Diệt “giặc” lãng phí, tăng nguồn lực phát triển đất nước

Bài 3: Khơi thông các “điểm nghẽn”, chấm dứt lãng phí trong sử dụng tài sản công

Vân Hà
(TBTCO) - Thực hiện Luật Quản lý, sử dụng tài sản công, thời gian qua, các bộ, ngành, địa phương đã quản lý, sử dụng tài sản công chủ động và đồng bộ hơn, góp phần vào công tác phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Tuy nhiên, theo đánh giá một cách tổng quát, vẫn có những “điểm nghẽn” khiến cho việc quản lý, sử dụng tài sản công tại một số nơi chưa nghiêm nên lãng phí còn xảy ra. Do đó, rất cần khơi thông điểm nghẽn, giúp chấm dứt tình trạng này.
aa
Bài 1: Chống lãng phí – Tạo nền móng vững chắc đưa đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới
Bài 2: Lãng phí kéo lùi sự phát triển của đất nước
Bài 3: Khơi thông các “điểm nghẽn”, chấm dứt lãng phí trong sử dụng tài sản công
Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Phương Anh

Nhiều nỗ lực để ngăn chặn lãng phí

Báo cáo thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP) năm 2023 của Chính phủ cho biết, để ngăn chặn, đẩy lùi thất thoát, lãng phí, tham nhũng và những hành vi khác xâm phạm tài sản công (TSC), Chính phủ đã ban hành 21 nghị định, Bộ Tài chính đã ban hành 15 thông tư, trong đó có các quy định về định mức TSC, xe công, khoán chi, khoán kinh phí sử dụng TSC. Tất cả những quy định này đã tạo cơ sở pháp lý để quản lý chặt chẽ, sử dụng tiết kiệm TSC.

Bộ Tài chính quyết liệt triển khai các quy định về quản lý, sử dụng tài sản công

"Bộ Tài chính đã rất quyết liệt triển khai các quy định cũng như chỉ đạo của Tổng Bí thư về vấn đề chống lãng phí trong nhiều lĩnh vực, trong đó có lĩnh vực quản lý, sử dụng đối với TSC. Đặc biệt, về mặt cơ chế chính sách, Bộ Tài chính đang tích cực triển khai các nội dung có liên quan, giúp công tác quản lý, sử dụng TSC ngày càng hiệu quả hơn".

Ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính

Báo cáo THTK, CLP năm 2023 của Chính phủ cũng đưa ra tổng số tiết kiệm kinh phí, vốn nhà nước năm 2023 của các bộ, ngành, địa phương là 83.087 tỷ đồng. Trong tổng số tiền tiết kiệm này có sự đóng góp không nhỏ từ việc quản lý, sử dụng TSC hiệu quả.

Tuy nhiên, TSC có phạm vi rộng (do nhiều cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân quản lý, sử dụng); công tác xây dựng cơ chế, vận hành do nhiều cơ quan thực hiện, nên việc quản lý, sử dụng TSC cũng gặp phải một số khó khăn, tồn tại nhất định nên tình trạng lãng phí vẫn chưa được ngăn chặn triệt để.

Đơn cử có những TSC được đầu tư cả trăm tỷ đồng, nhưng giờ biến thành các khu nhà để hoang, cỏ mọc um tùm. Hay như TSC là các máy móc, thiết bị tại một số cơ quan, đơn vị chưa hết khấu hao, vẫn còn sử dụng tốt nhưng đã bị cho vào kho cất giữ để nhường chỗ cho các TSC được mua mới thay thế…

Nguyên nhân của tình trạng này là do hệ thống pháp luật điều chỉnh về quản lý, sử dụng TSC, đặc biệt là việc khai thác các TSC chuyên ngành còn chưa được ban hành, sửa đổi, bổ sung kịp thời. Cơ chế phân cấp quản lý TSC còn bất cập, dồn nhiều lên cơ quan cấp trên. Việc sắp xếp lại nhà, đất, xe ô tô còn chậm cả ở khâu phê duyệt và tổ chức thực hiện. Vi phạm trong quản lý, mua sắm, xử lý TSC còn diễn ra. Việc giao tài sản kết cấu hạ tầng cho đối tượng quản lý còn chậm, ảnh hưởng tới công tác quản lý, khai thác tài sản. Việc chấp hành chế độ báo cáo, cập nhật thông tin và cơ sở dữ liệu còn chưa nghiêm.

