*PV: Xin ông cho biết tình hình thực hiện Cơ chế một cửa quốc gia của Bộ Công Thương cho đến thời điểm hiện tại?

- Ông Trần Thanh Hải: Trong thời gian qua, Bộ Công thương đã phối hợp với Tổng cục Hải quan và các cơ quan bộ, ngành đẩy mạnh việc triển khai NSW.

Bên cạnh đó, Bộ Công thương đã phối hợp Bộ Tài chính ban hành Thông tư liên tịch 89/2016/TTLT-BTC-BCT hướng dẫn thực hiện chính thức NSW để chuẩn bị triển khai cho giai đoạn tới năm 2020, đồng thời xây dựng, nâng cấp hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin phục vụ cho việc kết nối với hệ thống một cửa quốc gia được thuận lợi, đảm bảo việc 100% hồ sơ được thực hiện trên môi trường điện tử.

Hiện nay, Bộ Công thương đã chính thức thực hiện NSW đối với 4 thủ tục hành chính bao gồm: Cấp Giấy chứng nhận xuất xứ ưu đãi Mẫu D; Cấp phép nhập khẩu tự động xe mô tô phân khối lớn; Cấp phép nhập khẩu các chất làm suy giảm tầng ô-dôn; Cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp.

Hiện bộ đang phối hợp với Tổng cục Hải quan (Bộ Tài chính) cố gắng hoàn tất việc kết nối thủ tục Cấp giấy chứng nhận quy trình Kimberley đối với kim cương thô trên hệ thống.

Thời gian tới, Bộ Công thương dự kiến tiếp tục triển khai kết nối thêm 7 thủ tục hành chính vào Hệ thống một cửa quốc gia là: Thủ tục cấp Giấy phép xuất nhập khẩu tiền chất vật liệu nổ công nghiệp; Thủ tục cấp Giấy phép xuất nhập khẩu tiền chất sử dụng trong lĩnh vực công nghiệp; Thủ tục khai báo hóa chất nhập khẩu; Thủ tục nhập khẩu thuốc lá nhằm mục đích phi thương mại; Thủ tục đề nghị cấp văn bản chấp thuận tham gia thí điểm tự chứng nhận xuất xứ trong ASEAN; Thủ tục đăng ký danh mục hàng nhập khẩu, hàng tạm nhập tái xuất của nhà thầu nước ngoài trong lĩnh vực xây dựng tại Việt Nam; Thủ tục Thông báo chỉ tiêu nhập khẩu nguyên liệu thuốc lá, giấy cuốn điếu thuốc lá.

Ngoài ra, Bộ Công thương hướng tới thực hiện tốt các mục tiêu về triển khai các thủ tục hành chính của bộ trên Cơ chế một cửa quốc gia tối thiểu ở mức độ 3, hướng tới hoàn tất thực hiện mức độ 4.

Triển khai kết nối hệ thống của bộ với Cổng thông tin NSW để thực hiện cấp Giấy chứng nhận xuất xứ ưu đãi mẫu D theo mô hình kết nối hệ thống trực tiếp thay cho phương án nhúng giao diện như hiện nay.

Kết nối đầy đủ với NSW và sẵn sàng kết nối trao đổi thông tin với các đối tác thương mại ngoài ASEAN của Việt Nam, để tạo thuận lợi cho hàng hóa xuất khẩu của Việt Nam.

*PV: Vậy theo ông đánh giá, những kết quả thời gian qua đã mang lại lợi ích như thế nào cho hoạt động của cộng đồng doanh nghiệp?

- Ông Trần Thanh Hải: Việc triển khai NSW được coi là biện pháp hiện thực hóa quyết tâm cải cách thủ tục hành chính trong hoạt động xuất nhập khẩu và vận tải quốc tế của Chính phủ nói chung, của Bộ Công thương nói riêng, nhằm cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh; tạo thuận lợi thương mại và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Qua đó đã đem lại những hiệu quả tích cực, đặc biệt là những lợi ích cho doanh nghiệp như tiết kiệm được thời gian và chi phí, khi chỉ phải nộp hồ sơ cho một điểm tiếp nhận duy nhất và nhận kết quả từ nhiều cơ quan nhà nước khác nhau.

