Doanh nghiệp nhỏ và vừa đón thêm cơ hội

Ngày 24/6 tại Hà Nội, Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) phối hợp cùng Hiệp hội Phát triển hàng tiêu dùng Việt Nam (VACOD), Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hà Nội (HBA) đồng tổ chức Hội nghị: “Đối thoại SME 2026: Chính sách mở đường - Doanh nghiệp cất cánh".

Chia sẻ về những chuyển động chính sách đang tạo nền tảng cho cộng đồng doanh nghiệp phát triển, ông Phan Đức Hiếu - Đại biểu Quốc hội khóa XVI, Ủy viên Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội cho biết, Chính phủ và Quốc hội đang rất nỗ lực hoàn thiện thể chế với quan điểm sớm hoàn thiện thể chế để tạo nền tảng cho phát triển.

Tinh thần này được thể hiện qua Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý các vướng mắc pháp lý phát sinh từ cả quy định trong luật và dưới luật. Cùng với đó, Nghị quyết số 198/2025/QH15 về phát triển kinh tế tư nhân đưa ra nhiều cơ chế hỗ trợ hoạt động sản xuất, kinh doanh. Luật Đầu tư cũng tiếp tục được sửa đổi theo hướng cắt giảm điều kiện, giấy phép kinh doanh, góp phần tạo môi trường đầu tư thông thoáng và thuận lợi hơn cho doanh nghiệp...

Hội nghị thu hút đông đảo doanh nghiệp nhỏ và vừa tham dự. Ảnh tư liệu.

Đề cập đến những thay đổi trong chính sách thuế và hải quan, ông Đậu Anh Tuấn - Phó Tổng Thư ký, Trưởng ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, những thay đổi này nằm trong bối cảnh chung của quá trình đổi mới tư duy xây dựng pháp luật tại Việt Nam.

Đơn cử, Việt Nam lần đầu tiên ban hành chính sách thuế riêng cho doanh nghiệp nhỏ, dù Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đã có hiệu lực từ năm 2018 và quy định nhóm doanh nghiệp này được hưởng ưu đãi thuế.

Theo đó, doanh nghiệp có doanh thu dưới 1 tỷ đồng/năm được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp; ngưỡng doanh thu chịu thuế đối với hộ kinh doanh cũng được nâng từ 500 triệu đồng lên 1 tỷ đồng.

Cùng với đó, theo thống kê, giai đoạn 2020 - 2025, tổng quy mô các chính sách miễn, giảm và gia hạn thuế, phí, lệ phí đã lên tới 900 nghìn tỷ đồng. Những cải cách mạnh mẽ về thủ tục hành chính, giúp rút ngắn đáng kể thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Trưởng ban Pháp chế VCCI đặc biệt ấn tượng với việc triển khai thuế điện tử. “Sắp tới ngành thuế sẽ quản lý các giao dịch, các nguồn thu tốt hơn chúng ta tưởng, với việc triển khai hóa đơn điện tử và quản lý rủi ro tốt hơn nhờ AI” - ông Tuấn nêu quan điểm.

Lĩnh vực hải quan cũng có những thay đổi sâu rộng, tiên phong chuyển đổi sang mô hình quản lý rủi ro từ sớm, hướng tới hải quan số, phi giấy tờ. Những cải cách này góp phần đẩy nhanh thông quan hàng hóa, tạo nền tảng để kim ngạch xuất nhập khẩu của Việt Nam sớm vượt mốc 1.000 tỷ USD trong năm nay.

Gỡ “nút thắt” tài sản bảo đảm, mở rộng giải pháp tài chính toàn diện

Bên cạnh những chuyển động tích cực về chính sách, khả năng tiếp cận nguồn vốn vẫn là một trong những yếu tố quyết định để doanh nghiệp triển khai và hiện thực hóa các mục tiêu tăng trưởng.

Các đại biểu thảo luận giải pháp, giúp doanh nghiệp tận dụng hiệu quả cơ hội tăng trưởng. Ảnh tư liệu.

Số liệu thống kê cho thấy, doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm tới 95% tổng số doanh nghiệp, nhưng dư nợ tín dụng dành cho khu vực này mới chiếm khoảng 20% tổng dư nợ nền kinh tế.

