Thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 38/CĐ-TTg ngày 5/5/2026 về tập trung chỉ đạo thực hiện quyết liệt các giải pháp đấu tranh, ngăn chặn, xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Bộ Công thương đã phát động đợt cao điểm kiểm tra thị trường trên toàn quốc từ ngày 7/5 đến 30/5/2026.
Theo đó, lực lượng quản lý thị trường đã đồng loạt ra quân kiểm tra, kiểm soát thị trường với sự phối hợp chặt chẽ của lực lượng chức năng, công an, chính quyền địa phương, các chủ thể quyền và nhiều đơn vị liên quan nhằm phát hiện, xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp, quy mô lớn trên phạm vi cả nước.
 |
| Từ ngày 7/5 đến 30/5/2026, lực lượng quản lý thị trường cả nước đã phát hiện, xử lý hàng nghìn vụ vi phạm. Ảnh: Đức Thanh |
Kết quả, lực lượng quản lý thị trường đã kiểm tra 4.701 vụ việc, xử lý 3.730 vụ vi phạm, thu phạt 41,4 tỷ đồng và chuyển 37 vụ có dấu hiệu tội phạm sang cơ quan điều tra.
Riêng lĩnh vực sở hữu trí tuệ, lực lượng chức năng đã xử lý 1.520 vụ vi phạm, thu phạt hơn 15 tỷ đồng và xử lý lượng hàng hóa vi phạm trị giá trên 12 tỷ đồng. So với cùng kỳ năm 2025, số vụ xử lý tăng gấp 4,7 lần.
Trên môi trường số, hơn 9.130 sản phẩm vi phạm đã bị gỡ bỏ khỏi các sàn thương mại điện tử; hơn 2.000 gian hàng có dấu hiệu kinh doanh hàng giả, hàng nhái bị chặn hoạt động. Kết quả này cho thấy quyết tâm của Bộ Công thương trong bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, quyền lợi người tiêu dùng và xây dựng môi trường kinh doanh lành mạnh.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đánh giá, tuy thời gian triển khai thực hiện Công điện số 38/CĐ-TTg chưa dài, nhưng với quyết tâm chính trị cao, sự chỉ đạo quyết liệt của các cấp, ngành và sự phối hợp đồng bộ của các lực lượng chức năng, công tác đấu tranh, ngăn chặn và xử lý hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ đã đạt được nhiều kết quả bước đầu rất tích cực và đáng khích lệ.
Để giải quyết dứt điểm tình trạng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, Phó Thủ tướng yêu cầu các bộ, ngành, địa phương tập trung nâng cao năng lực, hiệu lực, hiệu quả thực thi quyền sở hữu trí tuệ; đẩy mạnh công tác kiểm tra, giám sát, đấu tranh, ngăn chặn và xử lý nghiêm các hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ; chỉ đạo, ban hành kế hoạch hành động chi tiết theo tinh thần “rõ người, rõ việc” nêu tại Chỉ thị số 02/CT-TTg về tăng cường thực thi quyền sở hữu trí tuệ và Công điện số 38/CĐ-TTg. Mục tiêu cụ thể trong năm 2026, kết quả xử lý vi phạm trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ tăng ít nhất 20% so với năm 2025.
Song song với công tác kiểm tra, xử lý vi phạm trên thị trường, việc hoàn thiện hành lang pháp lý nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong bối cảnh chuyển đổi số cũng đang được đẩy mạnh.
Cụ thể, Bộ Công thương đang lấy ý kiến để hoàn thiện dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng (dự kiến trình Chính phủ trong tháng 7/2026).
Đối với Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, một trong những nội dung đáng chú ý là đề xuất bổ sung quyền cho người tiêu dùng được lựa chọn mục đích và phạm vi thu thập, sử dụng thông tin cá nhân của mình. Quy định này nhằm bảo đảm tính thống nhất với Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân (năm 2025), đồng thời đáp ứng yêu cầu bảo vệ dữ liệu trong môi trường số.
Trong bối cảnh dữ liệu cá nhân ngày càng trở thành nguồn tài nguyên có giá trị, việc trao quyền kiểm soát thông tin cho người tiêu dùng được đánh giá là bước tiến quan trọng. Điều này không chỉ giúp nâng cao quyền tự chủ của cá nhân, mà còn buộc doanh nghiệp phải minh bạch hơn trong quá trình thu thập, khai thác và sử dụng dữ liệu.
Dự thảo Luật cũng đề xuất tăng cường phân cấp, phân quyền trong quản lý nhà nước. Theo đó, thẩm quyền tiếp nhận và hỗ trợ giải quyết yêu cầu thương lượng của người tiêu dùng sẽ được chuyển từ Bộ Công thương về UBND cấp tỉnh. Việc phân cấp này được kỳ vọng giúp người dân tiếp cận dịch vụ công thuận lợi hơn, giảm thời gian và chi phí giải quyết tranh chấp.
Ngoài ra, một số nhiệm vụ quản lý trước đây thuộc UBND cấp huyện sẽ được chuyển giao cho cấp xã, phù hợp với định hướng xây dựng mô hình chính quyền địa phương hai cấp. Việc đưa trách nhiệm quản lý xuống gần cơ sở hơn được kỳ vọng sẽ nâng cao hiệu quả giám sát thị trường, đồng thời tạo điều kiện để các vấn đề phát sinh được xử lý nhanh chóng và sát thực tế hơn.
