Trước đó, tại phiên họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc trình bày tờ trình của Chính phủ cho biết, trước bối cảnh thị trường xăng dầu thế giới tiếp tục diễn biến phức tạp, giá dầu thô trên thị trường thế giới có xu hướng tăng cao, tình hình dịch Covid-19 trên thế giới và trong nước vẫn còn diễn biến phức tạp, để góp phần hỗ trợ phục hồi, phát triển sản xuất, kinh doanh, phát triển kinh tế - xã hội, căn cứ Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Chính phủ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội (UBTVQH) dự án Nghị quyết về mức thuế bảo vệ môi trường (BVMT) đối với xăng, dầu, mỡ nhờn đến hết ngày 31/12/2022.
Tại dự thảo Nghị quyết, sau khi tính toán trên cơ sở khả năng cân đối ngân sách nhà nước (NSNN), Chính phủ trình UBTVQH điều chỉnh giảm thuế BVMT đối với xăng từ 4.000 đồng xuống 2.000 đồng/lít; với dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn giảm từ 2.000 đồng/lít xuống 1.000 đồng/lít; với mỡ nhờn giảm từ 2.000 đồng/kg xuống 1.000 đồng/kg; với dầu hỏa giảm từ 1.000 đồng/lít xuống mức sàn 300 đồng/lít; với nhiên liệu bay giữ như mức hiện hành đang được giảm là 1.500 đồng/lít theo Nghị quyết số 13/2021/UBTVQH15 ngày 31/12/2021 của UBTVQH.
Để đảm bảo tính kịp thời của chính sách, Chính phủ đề nghị Nghị quyết có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/4/2022 đến hết ngày 31/12/2022. Mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn từ ngày 1/1/2023 thực hiện theo quy định hiện hành tại Nghị quyết số 579/2018/UBTVQH14 của UBTVQH.
Với dự kiến mức thuế giảm như trên và sản lượng tiêu thụ xăng, dầu, mỡ nhờn trong năm 2022 sẽ tương đương thời điểm năm 2019, Chính phủ dự kiến số thu thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ giảm cả năm khoảng 29.035 tỷ đồng/năm, từ đó tác động làm giảm NSNN (bao gồm cả thuế BVMT, thuế GTGT) cả năm khoảng 31.938 tỷ đồng/năm.
 |
| Bộ trưởng Bộ Tài chính Hồ Đức Phớc báo cáo tại phiên họp |
Tuy nhiên, Chính phủ cũng cho biết việc giá dầu thô thế giới và giá xăng dầu trong nước liên tục tăng trong thời gian qua và được dự báo là có thể tiếp tục tăng trong thời gian tới sẽ có tác động làm tăng thu NSNN, đặc biệt là nguồn thu từ dầu thô. Qua đó, sẽ bù đắp số giảm thu do việc giảm mức thuế BVMT theo phương án trên.
Dự kiến, mức thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn như đề xuất sẽ góp phần trực tiếp làm giảm giá bán lẻ xăng, dầu, mỡ nhờn (bao gồm cả thuế GTGT) tương ứng là 2.200 đồng/lít đối với xăng; 1.100 đồng/lít đối với dầu diesel, dầu mazut, dầu nhờn; 1.100 đồng/kg đối với mỡ nhờn; 770 đồng/lít đối với dầu hỏa.
Việc giảm thuế BVMT đối với nhóm xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ góp phần làm giảm giá bán, từ đó làm hạn chế sự gia tăng chi phí sản xuất, giảm giá thành sản phẩm, ổn định lạm phát. Đồng thời, góp phần làm giảm chỉ số CPI. Giả thiết Nghị quyết có hiệu lực thi hành từ ngày 1/4/2022 và giá bán lẻ xăng dầu trong nước trong 9 tháng còn lại của năm 2022 ổn định như giá tại kỳ điều chỉnh ngày 11/3/2022 thì việc giảm thuế BVMT đối với xăng, dầu, mỡ nhờn sẽ giúp giảm CPI bình quân năm 2022 ước khoảng 0,76% - 0,85%.
Thẩm tra nội dung này, đa số ý kiến trong Ủy ban Tài chính ngân sách của Quốc hội cơ bản thống nhất việc trình UBTVQH xem xét, điều chỉnh giảm thuế đối với xăng, dầu, mỡ nhờn trong điều kiện hiện nay để kịp thời góp phần bình ổn thị trường xăng dầu trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu khan hiếm; góp phần hỗ trợ phục hồi, phát triển kinh tế - xã hội sau dịch Covid-19; bảo đảm hài hòa lợi ích của người dân, doanh nghiệp, Nhà nước.
 |
| Chủ nhiệm Ủy ban Tài chính ngân sách Nguyễn Phú Cường |
Ngoài ra, để góp phần giảm áp lực về nguồn cung xăng dầu trên thị trường trong nước, cơ quan thẩm tra đề nghị Chính phủ tăng cường công tác quản lý, kịp thời kiểm tra và có biện pháp xử lý phù hợp, đảm bảo các doanh nghiệp đầu mối xăng dầu trong nước sử dụng đúng quy định đối với lượng xăng dầu dự trữ thương mại của doanh nghiệp.
Trong điều hành giá xăng dầu, Ủy ban Tài chính ngân sách đề nghị Chính phủ nghiên cứu khả năng giảm chu kỳ điều hành giá để cập nhật hơn với biến động của thị trường thế giới. Về lâu dài, ngoài việc trích lập Quỹ bình ổn giá xăng dầu bằng tiền, Chính phủ cần nghiên cứu khả năng bổ sung công cụ cho Quỹ bằng hiện vật (xăng dầu) để đa dạng hóa các công cụ có thể sử dụng tham gia điều tiết, hỗ trợ cho mục tiêu bình ổn thị trường xăng dầu trong nước.
Cho ý kiến tại phiên họp, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế Vũ Hồng Thanh đánh giá đề xuất này của Chính phủ là rất cần thiết, phù hợp trong bối cảnh hiện nay khi vấn đề giá xăng dầu biến động, đứt gãy nguồn cung… đang rất được cử tri quan tâm.
Đánh giá cao tinh thần chủ động, trách nhiệm của Bộ Tài chính, Chính phủ trong việc đề xuất giảm thuế để chia sẻ, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong bối cảnh giá xăng dầu tăng cao, Chủ tịch Quốc hội cũng lưu ý việc giảm thuế sẽ có ảnh hưởng giảm thu ngân sách, đặt ra thêm áp lực về cân đối ngân sách với Chính phủ, Bộ Tài chính.
Nhấn mạnh xăng dầu là mặt hàng thiết yếu nên thuộc thuộc diện bình ổn giá, điều hành theo nguyên tắc bám sát giá thế giới nhưng có sự quản lý của Nhà nước, Chủ tịch Quốc hội cho biết giá xăng dầu không chỉ liên quan đến mục tiêu CPI, lạm phát mà còn ảnh hưởng đến tăng trưởng, việc làm, đời sống người dân và đặc biệt có tác động lớn đến những ngành như giao thông vận tải, đánh bắt thủy sản… Nếu giá vẫn tiếp tục tăng, nhiều khả năng sẽ phải nghiên cứu áp dụng thêm các chính sách khác để hỗ trợ người dân, doanh nghiệp, chứ không thể chỉ dựa vào giảm thuế.
Sau khi xem xét, thảo luận, UBTVQH biểu quyết thông qua đề xuất của Chính phủ với 100% số thành viên có mặt tán thành.
