Diệt “giặc” lãng phí, tăng nguồn lực phát triển đất nước

Bài 2: Lãng phí kéo lùi sự phát triển của đất nước

Hoàng Yến
(TBTCO) - Theo Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội: "Chúng ta thường rất bất bình với những vụ việc tham nhũng, tiêu cực, nhưng lãng phí gây thiệt hại không hề kém và lại khó nhận diện, xử lý. Nếu không coi trọng và tìm cách xử lý, lãng phí sẽ tích tiểu thành đại, kéo lùi sự phát triển của đất nước, cũng như những vết rò nhỏ dần có thể đánh chìm một con tàu".
aa
Bài 1: Chống lãng phí – Tạo nền móng vững chắc đưa đất nước vươn mình trong kỷ nguyên mới
Bài 2: Lãng phí kéo lùi sự phát triển của đất nước
Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 (Phủ Lý, Hà Nam) sau 6 năm khánh thành nay vẫn bỏ hoang. Ảnh tư liệu

PV: Trong bài viết về chống lãng phí, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhận định “lãng phí còn diễn ra khá phổ biến, dưới nhiều dạng thức khác nhau, đã và đang gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng cho phát triển”. Theo ông, tình trạng lãng phí hiện nay thể hiện như thế nào?

Bài 2: Lãng phí kéo lùi sự phát triển của đất nước

Đại biểu Tạ Văn Hạ: Đúng như nhận định của Tổng Bí thư, tình trạng lãng phí có thể nhìn thấy phổ biến ở nhiều lĩnh vực, đối tượng khác nhau, cả lãng phí hữu hình và vô hình. Từ chuyện rất nhỏ như đi muộn 5 phút trong cuộc họp, nhân lên với thời gian của hàng trăm người chờ đợi sẽ thành trở thành con số lớn. Hay trong đời sống người dân, có thể thấy sự lãng phí khi tiếp khách, tổ chức hiếu hỉ với hàng trăm mâm cao cỗ đầy, kéo dài vài ngày… dù nhu cầu ăn uống, sinh hoạt hiện đã khác nếp xưa rất nhiều.

Chúng ta thường rất bất bình với những vụ việc tham nhũng, tiêu cực, nhưng lãng phí cũng gây thiệt hại không hề kém và lại khó để nhận diện, xử lý. Chẳng hạn những con đường được đầu tư hàng nghìn tỷ đồng, nhưng chỉ có một đoạn không giải phóng được, thành ra ách tắc kéo dài, không thể triển khai. Hay những dự án lớn nhưng chuẩn bị đầu tư không kỹ, lựa chọn nhà thầu không tốt… dẫn đến đội vốn lớn, chậm tiến độ.

Lãng phí không chỉ ở những thứ nhìn thấy được. Cơ hội mất đi cũng là sự lãng phí lớn. Khi chúng ta ở thời kỳ dân số vàng, nếu chúng ta tận dụng được triệt để lợi thế dân số thì sẽ đưa đất nước đi lên mạnh mẽ. Ngược lại, không tận dụng được, thời kỳ đó qua đi, thì cơ hội đã mất. Ngay trong công tác cán bộ cũng vậy, yếu tố con người rất là quan trọng trong mỗi tổ chức, tập thể. Nếu như người lãnh đạo sáng suốt, đủ năng lực, phẩm chất thì cả tổ chức phát triển và ngược lại.

Tất nhiên, các yếu tố lãng phí này rất khó định tính, định lượng. Có thể ví nó như những lỗ rò khó thấy trên một con tàu lớn. Nếu con tàu bị vết thủng lớn thì thường sẽ được chú ý ngay và khắc phục. Nhưng những lỗ rò nhỏ thì thường khó thấy, dễ bị chủ quan, không cho là quan trọng. Nhưng nhiều lỗ rò nhỏ dần dần có thể đánh chìm một con tàu.

PV: Sau khi giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về thực hành tiết kiệm, chống lãng phí (THTK, CLP), Quốc hội đã ban hành Nghị quyết số 74 về đẩy mạnh việc thực hiện chính sách, pháp luật về THTK, CLP với những kiến nghị, giải pháp. Ông đánh giá thế nào về việc triển khai Nghị quyết?

Cần tiếp tục tăng cường hoạt động giám sát

Hệ thống pháp luật hiện nay về thực hành tiết kiệm, chóng lãng phí đã là cơ bản. Vấn đề là cần tiếp tục tăng cường hoạt động giám sát, bao gồm hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và thậm chí của cá nhân đại biểu Quốc hội và đại biểu dân cử nói chung, HĐND các cấp" - Đại biểu Quốc hội Tạ Văn Hạ.