Từ thực tiễn đồng hành cùng cộng đồng doanh nghiệp, ông Từ Tiến Phát - Tổng giám đốc ACB cho rằng, trong bối cảnh các ngân hàng duy trì mức tăng trưởng khoảng 15 - 20%, việc tìm kiếm và mở rộng tệp khách hàng doanh nghiệp nhỏ và vừa là nhiệm vụ không dễ.

Tổng giám đốc ACB dẫn chứng, nếu trước đây, ngân hàng thường đặt nặng yêu cầu về tài sản bảo đảm thì những năm gần đây, cách tiếp cận đã thay đổi đáng kể.

Ngân hàng có thể xem xét cho vay dựa trên hàng tồn kho, máy móc thiết bị, hợp đồng mua bán, thậm chí là cho vay tín chấp hoàn toàn.

Để gỡ nút thắt này, ngân hàng cung cấp các phương thức tài trợ linh hoạt từ có tài sản bảo đảm đến tài trợ theo dòng tiền, đặc biệt là tài trợ theo chuỗi cung ứng và chuỗi phân phối. Điều này cho thấy hoạt động cấp vốn của ngân hàng linh hoạt hơn để phù hợp với thực tế của doanh nghiệp.

Lý giải mức lãi suất cạnh tranh nêu trên, ông Từ Tiến Phát cho biết, lợi thế này đến từ cơ cấu nguồn vốn, khi khoảng 25% nguồn vốn của ACB là tiền gửi không kỳ hạn (CASA), trong khi nguồn vốn kỳ hạn dưới 6 tháng cũng chiếm tỷ trọng lớn. Nhờ đó, chi phí vốn của ngân hàng chỉ ở mức khoảng 5%, tạo dư địa duy trì lãi suất cho vay cạnh tranh, mà vẫn bảo đảm biên lãi ròng (NIM) ở mức hợp lý.

Ông Ngô Tấn Long - Phó Tổng Giám đốc ACB, với các doanh nghiệp đã thế chấp hết tài sản, ngân hàng có thể cấp tín dụng theo hình thức tín chấp một phần dựa trên dòng tiền, với mức tài trợ tối đa lên tới 150% giá trị tài sản bảo đảm.

“ACB luôn đồng hành với các doanh nghiệp vừa và nhỏ. Ở mảng khách hàng doanh nghiệp, quy mô khách hàng doanh nghiệp vừa và nhỏ chiếm tới 70%; khoảng 26,4% số doanh nghiệp trên toàn quốc đang có quan hệ giao dịch với ACB” - ông Long khẳng định.

Minh bạch tài chính giúp doanh nghiệp “rộng cửa” tiếp cận vốn

Tại hội nghị, nhiều ý kiến cùng chung góc nhìn khả năng tiếp cận vốn không chỉ phụ thuộc vào chính sách tín dụng của ngân hàng, mà còn gắn liền với mức độ minh bạch và năng lực quản trị của doanh nghiệp.

Ông Phan Đức Hiếu dẫn chứng, một doanh nghiệp dù không có nhiều tài sản bảo đảm, nhưng có những cuốn sổ ghi chép đầy đủ về dòng tiền, doanh thu, chi phí trong nhiều năm sẽ có lợi thế hơn khi tiếp cận vốn. Trong khi đó, doanh nghiệp đi vay vốn, chỉ khẳng định hoạt động kinh doanh có lãi, thiếu dữ liệu chứng minh hiệu quả hoạt động, sẽ khó tạo niềm tin.

Chung quan điểm, theo Tổng giám đốc ACB, khó khăn lớn nằm ở tính minh bạch tài chính của doanh nghiệp. Khi yêu cầu tuân thủ và quản trị rủi ro ngày càng chặt chẽ, ngân hàng không còn chấp nhận tình trạng “hai sổ” trong hoạt động cho vay.

Các doanh nghiệp cần minh bạch tài chính hơn, trong đó, việc sử dụng hóa đơn điện tử, phần mềm bán hàng và các công cụ quản trị số cũng là cách để chứng minh dòng tiền, nâng cao độ tin cậy và mở rộng khả năng tiếp cận vốn.

“Doanh nghiệp cần hình thành tư duy tuân thủ và chuyên nghiệp hơn, thậm chí vượt lên trên các yêu cầu tối thiểu của pháp luật” - ông Phan Đức Hiếu khuyến nghị./.