Vì sao giải ngân thấp?

Theo báo cáo của Sở Tài chính Quảng Ngãi, tổng kế hoạch vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Quảng Ngãi được Thủ tướng Chính phủ giao hơn 7.300 tỷ đồng (bao gồm vốn ngân sách địa phương và vốn ngân sách Trung ương). Tổng kế hoạch vốn đầu tư năm 2026 do địa phương giao hơn 7.368 tỷ đồng.

Lãnh đạo UBND tỉnh Quảng Ngãi họp đánh giá tình hình thực hiện, giải ngân kế hoạch vốn đầu tư công đến hết quý I/2026, và kiểm điểm kết quả giải ngân vốn đầu tư công năm 2025 vào ngày 9/4.

Ngay từ đầu năm, Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã ban hành Chỉ thị số 05/CT-UBND chỉ đạo tập trung khắc phục những tồn tại, hạn chế, yếu kém trong quản lý, tổ chức thực hiện dự án, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và tái định cư; quyết tâm hoàn thành, đưa vào sử dụng các dự án kéo dài tiến độ qua nhiều năm; đồng thời, yêu cầu tập trung giải ngân sớm, hiệu quả các nguồn vốn ngay từ đầu năm… Tỉnh cũng đã thành lập hai Tổ công tác để đôn đốc, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy mạnh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công, bảo đảm công tác lãnh đạo, chỉ đạo sâu sát, kịp thời theo từng khu vực, chủ đầu tư.

Tính đến hết quý I/2026, tổng số vốn đầu tư công năm 2026 của tỉnh Quảng Ngãi đã giải ngân hơn 523 tỷ đồng, đạt 7,2% kế hoạch vốn Thủ tướng Chính phủ giao và 7,4% kế hoạch địa phương giao.

Theo Sở Tài chính, trên cơ sở báo cáo của các đơn vị, vướng mắc chủ yếu làm ảnh hưởng đến tỷ lệ giải ngân là do trong quý I, các dự án đang trong giai đoạn triển khai thực hiện thủ tục đầu tư nên chưa phát sinh nhiều khối lượng. Một số trường hợp bố trí vốn thực hiện nâng cấp, sửa chữa các trường học, để không làm ảnh hưởng đến tình hình dạy và học của trường nên thời gian thi công phải thực hiện vào thời gian nghỉ hè của học sinh.

Công tác giải phóng mặt bằng vẫn là điểm nghẽn lớn ảnh hưởng đến tiến độ giải ngân vốn đầu tư công.

Bên cạnh đó, công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng vẫn là một trong những khó khăn chính. Hiện nay, các địa phương đang triển khai thực hiện các thủ tục để xác định giá đất cụ thể, dự kiến thời gian hoàn thành công tác này mất ít nhất từ 1 đến 2 tháng, do đó, đến tháng 5/2026 mới có thể tiếp tục phê duyệt các phương án có bồi thường về đất.

Tình hình giá vật tư, nhiên liệu, máy móc, thiết bị và nhân công phục vụ hoạt động xây dựng hiện nay trên cả nước nói chung và trên địa bàn đang lên cao, thay đổi biến động so với thời điểm lập, phê duyệt dự án nên một số địa phương phải thực hiện rà soát, điều chỉnh.

Xử lý trách nhiệm nếu không hoàn thành nhiệm vụ

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi Nguyễn Hoàng Giang cho rằng, tỷ lệ giải ngân toàn tỉnh đạt khoảng 7,2%, thấp hơn mức bình quân cả nước, đặc biệt, còn nhiều chủ đầu tư chưa thực hiện giải ngân, cho thấy tình hình rất đáng lo ngại.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi chỉ đạo các sở, ban, ngành, địa phương, đơn vị cần xác định thúc đẩy đầu tư công là nhiệm vụ chính trị trọng tâm hàng đầu, đây là một trong những tiêu chí quan trọng để đánh giá cán bộ. Cần tăng cường kỷ luật, kỷ cương hành chính, xác định rõ trách nhiệm cá nhân trong việc đẩy nhanh tiến độ giải ngân vốn đầu tư công, nhất là trách nhiệm của người đứng đầu. Chỉ tiêu giải ngân vốn đầu tư công phải được đưa vào đánh giá theo chỉ số KPI, thực hiện đánh giá định kỳ theo từng quý, làm cơ sở đánh giá mức độ hoàn thành nhiệm vụ và nhận xét cán bộ.

Các sở, ban, ngành, địa phương và chủ đầu tư cần chủ động, tích cực phối hợp đồng bộ, nhịp nhàng trong xử lý vướng mắc, nhất là trong công tác lập phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng; không né tránh, đùn đẩy, sợ trách nhiệm.

Đồng thời, cần thường xuyên theo dõi, bám sát diễn biến thị trường vật liệu xây dựng, nhất là các loại vật liệu chủ yếu phục vụ dự án đầu tư công; chủ động làm việc với các nhà thầu thi công, nhà thầu cung ứng vật tư để có giải pháp thi công phù hợp trong điều kiện biến động mạnh của giá xăng, dầu, bảo đảm triển khai các dự án đúng tiến độ và kế hoạch giải ngân vốn được giao.

Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi cũng yêu cầu các Tổ công tác đôn đốc giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 tăng cường kiểm tra, đôn đốc tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, góp phần đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân vốn đầu tư công; phấn đấu hoàn thành tốt công tác giải ngân vốn đầu tư công trong quý II và của cả năm.