PV: Năm 2025 chứng kiến giải ngân đầu tư công tăng mạnh, đồng thời FDI và đầu tư ra nước ngoài cũng bứt phá. Theo ông, xu hướng này phản ánh điều gì về niềm tin của nhà đầu tư và quá trình phục hồi của nền kinh tế Việt Nam?

TS. Nguyễn Quốc Việt

TS. Nguyễn Quốc Việt: Năm 2025 ghi nhận sự tăng tốc mạnh mẽ trong hoạt động đầu tư trên cả ba kênh là vốn ngân sách nhà nước, vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) và đầu tư của Việt Nam ra nước ngoài. Cả quy mô và tốc độ giải ngân đều đạt mức cao nhất trong nhiều năm.

Theo báo cáo của Cục Thống kê (Bộ Tài chính), tổng vốn đầu tư toàn xã hội năm 2025 ước đạt trên 4,15 triệu tỷ đồng, chiếm 32,3% so với GDP, tăng 12% so với năm 2024. Trong đó vốn đầu tư công đạt khoảng 3,4 triệu tỷ đồng, tăng gần 55%; thu hút FDI năm 2025 đạt trên 38,4 tỷ USD, tăng 0,5% so với năm 2024, vốn FDI thực hiện đạt 27,62 tỷ USD, tăng 9% trong bối cảnh dòng vốn FDI toàn cầu bị thu hẹp.

Điểm đáng chú ý là trong hai năm 2024 - 2025, dòng vốn đầu tư công tập trung chủ yếu vào các dự án hạ tầng trọng điểm mang tính liên vùng, liên kết các vùng động lực, tạo ra các hành lang kinh tế và không gian tăng trưởng mới cho nền kinh tế.

Đối với FDI, dù vốn đăng ký chỉ tăng nhẹ so với năm 2024, nhưng vốn thực hiện lại tăng mạnh, đặc biệt là phần vốn bổ sung cho các dự án đang hoạt động. Điều này cho thấy niềm tin của nhà đầu tư quốc tế tiếp tục được củng cố, đồng thời khẳng định hiệu quả của việc Việt Nam tham gia sâu vào chuỗi sản xuất và chuỗi giá trị toàn cầu.

Đây là một tín hiệu rất tốt, cho thấy sản xuất của Việt Nam nói riêng và nền kinh tế Việt Nam đã có bước chuyển dịch về chất. Đáng chú ý, dòng vốn FDI mới trong năm 2025 tập trung chủ yếu vào công nghiệp chế biến, chế tạo công nghệ cao như bán dẫn, điện tử, điện máy, chiếm hơn 80%. Đây cũng là nhóm ngành có tỷ trọng xuất khẩu lớn nhất và đóng vai trò dẫn dắt tăng trưởng. Việc thu hút mạnh FDI vào các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao sẽ tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững, gắn với mở rộng thương mại và xuất khẩu trong những năm tới.

Gia công sản xuất pin năng lượng mặt trời tại nhà máy Trina Solar, khu công nghiệp Vân Trung - Bắc Giang. Ảnh: Đức Thanh

PV: Ông đánh giá như thế nào về triển vọng duy trì đà tăng tốc đầu tư trong năm 2026?

TS. Nguyễn Quốc Việt: Tôi cho rằng, triển vọng duy trì đà tăng tốc đầu tư trong năm 2026 là khá tích cực, nhất là khi hàng loạt luật và nghị quyết quan trọng được Chính phủ và Quốc hội ban hành trong năm 2025 bắt đầu có hiệu lực. Đặc biệt, các đạo luật nhằm xử lý tình trạng chồng chéo, mâu thuẫn giữa các quy định pháp luật sẽ góp phần tháo gỡ những vướng mắc lớn trong khâu thực thi - vốn là điểm nghẽn căn bản của cải cách thể chế ở Việt Nam.

Việc ban hành nhiều nghị quyết mang tính đặc thù cho các địa phương, cho phép thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới theo mô hình “sandbox” thể chế, sẽ mở ra dư địa phát triển cho những động lực tăng trưởng mới. Trong đó, các ngành dịch vụ chất lượng cao như tài chính, FinTech, tài sản số hay trung tâm tài chính quốc tế có nhiều cơ hội bứt phá.

Thực tế cho thấy, trong năm 2025, Quốc hội đã ban hành nhiều đạo luật và văn bản pháp lý quan trọng liên quan đến các không gian kinh tế mới, thúc đẩy phát triển công nghệ nguồn, lĩnh vực công nghệ trọng điểm và các sản phẩm công nghiệp chủ lực. Đáng chú ý, Luật Khoa học và Công nghệ cũng như Luật sửa đổi, bổ sung Luật Sở hữu trí tuệ sẽ góp phần tạo lập môi trường đầu tư thông thoáng hơn, hỗ trợ doanh nghiệp chuyển dịch sang sản xuất và dịch vụ chất lượng cao, có hàm lượng giá trị gia tăng và nội địa hóa lớn hơn. Đây là cơ sở để kỳ vọng tăng trưởng kinh tế trong thời gian tới không chỉ mở rộng về lượng mà còn cải thiện rõ nét về chất, đặc biệt đối với các mặt hàng xuất khẩu chủ lực.

PV: Vậy theo ông, trong thời gian tới đâu là ưu tiên chính sách quan trọng nhất để biến sự bứt phá của các dòng vốn đầu tư thành động lực tăng trưởng bền vững?

TS. Nguyễn Quốc Việt: Trước hết cần ưu tiên ổn định vĩ mô. Bởi chỉ có môi trường vĩ mô ổn định, các chỉ số, các cân đối lớn của nền kinh tế được đảm bảo mới tạo được niềm tin, động lực cả đầu tư lẫn tiêu dùng. Khi thúc đẩy được cả hai động lực về đầu tư và tiêu dùng một cách ổn định thì quá trình sản xuất kinh doanh mới diễn ra một cách bình thường.

Điểm thứ hai, việc tạo được một môi trường đầu tư thông thoáng, thuận lợi, giảm các thủ tục, giảm phiền hà, bất định trong chính sách và thực thi chính sách là điều hết sự quan trọng. Điều này sẽ tạo dựng lòng tin và giúp cho các chủ thể kinh tế, kể cả đối với nhà đầu tư nước ngoài lẫn đầu tư tư nhân trong nước dám chấp nhận rủi ro để mở rộng sản xuất kinh doanh, huy động các nguồn lực, nhất là nguồn lực vốn.

Điểm cuối cùng là duy trì động lực cải cách, duy trì môi trường nhà nước kiến tạo, xây dựng và hỗ trợ cho sự phát triển, ủng hộ cho sự phát triển và nhưng đồng thời cũng tránh sự can thiệp một cách thái quá về mặt hành chính, để không tạo ra những cú sốc hoặc là những “giật cục” trong quá trình triển khai các chính sách. Điều đó sẽ tạo lòng tin lớn hơn nữa của các nhà đầu tư vào môi trường đầu tư kinh doanh ổn định và có thể tiên liệu được, tránh những rủi ro không đáng có do các chính sách hoặc do quá trình thực tế chính sách tạo ra.

PV: Xin cảm ơn ông!