Theo Sở Giao dịch Hàng hóa Việt Nam (MXV), trong tháng 2, giá dầu thô thế giới có xu hướng ổn định do nguồn cung toàn cầu vẫn tương đối dồi dào và các cam kết tăng sản lượng của OPEC+ không có thay đổi lớn đáng kể về mặt chính sách. Điều này khiến giá dầu Brent duy trì vùng khoảng 66-71 USD/thùng trong nửa đầu tháng 2 trước khi tâm lý rủi ro gia tăng.
Tuy nhiên, kể từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3, thị trường đã chứng kiến biến động mạnh và khác biệt rõ rệt so với xu hướng trước đó, chủ yếu do leo thang xung đột tại Trung Đông, đặc biệt là giữa Mỹ, Israel và Iran. Những diễn biến này đã thúc đẩy mức định giá rủi ro trên thị trường dầu tăng cao hơn, phản ánh sự nhạy cảm đặc biệt của nhà đầu tư đối với nguy cơ gián đoạn nguồn cung.
 |
| Kể từ cuối tháng 2 đến đầu tháng 3, giá dầu biến động mạnh và khác biệt rõ rệt so với xu hướng trước đó. Ảnh tư liệu |
Cụ thể, giá dầu tăng mạnh trong các phiên đầu tháng 3, có thời điểm dầu Brent tiến lên vùng cao nhất kể từ đầu năm 2025, với mức tăng liên tục trong các phiên giao dịch, vượt trên 80 USD/thùng và ghi nhận mức tăng khoảng 8 - 12% chỉ trong vài ngày đầu tuần tháng 3.
Nhiều báo cáo thị trường phản ánh rõ rệt áp lực gián đoạn hàng hải qua eo biển Hormuz - điểm lưu thông khoảng 20% lượng dầu thô và sản phẩm năng lượng toàn cầu, khiến giá nhiên liệu và dầu tăng mạnh và trở thành tâm điểm lo ngại của thị trường.
Đà tăng này không chỉ do hoạt động quân sự, mà còn do lan truyền đến logistic và bảo hiểm vận tải, khi nhiều hãng bảo hiểm đã thu hẹp phạm vi cấp bảo hiểm rủi ro chiến tranh cho các tuyến vận chuyển dầu qua khu vực tranh chấp.
Trong nước, sang đầu tháng 3, giá xăng dầu tại các cửa hàng bán lẻ cũng ghi nhận mức tăng rõ rệt, bám sát diễn biến giá dầu thành phẩm thế giới và xu hướng tăng do rủi ro địa chính trị.
Như vậy, dù trong nước còn bị ảnh hưởng bởi chính sách điều hành giá và Quỹ Bình ổn, nhưng điểm tựa giá thế giới vẫn là động lực chủ yếu để các doanh nghiệp điều chỉnh giá bán lẻ, nhất là khi thị trường quốc tế đánh giá rủi ro cung ứng cao hơn.
Nhận định về thị trường xăng dầu thời gian tới, ông Nguyễn Đức Dũng - Phó Tổng Giám đốc MXV cho rằng, trước hết, cần khẳng định rằng thị trường năng lượng hiện nay không chỉ phản ứng với các tin tức xung đột ngắn hạn, mà đang bước vào quá trình “định giá lại” toàn bộ rủi ro nguồn cung và logistics toàn cầu. Khi chưa có tín hiệu ngoại giao rõ ràng, rủi ro tại Trung Đông không còn là yếu tố thời điểm, mà đã trở thành một biến số có tính cấu trúc trong bài toán giá dầu năm 2026.
| Doanh nghiệp chủ động phương án phòng hộ giá để cố định chi phí đầu vào Theo ông Nguyễn Đức Dũng, với thị trường trong nước, do cơ chế điều hành giá theo chu kỳ và phụ thuộc vào giá thành phẩm tại Singapore, độ trễ sẽ khiến áp lực tăng giá thể hiện rõ hơn trong các kỳ điều chỉnh tới. Nguồn cung Trung Đông chiếm tỷ trọng lớn trong tiêu thụ năng lượng châu Á, vì vậy khu vực này sẽ nhạy cảm hơn trước các cú sốc giá so với Mỹ hay châu Âu. Các doanh nghiệp đầu mối cần chủ động phương án phòng hộ giá để cố định chi phí đầu vào và giảm thiểu rủi ro biến động, còn cơ quan điều hành cần theo dõi sát diễn biến thế giới và sử dụng Quỹ Bình ổn giá linh hoạt, tránh để hình thành các cú sốc giá cục bộ có thể lan sang mặt bằng CPI. |
Tâm điểm của quá trình tái định giá này là eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển chiếm hơn 20% lưu lượng dầu thô toàn cầu. Chỉ cần rủi ro tại điểm nghẽn chiến lược của chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu này gia tăng, chi phí bảo hiểm vận tải, chi phí lưu kho và premium giao ngay đều lập tức được điều chỉnh tăng. Điều đáng lưu ý là giá dầu có thể hình thành một mặt bằng mới cao hơn ngay cả khi chưa xảy ra thiếu hụt vật lý thực tế.
Trong bối cảnh đó, ông Dũng dự báo, có thể xảy ra 3 kịch bản: Kịch bản rủi ro leo thang (khả năng chiếm ưu thế trong ngắn hạn), giá dầu Brent ở mức 85 USD/thùng; WTI 80 - 82 USD/thùng. Kịch bản này xảy ra nếu xuất hiện gián đoạn thực tế tại eo biển Hormuz hoặc các động thái quân sự mở rộng phạm vi. Khi đó, thị trường sẽ định giá thêm premium rủi ro nguồn cung, cộng hưởng với nhu cầu tiêu thụ toàn cầu đang bước vào chu kỳ phục hồi sau giai đoạn thấp điểm đầu năm.
Kịch bản cơ sở (đi ngang ở mặt bằng cao): Dầu Brent dao động quanh 80 USD/thùng; WTI dao động quanh 75 USD. Điều kiện là dòng chảy vận tải được đảm bảo và các tín hiệu ngoại giao giúp tâm lý thị trường ổn định. Khi đó, phần premium rủi ro sẽ dần thu hẹp nhưng khó quay về mức trước khủng hoảng ngay lập tức.
Kịch bản hạ nhiệt (khả năng thấp): Giá dầu Brent có thể lùi về dưới 70 USD nếu xung đột được giải quyết nhanh chóng, đồng thời xuất hiện dữ liệu suy yếu rõ rệt từ hai trung tâm tiêu thụ lớn là Mỹ và Trung Quốc.