Bên cạnh đó, kết quả phản hồi một cách nhanh chóng (đối với luồng xanh, hệ thống VNACS của cơ quan hải quan phản hồi kết quả trong vòng 1 giây). Từ đó, giúp cho doanh nghiệp rút ngắn thời gian giải phóng hàng, giảm chi phí lưu kho, lưu bãi, tăng hiệu quả kinh doanh.

Cơ chế 1 cửa QG làm đơn giản hóa các hồ sơ, chứng từ áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới. Ảnh: TL

Rõ ràng, khi kết nối với Cơ chế một cửa ASEAN (ASW), C/O điện tử được ASEAN công nhận và được gửi trực tiếp cho hải quan các nước thông qua ASW. Như vậy, các doanh nghiệp xuất khẩu và doanh nghiệp nhập khẩu sẽ được hưởng lợi rất nhiều từ việc công nhận C/O này. Các doanh nghiệp tuân thủ pháp luật sẽ được hưởng nhiều ưu tiên, ưu đãi từ các chương trình của cơ quan quản lý nhà nước.

Đồng thời, nhìn từ góc độ hội nhập, NSW khẳng định bộ mặt phát triển kinh tế, uy tín của Việt Nam tương thích với trình độ phát triển của các nền kinh tế (thị trường) có môi trường kinh doanh và thủ tục hành chính chủ yếu là phi giấy tờ. Cơ chế này là cơ hội để doanh nghiệp chuyển đổi sang môi trường điện tử, đào tạo nguồn lực để sẵn sàng cho quá trình hội nhập.

Mặt khác, cơ chế này giúp làm đơn giản hóa các hồ sơ, chứng từ áp dụng cho các mặt hàng xuất khẩu của Việt Nam ra thế giới, tạo lợi thế cạnh tranh cho hàng xuất khẩu thông qua việc các cơ quan nhà nước Việt Nam trao đổi chứng từ điện tử với nước nước nhập khẩu.

*PV: Có một số ý kiến doanh nghiệp phản ánh, tuy thời gian qua, thực hiện NSW của Bộ Công thương đã đạt được một số kết quả nhất định, nhưng nhìn chung vẫn còn chậm, chưa đáp ứng được nhu cầu của doanh nghiệp, Bộ Công thương ý kiến như thế nào về vấn đề này?

- Ông Trần Thanh Hải: Cải cách thủ tục hành chính, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp và thúc đẩy xuất khẩu luôn là nhiệm vụ hàng đầu của Bộ Công thương. Bộ Công thương là một trong hai cơ quan Chính phủ chủ động tham gia đầu tiên vào NSW, đã phối hợp Bộ Tài chính nghiên cứu xây dựng cơ sở pháp lý cũng như hạ tầng kỹ thuật để việc kết nối vào Hệ thống NSW được thuận lợi nhất, đồng thời cũng tích cực tham gia các phiên họp của Nhóm làm việc về pháp lý và kỹ thuật trong ASEAN để kịp thời năm bắt và thực hiện các cam kết của Việt Nam.

Trong giai đoạn thực hiện, việc kết nối các thủ tục hành chính với Hệ thống NSW được thực hiện khá suôn sẻ với sự phối hợp của Cục Thương mại điện tử và CNTT và Tổng cục Hải quan. Mặc dù có gặp một số vướng mắc trong quá trình triển khai, về kỹ thuật, nghiệp vụ và kết nối, nhưng các bên cũng đã rà soát và khắc phục kịp thời để việc thực hiện các thủ tục hành chính được thông suốt.

Để khắc phục tồn tại, hạn chế và triển khai hiệu quả hơn việc tham gia NSW trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục triển khai, phổ biến mở rộng NSW đến các đơn vị, cơ quan trong bộ và các doanh nghiệp đang thực hiện các thủ tục hành chính liên quan đến xuất nhập khẩu tại Bộ Công thương.

Đồng thời chúng tôi sẽ tích cực, chủ động hoàn thiện việc kết nối, trao đổi thông tin, cũng như nâng cấp hạ tầng công nghệ phục vụ nhu cầu kết nối của các cơ quan quản lý và doanh nghiệp trong thời gian tới.

*PV: Xin cảm ơn ông!

Tố Uyên