Chế tài mới giúp "chặn đứng" lãng phí tài sản công

Bài 3: Khơi thông các “điểm nghẽn”, chấm dứt lãng phí trong sử dụng tài sản công

Trước thực trạng TSC còn lãng phí, Bộ Tài chính đã trình Chính phủ ban hành Nghị định số 114/2024/NĐ-CP (Nghị định 114) về sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 151/2017/NĐ-CP của Chính phủ quy định chi tiết một số điều của Luật Quản lý, sử dụng TSC. Nghị định có hiệu lực từ ngày 30/10/2024 với nhiều quy định quan trọng đã được điều chỉnh, sửa đổi như: khai thác TSC tại cơ quan nhà nước; xử lý vật tư, vật liệu thu hồi được trong quá trình bảo dưỡng, sửa chữa TSC; thẩm quyền quyết định bán TSC... Trong đó, đáng chú ý là các quy định liên quan đến mua sắm, quản lý và sử dụng TSC nhằm đảm bảo hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội trong giai đoạn mới.

Ông Nguyễn Tân Thịnh - Cục trưởng Cục Quản lý công sản, Bộ Tài chính cho biết, để Nghị định 114 nhanh chóng được áp dụng hiệu quả, ngay khi Nghị định được ban hành, Bộ Tài chính đã yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tổ chức tuyên truyền, phổ biến theo quy định nội dung của Nghị định 114 tới các cơ quan, tổ chức, đơn vị có liên quan, đảm bảo các đối tượng chịu sự tác động của Nghị định nắm bắt đầy đủ, chính xác, kịp thời nội dung Nghị định và các văn bản hướng dẫn (nếu có).

Đồng thời, Bộ Tài chính cũng lưu ý các bộ, ngành, địa phương ban hành quy định thẩm quyền quyết định trong quản lý, sử dụng TSC, gồm: mua sắm TSC, mua sắm vật tư tiêu hao; thuê tài sản; khai thác TSC tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; thu hồi, điều chuyển, bán, thanh lý, tiêu hủy, xử lý tài sản trong trường hợp bị mất, bị hủy hoại đối với TSC tại cơ quan, tổ chức, đơn vị; thẩm quyền quyết định giá trị của tài sản gắn liền với đất khi bán trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp của cơ quan, tổ chức, đơn vị; thẩm quyền phê duyệt phương án xử lý tài sản của dự án sử dụng vốn nhà nước.

Nhiều quy định được chỉnh sửa huy động tối đa nguồn lực từ tài sản công

Tại dự án 1 luật sửa 7 luật lĩnh vực tài chính ngân sách của Bộ Tài chính (Luật sửa đổi) vừa được Quốc hội thông qua đã có nhiều quy định được chỉnh sửa, bổ sung giúp cho công tác quản lý, sử dụng TSC hiệu quả, huy động tối đa nguồn lực từ TSC để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội.

Đơn cử như một số bất cập trong quy trình xử lý TSC đã dẫn đến tình trạng lãng phí kéo dài. Ví dụ như tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam có 23 cơ sở nhà đất chưa được phê duyệt phương án xử lý suốt 5 năm qua, gây cản trở quá trình cổ phần hóa. Nguyên nhân chủ yếu là sự chồng chéo giữa các quy định của nhiều luật khác nhau.

