Biểu dương nhiều nhóm thành tựu nổi bật

Chiều ngày 15/5, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Cục Hải quan về tình hình thực hiện nhiệm vụ và định hướng công tác quản lý nhà nước về hải quan trong thời gian tới.

Báo cáo Bộ trưởng, Cục Hải quan cho biết, trong 4 tháng đầu năm 2026, Cục đã tập trung triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu, chống thất thu ngân sách nhà nước; tăng cường kiểm tra, giám sát hải quan; cải cách, hiện đại hóa hải quan và tạo thuận lợi thương mại.

Cập nhật đến ngày 7/5/2026, số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu đạt 173.464 tỷ đồng, bằng 38,5% dự toán, bằng 33,6% chỉ tiêu phấn đấu, tăng 13,8% so với cùng kỳ năm 2025. Trong bối cảnh tình hình kinh tế, thương mại quốc tế tiếp tục biến động phức tạp, kết quả thu ngân sách nhà nước 04 tháng đầu năm vẫn duy trì mức tăng tích cực.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn làm việc với Cục Hải quan. Ảnh: Mạnh Tuấn

Qua theo dõi tình hình thực tế, cơ quan Hải quan tiếp tục rà soát, đánh giá tác động của chính sách thuế đối ứng Mỹ, các biện pháp phòng vệ thương mại đối với một số nhóm hàng nhập khẩu có đóng góp số thu lớn như thép cán nóng và biến động của thị trường năng lượng thế giới, nhằm phục vụ công tác điều hành thu ngân sách nhà nước trong thời gian tới.

Trong 4 tháng đầu năm 2026, Cục Hải quan tiếp tục tập trung triển khai các nhiệm vụ cải cách, phát triển và hiện đại hóa hải quan theo định hướng xây dựng Hải quan số, Hải quan thông minh; đồng thời, thực hiện nhiều nhiệm vụ trọng tâm theo chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Tài chính và Ban Chỉ đạo của Cục Hải quan về phát triển khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số...

Tại hội nghị, đại diện các đơn vị thuộc Cục Hải quan đã báo cáo, trao đổi và làm rõ thêm một số nội dung trọng tâm, đặc biệt là các dự án chuyển đổi số và hạ tầng công nghệ thông tin trọng điểm.

Phát biểu chỉ đạo tại cuộc họp, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn ghi nhận, đánh giá cao những đóng góp của ngành Hải quan trong hơn 80 năm qua, đồng thời biểu dương các kết quả, thành tích nổi bật mà ngành đã đạt được, thể hiện qua 7 nhóm thành tựu tiêu biểu.

Bộ trưởng chỉ rõ, thứ nhất, về hoàn thiện thể chế, ngành Hải quan đã chủ động hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho hoạt động hải quan, đặc biệt trong bối cảnh triển khai mô hình chính quyền hai cấp. Các nhiệm vụ được triển khai quyết liệt, kịp thời, tạo nền tảng pháp lý cho hoạt động quản lý và điều hành.

Thứ hai, về cải cách hành chính, Bộ trưởng đánh giá cùng với hoàn thiện thể chế, ngành Hải quan đã đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, vừa bảo đảm yêu cầu kiểm soát, vừa tạo thuận lợi cho hàng hóa, dịch vụ và phương tiện lưu thông. Theo báo cáo, ngành đã cắt giảm 33/39 thủ tục và thực hiện trực tuyến toàn trình 120/216 thủ tục hành chính, thể hiện nỗ lực rất lớn trong cải cách.

Thứ ba, ngành Hải quan đã quyết liệt triển khai nhiệm vụ chuyển đổi số. “Việc đẩy mạnh chuyển đổi số giúp chúng ta bắt kịp với thế giới, đáp ứng yêu cầu của cách mạng công nghiệp 4.0” - Bộ trưởng nhấn mạnh.

Thứ tư, về nhiệm vụ thu ngân sách, ngành Hải quan đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ được giao, với tốc độ tăng trưởng thu luôn duy trì ở mức trên cao.

