình đấu thầu rườm rà, và cơ chế hợp tác công – tư (PPP) chưa minh bạch. Các dự án hạ tầng như metro có thời gian hoàn vốn dài 10–20 năm, tiềm ẩn rủi ro chính sách và kinh tế.

PGS.TS Trần Hoàng Ngân nhấn mạnh: “Để thuyết phục quỹ quốc tế, thành phố cần cải cách thủ tục hành chính và xây dựng cơ chế bảo đảm rủi ro cho nhà đầu tư”. Ông đề xuất tăng dư nợ vay ngân sách địa phương, khi thành phố phải thu xếp hơn 800.000 tỷ đồng từ nguồn vay.

PGS.TS Nguyễn Thường Lạng bổ sung rằng TP. Hồ Chí Minh cần cơ chế đặc thù vượt trội, số hóa hoàn toàn quy trình hành chính, và tăng quyền tự chủ cho các quận, huyện, đặc khu để tạo môi trường đầu tư hấp dẫn. Ông đề xuất bốn chiến lược then chốt: chuyển đổi số quyết liệt, phát triển kinh tế bền vững, phân quyền, và loại bỏ thủ tục cản trở.

TP. Hồ Chí Minh cần cơ chế đặc thù vượt trội để tạo môi trường đầu tư hấp dẫn. Ảnh minh hoạ

Theo ông Lạng, sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa – Vũng Tàu không chỉ tạo siêu đô thị mà còn khẳng định sự tự tin của Việt Nam trên trường quốc tế. Với lợi thế quy mô thị trường và tốc độ tăng trưởng, TP. Hồ Chí Minh có thể trở thành “Việt Nam thu nhỏ” về kinh tế, tài chính, tri thức, với thu nhập bình quân gấp 2,5–3 lần cả nước, thậm chí sánh vai hoặc vượt Singapore nếu hành động quyết liệt trong 5–7 năm tới.

"Cần sàng lọc FDI, ưu tiên các ngành công nghệ cao để đảm bảo phát triển bền vững, và học hỏi từ Singapore – trung tâm tài chính thành công nhờ hệ thống pháp lý minh bạch và chính sách thuế ưu đãi. Tuy nhiên, TP. Hồ Chí Minh cần hành động nhanh hơn để không tụt hậu, tận dụng chi phí hoạt động tài chính thấp và tiềm năng từ FTA để cạnh tranh với các trung tâm như New York, London, hay Hong Kong" - ông Lạng cũng nhấn mạnh.