Luật sửa đổi đã đề xuất loại bỏ yêu cầu sắp xếp nhà, đất của doanh nghiệp để áp dụng thống nhất theo các luật liên quan như Luật Đất đai, Luật Doanh nghiệp. Điều này giúp giảm thiểu xung đột pháp lý, đồng thời đồng bộ hóa các quy định, tạo cơ sở nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.

Cũng theo quy định hiện hành, việc xử lý tài sản tịch thu như hàng hóa, phương tiện đòi hỏi phải trình cơ quan tài chính cấp trên phê duyệt. Trình tự này kéo dài khiến nhiều tài sản bị hỏng hóc, mất giá. Luật sửa đổi đã tăng cường phân quyền, giao cơ quan chủ trì toàn quyền xử lý tài sản. Theo đó, các cơ quan chủ trì sẽ chịu trách nhiệm trước pháp luật và được hậu kiểm thay vì phải chờ phê duyệt từ cơ quan cấp trên.

Đặc biệt, Luật sửa đổi đã chuyển từ cơ chế “phân cấp” sang “phân quyền” cho Chính phủ, bộ, cơ quan trung ương, HĐND cấp tỉnh quy định thẩm quyền trong mua sắm, thuê, quản lý, sử dụng, xử lý TSC.

Ông Nguyễn Tân Thịnh cho biết, việc sửa đổi từ cơ chế phân cấp trong quản lý, sử dụng TSC sang cơ chế phân quyền góp phần làm tăng tính chủ động cho Chính phủ, bộ, cơ quan trung ương, HĐND cấp tỉnh trong việc quy định thẩm quyền quyết định trong mua sắm, thuê, quản lý, sử dụng, xử lý TSC, điều hành linh hoạt công tác quản lý, sử dụng TSC tại địa phương, bảo đảm phù hợp với thực tiễn, năng lực quản lý và yêu cầu quản lý của từng bộ, cơ quan trung ương, địa phương. Qua đó thúc đẩy việc quản lý, khai thác, xử lý TSC có hiệu quả, huy động tối đa nguồn lực từ TSC để phục vụ cho phát triển kinh tế - xã hội…

Theo Bộ Tài chính, việc Quốc hội thông qua Luật sửa 7 Luật lĩnh vực tài chính ngân sách của Bộ Tài chính trong đó có Luật Quản lý, sử dụng TSC được kỳ vọng không chỉ tránh được sự chồng chéo với các luật khác, mà còn tạo cơ sở pháp lý để sử dụng tiết kiệm TSC và ngăn chặn thất thoát, lãng phí./.

Vân Hà

Đọc thêm

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Tính đến ngày 16/11/2026, cả nước đã hoàn thành xử lý, khai thác 25.491 cơ sở nhà, đất dôi dư tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Hiện còn 7.245 cơ sở tiếp tục được đôn đốc giải quyết, tập trung chủ yếu ở khối địa phương.
Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) hướng tới quản lý thống nhất nguồn lực ngân sách và đầu tư công, đồng thời phân cấp rõ, đơn giản thủ tục và nâng trách nhiệm. Cải cách này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực công, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

(TBTCO) - Chính phủ giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg, có hiệu lực ngày 11/11/2026.
Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Danh mục bao gồm 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực như hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội.
Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

(TBTCO) - Cùng phải giải quyết khối lượng lớn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng tiến độ giữa các địa phương đang có sự chênh lệch đáng kể. Có nơi phải xử lý hàng nghìn cơ sở nhưng đã hoàn thành gần hết, trong khi một số địa phương vẫn còn lượng lớn cơ sở chưa được xử lý. Thực tế này cho thấy, bên cạnh những vướng mắc về hồ sơ, pháp lý và phương án sử dụng, sự chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả thực hiện.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

(TBTCO) - Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không giữ được các cân đối vĩ mô sẽ làm xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực. Chính phủ xác định tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền và lợi ích của doanh nghiệp, để họ yên tâm đầu tư.
Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

(TBTCO) - Trao đổi tại Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, dự báo dòng tiền và vai trò của giám đốc tài chính trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều