Chủ động số hóa, tạo thuận lợi cho xuất, nhập khẩu

Bộ máy tinh gọn, thu ngân sách năm 2025 vượt dự toán hơn 14%

Năm 2025 là năm bản lề đối với Chi cục Hải quan khu vực X khi đơn vị trải qua 2 đợt sắp xếp, điều chỉnh địa bàn và cơ cấu tổ chức. Từ ngày 1/7/2025, Chi cục chính thức quản lý nhà nước về hải quan trên địa bàn 2 tỉnh Thanh Hóa và Sơn La (trụ sở đặt tại Thanh Hóa), phạm vi công việc mở rộng, yêu cầu quản lý gia tăng, trong khi tiến trình tái cơ cấu diễn ra với tốc độ gấp rút.

Thay vì bị động trước thay đổi, Chi cục lựa chọn cách tiếp cận “vừa tổ chức, vừa vận hành, vừa cải tiến quy trình”. Đến nay, Chi cục có 6 đơn vị phòng, đội và tương đương; 5 đơn vị hải quan cửa khẩu và ngoài cửa khẩu với tổng biên chế 180 người. Bộ máy tinh gọn, vận hành theo hướng hiện đại, gắn trách nhiệm với từng vị trí công tác, bảo đảm bao quát địa bàn rộng nhưng vẫn duy trì hiệu quả quản lý nhà nước về hải quan.

Cán bộ Hải quan khu vực X hướng dẫn doanh nghiệp hoàn thiện thủ tục xuất nhập khẩu. Ảnh: CTVAH

Các phòng, đội nghiệp vụ được sắp xếp theo hướng tinh gọn; trách nhiệm được phân cấp rõ ràng; cơ chế phối hợp giữa các đơn vị cửa khẩu và ngoài cửa khẩu được thiết lập theo chuẩn quản trị rủi ro hiện đại. Nhờ đó, hoạt động thông quan trên địa bàn 2 tỉnh được duy trì liên tục, không phát sinh gián đoạn dù khối lượng công việc tăng mạnh.

Theo ông Dương Minh Đức - Chi cục trưởng Chi cục Hải quan khu vực X, trong bối cảnh tổ chức thay đổi nhanh, yêu cầu phục vụ doanh nghiệp và chính quyền địa phương 2 cấp ngày càng cao, tập thể đơn vị đã phát huy tinh thần đoàn kết, kỷ cương, sáng tạo để vừa ổn định bộ máy theo mô hình mới, vừa bảo đảm thông quan thông suốt, đồng hành cùng doanh nghiệp và hoàn thành vượt mục tiêu thu ngân sách.

Cùng với việc ổn định tổ chức, Chi cục đẩy mạnh chuyển đổi số như một trụ cột điều hành. Hệ thống tự động phân công kiểm tra hồ sơ trên VNACCS/VCIS, Ecus6, công cụ đăng ký kiểm hóa trực tuyến, phần mềm thống kê, phân tích số liệu xuất nhập khẩu, hệ thống tra cứu dữ liệu hóa chất… được triển khai đồng bộ, giúp 100% tờ khai xử lý trực tuyến, rút ngắn thời gian thông quan, giảm chi phí cho doanh nghiệp và tạo nền tảng vận hành mô hình thông quan tập trung trong thời gian tới.

Song song với cải cách thủ tục, Chi cục Hải quan khu vực X chủ động phối hợp các sở, ngành, địa phương thu hút đầu tư, thúc đẩy hoạt động xuất nhập khẩu qua cảng biển Nghi Sơn; triển khai hiệu quả chính sách tăng thu từ hoạt động xuất nhập khẩu theo Nghị định số 134/NĐ-CP (quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu); tổ chức đối thoại hải quan - doanh nghiệp, ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác với doanh nghiệp, phát triển chương trình khuyến khích tuân thủ pháp luật hải quan. Nỗ lực này tạo dựng niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp, giúp Chi cục nhiều năm liền nằm trong nhóm dẫn đầu chỉ số DDCI cấp tỉnh.

