“Bệ đỡ” quan trọng giúp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh

Theo Bộ Tài chính, giai đoạn 2021 - 2025, tỷ lệ huy động ngân sách nhà nước 5 năm đạt khoảng 18,8% GDP, trong khi thực hiện các chính sách gia hạn, giảm thuế, phí… khoảng 1,1 triệu tỷ đồng để đồng hành, hỗ trợ người dân, doanh nghiệp trong giai đoạn dịch bệnh và phục hồi sản xuất kinh doanh, tăng trưởng sau đại dịch.

Đặc biệt, các chính sách thuế mới áp dụng trong năm 2025 và 2026, được cộng đồng doanh nghiệp đánh giá cao, là “bệ đỡ” quan trọng, giúp phục hồi và phát triển sản xuất, kinh doanh thông qua việc giảm chi phí bằng việc tiếp tục giảm thuế và cắt giảm thủ tục hành chính.

Các chính sách thuế mới áp dụng trong năm 2025 và 2026, đã giúp doanh nghiệp phát triển sản xuất, kinh doanh. Ảnh: Đức Thanh

Đánh giá về các chính sách trên, TS. Nguyễn Đình Chiến - Phó Trưởng khoa Thuế và Hải quan (Học viện Tài chính) cho rằng, các chính sách miễn, giảm, gia hạn thuế thời gian qua không chỉ là biện pháp hỗ trợ tài chính đơn thuần, mà là một cơ chế can thiệp kép tác động đồng thời vào cả phía cung và phía cầu của nền kinh tế.

Về phía cung, tức là bản thân các doanh nghiệp, chính sách gia hạn thời hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp, thuế giá trị gia tăng và tiền thuê đất đã trực tiếp giải quyết điểm nghẽn lớn nhất là thanh khoản. Việc được gia hạn nộp tiền thuế đồng nghĩa với việc doanh nghiệp được tiếp cận một nguồn vốn lưu động chi phí bằng không, giúp họ có dòng tiền thực để duy trì đội ngũ nhân sự và thanh toán cho đối tác nhằm giữ vững chuỗi cung ứng.

Về phía cầu, chính sách giảm thuế suất thuế giá trị gia tăng từ 10% xuống 8% trên diện rộng đã tạo ra tác động lan tỏa lập tức đến thị trường tiêu dùng. Việc giảm thuế trực tiếp vào giá giúp hạ giá bán lẻ, kích thích sức mua. Khi tiêu dùng phục hồi, doanh nghiệp giải phóng được hàng tồn kho, tạo ra dòng tiền mới tái cấp vốn cho sản xuất.

Theo TS. Nguyễn Đình Chiến, các chính sách thuế chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026 đánh dấu sự thay đổi thực sự trong tư duy lập pháp: đi từ tháo gỡ khó khăn ngắn hạn sang giải quyết những khiếm khuyết mang tính cấu trúc của khu vực kinh tế tư nhân.

Điểm nghẽn lớn nhất hiện nay là khu vực kinh tế tư nhân chủ yếu là doanh nghiệp siêu nhỏ và hộ kinh doanh, có rất ít doanh nghiệp quy mô vừa. Các chính sách mới đang giải quyết trực tiếp bài toán này với những tác động rất cụ thể. Trong đó, việc áp dụng mức thuế suất thu nhập doanh nghiệp 15% và 17% (thay vì áp dụng chung mức 20%) sẽ trực tiếp để lại một phần lợi nhuận cho các doanh nghiệp quy mô siêu nhỏ và nhỏ. Đồng thời, Chính phủ vừa ban hành nghị định nâng ngưỡng doanh thu chịu thuế 1 tỷ đồng đối với doanh nghiệp nhỏ và hộ kinh doanh giúp các doanh nghiệp, hộ kinh doanh có thêm vốn mở rộng quy mô, phát triển sản xuất kinh doanh.

Tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp, hộ kinh doanh

Còn theo TS. Mạc Quốc Anh - Phó Chủ tịch kiêm Tổng thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa Hà Nội, đây là một bước điều chỉnh chính sách rất quan trọng với điểm đáng chú ý là trao thẩm quyền cho Chính phủ quy định mức doanh thu năm để xác định đối tượng không phải nộp thuế. Với các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ, hộ kinh doanh chuyển đổi lên doanh nghiệp, chi phí tuân thủ thuế đôi khi là gánh nặng lớn hơn cả số thuế phải nộp. Nếu ngưỡng doanh thu miễn thuế được điều chỉnh phù hợp với thực tiễn, doanh nghiệp sẽ có thêm nguồn vốn, duy trì dòng tiền, đầu tư máy móc, trả lương, đào tạo lao động và từng bước chính thức hóa hoạt động kinh doanh.

TS. Mạc Quốc Anh cho rằng, chính sách này giúp giảm áp lực chi phí và cải thiện dòng tiền cho khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa, khuyến khích hộ kinh doanh tính đến lộ trình chuyển đổi lên mô hình doanh nghiệp. Đây là cách mở rộng cơ sở thuế, không tận thu khi doanh nghiệp còn nhỏ, mà nuôi dưỡng để doanh nghiệp lớn lên và đóng góp nhiều hơn.

Bên cạnh đó, việc sửa cùng lúc 4 luật thuế mới đây, cùng các chính sách giảm thuế xăng dầu để hỗ trợ giá, cũng được nhìn nhận có tác động tích cực với hoạt động sản xuất kinh doanh. Đây là nhóm chính sách có tác động trực tiếp, nhanh và lan tỏa rộng đến toàn bộ nền kinh tế. Theo đó, việc miễn giảm các loại thuế này không chỉ làm giảm giá trực tiếp, giảm chi phí logistics, mà còn góp phần hạ kỳ vọng tăng giá trong toàn bộ chuỗi cung ứng, kiểm soát áp lực lạm phát và tăng niềm tin cho cộng đồng doanh nghiệp.

Dưới góc độ doanh nghiệp, ông Nguyễn Hữu Hưng - Giám đốc Công ty TNHH Hưng Phát (Hà Nội) cho hay, là doanh nghiệp chuyên sản xuất đồ nội thất, mấy năm gần đây, các chính sách gia hạn, giảm thuế của Nhà nước, đặc biệt là việc thuế giá trị gia tăng giảm xuống 8% đã giúp doanh nghiệp tiết kiệm được chi phí hơn 1 tỷ đồng. Nhờ việc giảm thuế này, công ty đã có thêm nguồn tiền đầu tư vào máy móc, yên tâm mở rộng sản xuất, kinh doanh.

Đồng thời, các chính sách giảm các loại thuế xăng dầu giúp giảm chi phí vận tải, qua đó giảm chi phí đầu vào, giảm giá thành sản phẩm đến tay người tiêu dùng, do vậy, doanh nghiệp tiêu thụ được sản phẩm và đảm bảo ổn định đời sống cho công nhân.

Ông Hưng cho rằng, các chính sách sửa đổi, bổ sung các luật thuế trong năm 2025, 2026 mới đây cho thấy Chính phủ tiếp tục đồng hành, hỗ trợ doanh nghiệp qua việc giảm thuế thu nhập doanh nghiệp, nâng ngưỡng chịu thuế thu nhập cá nhân… Đây sẽ là “liều thuốc” trợ lực cho doanh nghiệp nhỏ và vừa phục hồi, phát triển trước tác động của chi phí đầu vào tăng cao như hiện nay.