Đại biểu Tạ Văn Hạ: Nghị quyết số 74 năm 2022 đã đánh giá được tổng thể thực trạng, chỉ rõ được nguyên nhân và cũng đưa ra nhiều giải pháp cụ thể để nâng cao hiệu lực, hiệu quả trong thực hiện chính sách pháp luật về THTK, CLP.

Nghị quyết đã bắt đúng bệnh và “điểm mặt, chỉ tên” những dự án ở nhiều lĩnh vực đang để lãng phí, thất thoát. Vấn đề hiện nay là ở khâu hậu giám sát. Để triển khai hiệu quả Nghị quyết của Quốc hội thì trước hết các cơ quan chức năng phải chỉ đạo, đặc biệt là với các dự án lãng phí, thất thoát đã được nêu thì cần có những giải pháp ngay và luôn để khắc phục.

Sau gần 2 năm Nghị quyết ra đời, bên cạnh việc yêu cầu báo cáo kết quả, cần đánh giá xem đã có chuyển biến gì, nếu chưa chuyển biến thì có sự đôn đốc, nhắc nhở… Công tác hậu giám sát phải được tăng cường hơn nữa qua việc kiểm tra, đôn đốc quyết liệt, làm rõ trách nhiệm.

PV: Nếu giải pháp là “đôn đốc, nhắc nhở” thì liệu có đủ hiệu quả hay không, thưa ông?

Đại biểu Tạ Văn Hạ: Bối cảnh hiện nay thì các cơ quan cũng rất nhiều công việc. Chúng ta vừa đôn đốc, vừa nhắc nhở, nếu đôn đốc nhiều lần thì tất nhiên phải có giải pháp. Nhưng ít nhất, Nghị quyết mới được thực hiện thì phải có sự nhắc nhở, đôn đốc để tránh việc Nghị quyết chỉ nằm trên giấy, đến đợt giám sát sau, tất cả những cái vấn đề, bất cập đã được nêu vẫn còn nguyên giá trị.

PV: Hiện nay, chế tài về xử lý lãng phí đã ban hành nhưng tính răn đe chưa cao. Luật THTK, CLP đã quy định trách nhiệm của cá nhân, người đứng đầu, việc xử lý vi phạm trong xảy ra lãng phí. Tuy nhiên, các quy định này chủ yếu có tính chất cảnh báo, nhắc nhở. Theo ông có cần những chế tài mạnh hơn?

Đại biểu Tạ Văn Hạ: Trong các giải pháp, tôi cho rằng quan trọng nhất hiện nay là nâng cao nhận thức. Nhận thức không chỉ của các cơ quan Nhà nước mà phải của toàn xã hội, của từng người dân, bởi lãng phí đang là rất phổ biến ở khắp nơi trong đời sống kinh tế xã hội. Từ nhận thức đó sẽ thống nhất được trong hành động. Khi đã thống nhất hành động rồi, tôi cho rằng cũng cần tăng cường chế tài về xử phạt, chế tài về trách nhiệm của những người đứng đầu để xảy ra lãng phí, thất thoát.

PV: Theo ông, vai trò của Quốc hội cần phát huy thêm ở góc độ nào để việc THTK, CLP hiệu quả hơn?

Đại biểu Tạ Văn Hạ: Trong lĩnh vực lập pháp của Quốc hội, tôi cho rằng hệ thống pháp luật hiện nay về THTK, CLP đã là cơ bản. Vấn đề là cần tiếp tục tăng cường hoạt động giám sát, bao gồm hoạt động giám sát của Quốc hội, các cơ quan của Quốc hội và thậm chí của cá nhân đại biểu Quốc hội và đại biểu dân cử nói chung, HĐND các cấp.

Qua các hoạt động, cần tiếp tục lắng nghe ý kiến của cử tri và nhân dân để phát hiện khoảng trống về mặt pháp lý cũng như phát hiện những vấn đề hiện nay đang gây thất thoát, lãng phí, bức xúc trong nhân dân. Không chỉ ở lĩnh vực kinh tế, mà ở mọi lĩnh vực, từ văn hóa, giáo dục hay cả quốc phòng, an ninh. Nếu chúng ta không chú ý, không coi trọng thì sẽ tích tiểu thành đại, góp gió thành bão, kéo lùi sự phát triển của đất nước.

PV: Xin cảm ơn đại biểu!

Coi việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm vụ hàng ngày

Trong bài viết về chống lãng phí, Tổng Bí thư Tô Lâm nêu rõ, để nắm bắt cơ hội, đẩy lùi thách thức, gia tăng mạnh mẽ nguồn lực chăm lo cho nhân dân, làm giàu cho đất nước trong giai đoạn cách mạng mới, xây dựng tương lai tốt đẹp, công tác phòng, chống lãng phí cần được triển khai quyết liệt, đồng bộ với những giải pháp hữu hiệu, tạo sự lan tỏa mạnh mẽ, trở thành tự nguyện, tự giác của mỗi cán bộ, đảng viên và người dân, văn hóa ứng xử trong thời đại mới.