Với sự chủ động nêu trên, trong năm 2025, đơn vị đã làm thủ tục cho lượng hàng hóa đạt kim ngạch xuất nhập khẩu là 16,4 tỷ USD, tăng 2,6% so với năm 2024 (kim ngạch xuất khẩu là 6,5 tỷ USD; kim ngạch nhập khẩu là 9,9 tỷ USD). Số thu ngân sách nhà nước từ hoạt động xuất nhập khẩu của đơn vị đạt hơn 20.635 tỷ đồng, tăng hơn 14% so với chỉ tiêu Pháp lệnh do Thủ tướng Chính phủ giao (18.005 tỷ đồng). Trong đó, số thu từ mặt hàng dầu thô của Nhà máy Lọc hóa dầu Nghi Sơn chiếm tỷ trọng khoảng 80% tổng số thu của đơn vị.

Đồng bộ giải pháp ngay từ đầu năm 2026

Trong bối cảnh nhiệm vụ được giao nhiều hơn, áp lực lớn hơn, ông Dương Minh Đức khẳng định, bước sang năm 2026, Chi cục Hải quan khu vực X hành động với tinh thần khẩn trương và quyết liệt ngay từ đầu năm. Đơn vị coi cải cách, hiện đại hóa và chuyển đổi số là trụ cột; tạo thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu song song với tăng cường kỷ cương, quản lý rủi ro và chống thất thu ngân sách. Mục tiêu không chỉ là hoàn thành chỉ tiêu thu ngân sách 18.506 tỷ đồng, mà còn vượt ở mức cao nhất trên nền tảng quản lý minh bạch, chuyên nghiệp và đồng hành cùng doanh nghiệp.

Nhận diện rõ thách thức và cơ hội, Chi cục Hải quan khu vực X xác định phương châm hành động “chủ động, đồng bộ, hướng tới doanh nghiệp, siết chặt kỷ cương gắn với quản lý rủi ro hiện đại”, triển khai nhiệm vụ ngay từ những ngày đầu, tháng đầu năm 2026.

Cụ thể, đơn vị phấn đấu hoàn thành và vượt chỉ tiêu thu năm 2026 (hơn 18.500 tỷ đồng), trên cơ sở “nuôi dưỡng” nguồn thu, đồng hành cùng doanh nghiệp, song hành với kiểm soát rủi ro và chống thất thu hiệu quả.

Để thực hiện mục tiêu nêu trên, đơn vị sẽ đẩy mạnh cải cách, số hóa quy trình nghiệp vụ, vận hành thông suốt mô hình thông quan tập trung; mở rộng ứng dụng dữ liệu số trong phân luồng, giám sát; tăng cường xử lý hồ sơ trực tuyến, giảm tối đa tiếp xúc trực tiếp nhưng vẫn bảo đảm kiểm soát chặt chẽ.

Đồng thời, nâng cấp quản lý rủi ro theo hướng thông minh, kết hợp phân tích dữ liệu, phúc tập và kiểm tra sau thông quan để đánh giá mức độ tuân thủ doanh nghiệp; tập trung chống chuyển giá, gian lận xuất xứ, trốn thuế, thất thu ngân sách nhà nước.

Bên cạnh đó, đơn vị tiếp tục tạo thuận lợi thương mại theo chiều sâu, duy trì cơ chế đối thoại thường xuyên, tổ hỗ trợ vướng mắc tại Chi cục và các đơn vị cửa khẩu; đồng hành doanh nghiệp ở các lĩnh vực xuất nhập khẩu trọng điểm, dự án mới, chuỗi sản xuất, logistics trên địa bàn. Đơn vị tăng cường kiểm soát chống buôn lậu và vi phạm chuyên ngành, phối hợp lực lượng chức năng xử lý kịp thời các vụ việc phức tạp về ma túy, vận chuyển trái phép hàng cấm, vàng và ngoại tệ; bảo đảm an toàn chuỗi cung ứng và môi trường kinh doanh minh bạch.

Chi cục Hải quan khu vực X xác định giữ vững kỷ luật, kỷ cương công vụ gắn với trách nhiệm người đứng đầu, xây dựng đội ngũ công chức chuyên nghiệp, liêm chính, chuẩn mực; nâng cao văn hóa phục vụ doanh nghiệp song song với nâng cao năng lực chuyên môn.