Chính phủ quy định chi tiết danh mục

Tại dự thảo Luật Giá (sửa đổi) đã củng cố nguyên tắc xác định Danh mục hàng hóa, dịch vụ Nhà nước định giá đảm bảo chặt chẽ, phù hợp với thực tiễn yêu cầu quản lý và các nguyên tắc thị trường. Ngoài ra, dự luật giao thẩm quyền cho Chính phủ quy định chi tiết danh mục; đẩy mạnh phân công, phân cấp nhiệm vụ định giá cho các bộ, ngành, địa phương, qua đó phân định rõ về nhiệm vụ, trách nhiệm trong tổ chức thực hiện các nhiệm vụ gắn với chuyên môn, chuyên ngành.

Về tiêu chí xác định hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, bên cạnh 3 tiêu chí tại Luật Giá 2012 tiếp tục được kế thừa thì tại dự luật sửa đổi đã bổ sung thêm tiêu chí "Hàng hóa, dịch vụ thiết yếu có tính chất độc quyền trong mua bán hoặc có thị trường cạnh tranh hạn chế và ảnh hưởng lớn đến kinh tế xã hội, đời sống người dân, sản xuất kinh doanh”, nhằm đảm bảo phù hợp với thực tiễn hiện nay, một số mặt hàng đã được bổ sung tại các luật chuyên ngành và sẽ được cập nhập tại Luật Giá.

Nguồn: Bộ Tài chính. Đồ họa: Văn Chung

Theo Bộ Tài chính, qua rà soát cho thấy, những mặt hàng đã được bổ sung tại các luật chuyên ngành thời gian qua có tính chất độc quyền hoặc thị trường cạnh tranh nên việc bổ sung vào danh mục để có sự điều tiết nhằm bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng hoặc các mục tiêu an sinh, phát triển kinh tế xã hội là phù hợp. Việc bổ sung tiêu chí trên về cơ bản đảm bảo không quá rộng để tránh các trường hợp không thật sự cần thiết.

Về Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, tại nội dung chính sách đã đề xuất giao thẩm quyền cho Chính phủ quy định chi tiết danh mục trên cơ sở các nguyên tắc được quy định tại luật nhằm tăng cường sự linh hoạt trong thực tiễn triển khai.

Bộ Tài chính cho biết, vấn đề này cũng còn có nhiều ý kiến khác nhau ngay trong khâu xây dựng chính sách. Khi tiến hành soạn thảo luật, trên cơ sở đánh giá kỹ hơn cho thấy để có thể khắc phục được những tồn tại, hạn chế trong thời gian vừa qua thì giải pháp tối ưu là vẫn tiếp tục kế thừa để quy định chi tiết danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá tại luật, gắn với đó là quy định rõ hình thức, thẩm quyền trách nhiệm định giá của các cấp cơ quan quản lý (tương tự như danh mục tại Luật Phí, lệ phí). Quy định này mặc dù thay đổi so với phương án chính sách đề xuất áp dụng nhưng cũng đã được đánh giá tác động chi tiết.

Có thể điều chỉnh danh mục linh hoạt điều hành

Trên cơ sở đó, Chính phủ đề xuất, luật quy định chi tiết Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá kèm theo thẩm quyền, hình thức định giá cụ thể. Trường hợp phát sinh phải điều chỉnh Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá, các bộ, cơ quan ngang bộ, UBND cấp tỉnh lập đề nghị điều chỉnh gửi Bộ Tài chính tổng hợp, trình Chính phủ xem xét, quyết định.

Việc giao Chính phủ xem xét, quyết định việc điều chỉnh danh mục tạo sự linh hoạt trong chỉ đạo, điều hành. Ngoài ra, để hạn chế việc phát sinh bổ sung hàng hóa, dịch vụ không cần thiết, đã bổ sung nguyên tắc việc điều chỉnh danh mục phải trên cơ sở đánh giá sự cần thiết, tính phù hợp với 4 tiêu chí xác định và quy trình trình Chính phủ cụ thể, chặt chẽ.

Chính phủ đã rà soát, cập nhập Danh mục hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá hiện đang được quy định tại Luật Giá và các luật chuyên ngành gồm 52 nhóm hàng hóa, dịch vụ: có 17 nhóm hàng hóa, dịch vụ hiện được quy định tại Luật Giá hiện hành; có 35 nhóm hàng hóa, dịch vụ hiện được quy định tại luật chuyên ngành (trong đó có 17 hàng hóa, dịch vụ được chuyển từ phí sang định giá theo quy định tại Luật Phí, lệ phí 2017 và tại Nghị định 149/2016/NĐ-CP).

Qua rà soát, Bộ Tài chính đề xuất đưa ra khỏi danh mục 14 nhóm hàng hóa, dịch vụ không phù hợp với 4 tiêu chí xác định hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá đã đề ra tại luật và thực hiện theo cơ chế giá thị trường.

Theo chuyên gia kinh tế, PGS,TS. Ngô Trí Long, dự thảo luật đã bao quát được các nhóm hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá. Việc quy định các hàng hóa, dịch vụ do Nhà nước định giá là rất cần thiết, nhằm bình ổn giá đối với một số loại hàng hóa thiết yếu, có ảnh hưởng tới đời sống người dân.