Theo đó, cần xây dựng văn hóa phòng, chống lãng phí; đưa thực hành tiết kiệm, chống lãng phí trở thành “tự giác”, “tự nguyện”, “cơm ăn nước uống, áo mặc hàng ngày”. Xây dựng văn hóa tiết kiệm, chống lãng phí trong các cơ quan, tổ chức; khuyến khích nhân dân tăng cường thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, tạo thói quen quý trọng tài sản của Nhà nước, công sức của nhân dân, sự đóng góp của tập thể và công sức của mỗi cá nhân; coi việc thực hành tiết kiệm, chống lãng phí là nhiệm

Hoàng Yến

Đọc thêm

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

Bộ Tài chính thúc đẩy chuyển đổi kép, nâng sức cạnh tranh cho doanh nghiệp

(TBTCO) - Khung đánh giá mức độ trưởng thành chuyển đổi số gắn với chuyển đổi xanh do Bộ Tài chính ban hành sẽ giúp doanh nghiệp nhận diện năng lực, xác định khoảng trống và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp, hướng tới nâng cao năng suất và sức cạnh tranh.
Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Cả nước còn 7.245 cơ sở nhà, đất dôi dư chưa hoàn thành xử lý, khai thác

Tính đến ngày 16/11/2026, cả nước đã hoàn thành xử lý, khai thác 25.491 cơ sở nhà, đất dôi dư tại các bộ, cơ quan trung ương và địa phương. Hiện còn 7.245 cơ sở tiếp tục được đôn đốc giải quyết, tập trung chủ yếu ở khối địa phương.
Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất): Hướng tới cải cách toàn diện, nâng hiệu quả sử dụng vốn

(TBTCO) - Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Ngân sách nhà nước (hợp nhất) hướng tới quản lý thống nhất nguồn lực ngân sách và đầu tư công, đồng thời phân cấp rõ, đơn giản thủ tục và nâng trách nhiệm. Cải cách này được kỳ vọng nâng cao hiệu quả phân bổ, sử dụng nguồn lực công, tạo động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

Giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia

(TBTCO) - Chính phủ giao bổ sung dự toán chi ngân sách trung ương, kế hoạch đầu tư công vốn ngân sách trung ương năm 2026 (đợt 5) cho các bộ, cơ quan trung ương và UBND các tỉnh, thành phố thực hiện các chương trình mục tiêu quốc gia, tại Quyết định số 2185/QĐ-TTg, có hiệu lực ngày 11/11/2026.
Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

Infographics: Bộ Tài chính công bố 255 thủ tục hành chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính

(TBTCO) - Bộ Tài chính vừa ban hành Quyết định số 3318/QĐ-BTC công bố Danh mục thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Tài chính thực hiện không phụ thuộc vào địa giới hành chính trong phạm vi toàn quốc. Danh mục bao gồm 255 thủ tục hành chính thuộc các lĩnh vực như hải quan, thuế, kho bạc nhà nước, đấu thầu, doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể, bảo hiểm xã hội.
Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

Xử lý nhà, đất dôi dư: Nơi xử lý gần xong, nơi vẫn còn nhiều

(TBTCO) - Cùng phải giải quyết khối lượng lớn nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tổ chức bộ máy, nhưng tiến độ giữa các địa phương đang có sự chênh lệch đáng kể. Có nơi phải xử lý hàng nghìn cơ sở nhưng đã hoàn thành gần hết, trong khi một số địa phương vẫn còn lượng lớn cơ sở chưa được xử lý. Thực tế này cho thấy, bên cạnh những vướng mắc về hồ sơ, pháp lý và phương án sử dụng, sự chủ động, quyết liệt trong chỉ đạo, điều hành, đặc biệt là trách nhiệm của người đứng đầu có ý nghĩa quan trọng đối với kết quả thực hiện.
Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng: Không giữ ổn định vĩ mô sẽ xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực

(TBTCO) - Theo Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng, nếu môi trường pháp lý thiếu minh bạch, không giữ được các cân đối vĩ mô sẽ làm xói mòn lòng tin, khó huy động nguồn lực. Chính phủ xác định tập trung hoàn thiện thể chế, bảo đảm quyền và lợi ích của doanh nghiệp, để họ yên tâm đầu tư.
Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

Dẫn dắt tài chính, kiến tạo tăng trưởng trong kỷ nguyên mới

(TBTCO) - Trao đổi tại Hội nghị Kế toán trưởng và Giám đốc Tài chính thường niên 2026, các chuyên gia nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực quản trị dữ liệu, dự báo dòng tiền và vai trò của giám đốc tài chính trong quyết định đầu tư của doanh nghiệp.
Xem thêm

Mới nhất Đọc nhiều