Thứ năm, ngành Hải quan được đánh giá cao về kết quả đấu tranh, phòng, chống buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và đặc biệt là phòng, chống ma túy.

Thứ sáu, về sắp xếp bộ máy, ngành Hải quan đã thực hiện tinh gọn tổ chức với kết quả giảm tới 53,77% đầu mối theo báo cáo, đây là con số rất đáng ghi nhận và biểu dương.

Thứ bảy, về hội nhập quốc tế, ngành Hải quan đã thiết lập quan hệ với 187 quốc gia, đặc biệt duy trì hợp tác chặt chẽ với các đối tác lớn như: Mỹ, Trung Quốc, Hàn Quốc... Qua đó, ngành đã học tập được nhiều kinh nghiệm và mô hình quản lý hiệu quả từ hải quan các nước trên thế giới.

Cùng với đó, Việt Nam có vị trí địa lý đặc biệt quan trọng, với lượng lớn hàng hóa giao thương toàn cầu đi qua khu vực Biển Đông, vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với hải quan là rất lớn.

Chi phí logistics Việt Nam cao, yêu cầu cải cách mạnh

Bên cạnh những kết quả đạt được, Bộ trưởng cho rằng ngành Hải quan cần thẳng thắn nhìn nhận và tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế hiện nay. Đồng thời, ưu tiên triển khai các nhóm nhiệm vụ trọng tâm như: hoàn thiện thể chế, đẩy mạnh chuyển đổi số, cải cách thủ tục hành chính, tăng cường đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và phòng, chống tham nhũng, tiêu cực...

Tại cuộc họp, Bộ trưởng nhấn mạnh vấn đề chi phí logistics của Việt Nam còn ở mức rất cao, chiếm 18 - 20% GDP, trong khi Singapore chỉ khoảng 8%, chúng ta gấp gần 3 lần; Thái Lan khoảng 15,5% và Malaysia hơn 12%. Trong đó, chi phí vận tải lớn nhất, hiện chiếm khoảng 60% tổng chi phí logistics.

Bên cạnh đó, năng lực của các doanh nghiệp logistics trong nước còn hạn chế, quy mô nhỏ. Tuy nhiên, một trong những nguyên nhân quan trọng làm gia tăng chi phí là chi phí tuân thủ, đặc biệt liên quan đến các thủ tục kiểm tra chuyên ngành và hoạt động quản lý của các cơ quan chức năng. Trong hoạt động thương mại, thời gian chính là “vàng bạc” của doanh nghiệp.

Giao nhiệm vụ cho ngành Hải quan, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu khẩn trương sửa đổi, bổ sung Luật Hải quan năm 2014 để trình Quốc hội thông qua tại kỳ họp tháng 10/2026. Đồng thời, hệ thống văn bản hướng dẫn dưới luật cần được thực hiện theo hướng linh hoạt hơn, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục, đẩy nhanh lưu thông hàng hóa và góp phần tăng trưởng kinh tế hai con số.

Liên quan đến chuyển đổi số, Bộ trưởng nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực xử lý của hệ thống công nghệ thông tin, cần bố trí đủ kinh phí nhằm bảo đảm an ninh, an toàn mạng, phòng tránh nguy cơ tấn công hệ thống.

Tiếp thu các ý kiến chỉ đạo của Bộ trưởng, ông Nguyễn Văn Thọ - Cục trưởng Cục Hải quan cho biết ngành Hải quan sẽ tập trung triển khai các nhiệm vụ trọng tâm theo định hướng đã đề ra, quyết tâm hoàn thành các chỉ tiêu năm 2025, trong đó, xây dựng Hải quan số và phấn đấu số thu ngân sách tăng vượt 10%. Đồng thời, Cục Hải quan sẽ cụ thể hóa các chương trình, kế hoạch hành động của ngành, tạo nền tảng để thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ trong năm 2026.